Một lực lượng đông đảo và không thể thiếu

Trong đó có 17 hội dòng thuộc quyền Giáo hoàng, 56 dòng thuộc quyền giáo phận, ba tu hội đời thuộc quyền Giáo hoàng, 13 tu hội đời thuộc quyền giáo phận và 11 tổ chức tu trì thuộc đời sống tông đồ khác.

Số cơ sở các dòng nữ này ở rải rác khắp các địa phận trong cả nước, với con số hơn 150 (có dòng có nhiều cơ sở ở các nơi). Số lượng các tu sĩ thuộc các dòng, tu hội nữ này theo thống kê chưa đầy đủ có hơn 19.100 người. Trong đó có những dòng chỉ dưới 10 người, có dòng có cả nghìn người như Mến Thánh Giá, Đa Minh…

Sự đóng góp của các nữ tu trong sứ vụ rao truyền và làm chứng về Đức Ki-tô và Giáo hội giữa lòng thế giới nói chung và cách riêng tại Giáo hội và xã hội Việt Nam quả thực là rất lớn, rất đáng trân trọng.

Nhiều hội dòng đã có mặt tại Việt Nam từ rất lâu như Mến Thánh Giá (1670), nữ Đa Minh (1715) Cát Minh Sài Gòn (1861), Phaolô Chartres (1861). Có những hội dòng mới được thành lập khoảng 10 năm gần đây.

Các nữ tu này hoạt động, phục vụ trong rất nhiều lĩnh vực, tùy theo tôn chỉ mục đích của dòng hay tu hội của mình. Có những lĩnh vực đặc thù như điều hành, chăm sóc các trại phong, in ấn, xuất bản mà rất ít người biết đến.

Hiện nay, phần nhiều giáo dân chỉ biết đến các nữ tu trong việc giáo dục các lớp mầm non, mẫu giáo. Thường nhất là chỉ biết các nữ tu có tham gia giúp đỡ các giáo xứ trong việc dạy giáo lý, cắm hoa, dọn bàn thánh, thừa tác viên thánh thể trong các thánh lễ… Một vài nơi nữ tu kiêm nhiệm cả vai trò huynh trưởng thiếu nhi (!)

Chưa được nhìn nhận đúng mức

Về mặt xã hội, đã có lễ quốc tang vinh danh một nữ tu như Ấn Độ đã làm cho Mẹ Thánh Theresa Calcutta, hay đầu tháng 8 vừa mới đây Pakistan dành cho nữ tu Ruth Plau… dù tại các quốc gia này Công giáo chỉ là thiểu số.

Còn về phía Giáo hội ở một số nơi, có lẽ chỉ những dịp hoan hỷ, kỷ niệm lớn, hay vào các dịp lễ khấn long trọng của nhà dòng, các đấng bậc trong giáo phận mới tổ chức, thăm viếng, ca tụng, gọi mời các nữ tu tiếp tục cầu nguyện và phục vụ. Còn những nhu cầu bức thiết, những vấn đề có liên quan tới cơ sở vật chất, cuộc sống của các dòng nữ… ít được quan tâm thường xuyên.

Ngay cả chuyện tu sửa đơn giản như chống dột, cơi nền nhà ở của các cộng đoàn nữ tu phục vụ giáo xứ, nhiều nơi cũng chẳng trợ giúp hay kêu gọi giáo dân hỗ trợ công sức, tiền bạc. Các linh mục quản xứ đó cho rằng đó là quyền, là bổn phận, trách nhiệm của các Nhà Mẹ, giáo xứ vô can!

Có nữ tu thật thà nói chuyện mà rân rấn nước mắt: “Chúng con bị coi như là những Osin mặc áo dòng. Chị em chúng con vì đức vâng lời nên chịu lụy tất cả!”.

Còn đó chuyện trọng nam khinh nữ

Một số không ít giáo dân cũng tỏ ra ít tôn trọng, kính quí các nữ tu hơn so với các nam tu sĩ hoặc linh mục. Phần đông vẫn nghĩ rằng các chị, các dì thua xa các cha, các thầy về mặt học hỏi, đào tạo, nên chỉ xứng đáng trong các công việc lặt vặt của nhà thờ, của giáo xứ.

Họ đâu biết rằng hiện nay vấn đề đào tạo, tu học của các nữ tu cũng rất bài bản. Các nữ tu được trang bị kỹ lưỡng về tu đức, giáo lý, thần học… bên cạnh các khả năng chuyên môn về các ngành nghề như sư phạm, y khoa hầu có thể phục vụ đắc lực và hiệu quả trong từng môi trường Chúa đặt để.

Về mặt đời sống, chắc chắn các nữ tu sống khó nghèo, giản dị, khiêm nhu hơn nhiều. Rất ít nếu không nói là họa hiếm trường hợp “phá giới”, nêu gương mù gương xấu cho giáo dân hay phản chứng trước lương dân về thói ăn, nết ở.

Thực tế, cũng có một số chị em do hoàn cảnh xã hội, hoàn cảnh sống của mình ở những vùng sâu xa khó khăn trong sinh kế đã chọn cuộc sống tu hành. Tuy nhiên số đó không nhiều và phần lớn cũng bị đào thải sớm trong thời gian còn tìm hiểu ơn gọi hay tập sinh.

Bên cạnh đó cũng không ít người xuất thân từ bậc nữ lưu, sang quí, học hành đến nơi đến chốn đã dấn thân theo ơn gọi, sẵn sàng đi nhận nơi xa xôi, thiếu thốn mọi mặt để phục vụ Giáo hội trong âm thầm, không lễ lạc đón đưa, không trống kèn, cờ quạt. Thậm chí, khi về già, hưu dưỡng còn thiếu thốn mọi điều, khi nằm xuống ngoài chị em trong cộng đoàn có mặt, lễ an táng giản đơn chứ không có hàng chục, hàng trăm linh mục đồng tế nguyện cầu.

Họ là những người rốt hết, nhưng sẽ được ân thưởng cao nhất từ Cha trên trời! Tôi tin điều này.

PHẠM HÙNG NGHỊ

>> Điều giáo dân trông đợi nơi linh mục

The post Nữ tu: Đời Osin… trong nhà Chúa appeared first on Đồng Hành.

Có một ngôi nhà gỗ trong quần thể nhà thờ, nhà nguyện và nhà xứ của Giáo xứ A. ở Phan Rang, cách đây vài tháng đã được nhà văn ĐD mua và đưa về Sài Gòn.

Anh rất vui, tự hào vì đã “lưu giữ” được một phần báu vật được chế tác hoàn toàn bằng gỗ quí, lại có tuổi đời trên 160 năm. Đẹp là vậy, cổ là vậy nhưng anh chỉ phải bỏ ra 45 triệu đồng và hơn 30 triệu đồng cho việc vận chuyển, tái dựng.

Anh ĐD là người ngoại đạo. Nên có thể ngôi nhà này sẽ trở thành gia cư hoặc được sử dụng vào mục đích khác phục vụ kinh doanh chẳng hạn. Đâu có ai có thể can thiệp, dù bây giờ lắm người tiếc ngẩn ngơ vì mất đi một công trình lưu niên của Giáo hội.

Cha đi, tượng… lưu lạc

Tuy không lâu đời bằng ngôi nhà nói trên, chỉ có tuổi thọ hơn chục năm, nhưng chắc chắn là thánh thiêng, đó là chiếc bàn thờ đá của một giáo xứ ở quận 3, Sài Gòn.

Bàn thờ được làm bằng đá xanh nguyên thủy, chân đế kết nối bởi 12 phiến tượng trưng cho 12 tông đồ, 12 chi tộc dân Israel. Mặt bàn thờ là nguyên phiến dầy gần 20 cm, chạm nổi khuôn mặt Đức Giêsu.

Công trình điêu khắc chạm trổ được thực hiện bởi một nhà điêu khắc nổi tiếng với nhiều công trình đạo, đời khắp nơi. Đây cũng là một biểu tượng độc đáo, tự hào của giáo xứ.

Cùng với bàn thờ đá là các tượng Chúa Phục sinh, thánh Giuse, Đức Mẹ kích thước như người thực, 14 chặng đường thánh giá mà mỗi chặng là duy nhất khuôn mặt Chúa Giêsu được làm bằng gỗ pơmu…

Ấy thế mà tất cả chỉ tồn tại dưới thời linh mục quản xứ lúc đó. Chỉ mấy tháng sau, khi ngài được sai đi nơi khác, tất cả đã bắt đầu hành trình lưu lạc.

Thoạt đầu, bàn thờ được khiêng ra đặt ngoài trời, với việc dỡ bỏ một số phiến chân bệ. Sau đó nghe cha sở mới thông báo là đã mang cho một nhà nguyện hay một giáo xứ nào khác mà tới nay chẳng ai biết cụ thể.

Nhiều nơi đã đập bỏ không thương tiếc ngôi nhà thờ hàng trăm năm tuổi. Thay vào đó là nhà khung kho thép tiền chế, lợp tôn, chỉ có tường bao che xây gạch, có mặt tiền hay tháp chuông hoành tráng, lòe loẹt.

Mới đây nhất, có nguồn tin khẳng định chắc chắn là bàn thờ này đã được “phân sáp” mang từng phiến, từng phần và vất bỏ ngoài những cánh đồng, nghĩa trang đang giải tỏa. Riêng các tượng và chặng đàng thánh giá chất trong kho, thỉnh thoảng được dùng làm quà tặng cho ai đó, như một vị trong Hội đồng Mục vụ cho hay.

Kiến trúc sư Ng., một giáo hữu của xứ đạo này sau nhiều năm học ở nước ngoài về đã bức xúc trước sự mất mát những công trình thánh của giáo xứ. Theo anh, những công trình này vừa có ý nghĩa Kinh Thánh, thần học, vừa có giá trị thẩm mỹ, nghệ thuật cao, mang tầm thời đại.

Ngôi nhà thờ mới xây dựng lại non chục năm lại đây tuy có vẻ bên ngoài sang trọng, đẹp đẽ, nhưng mất hết các bản sắc đặc trưng. Bàn thờ mới cũng chân gỗ, mặt bằng đá granit màu cưa xẻ nhẵn bóng, tượng thạch cao, đàng thánh giá tuy bằng gỗ nhưng nét điêu khắc chạm trổ nhìn qua là biết được sản xuất đại trà.

Cần tránh chạy theo mốt

Kiến trúc sư Ng. nói: “Không phải bên nước ngoài người ta không có tiền để xây mới mà người ta trân trọng, nâng niu từng di sản của cha ông. Ở nhiều nhà thờ mấy trăm năm tuổi đã đành, mà ngay ở các nhà thờ non trẻ khác cũng thế. Nhà thờ Reims (phía Bắc nước Pháp) chẳng hạn, có đến hàng trăm bức tượng đá bên trong, bên ngoài trải qua bao đời giám mục, bao đời cha sở rồi nhưng không ai dám đụng đến. Người ta có thể bổ sung, như các chặng đường thánh giá bằng những bức tranh của các họa sĩ đương đại, thể hiện những cách suy niệm khác của con người trước thế giới hôm nay, chứ không đục bỏ, dỡ bỏ những bức tượng cũ…”.

Chuyện nhà thờ Trà Cổ (Quảng Ninh, thuộc Giáo phận Hải Phòng) vừa mới bị đập bỏ lại đáng suy nghĩ. Nguyên nhân rõ ràng – đã được linh mục chánh xứ xác nhận là do giáo xứ phá đi để xây dựng nhà thờ mới. Biết bao nhiêu người trong đạo, ngoài đời đều tiếc nuối, cảm thấy mất mát nhiều. Đây không phải là trường hợp duy nhất, cá biệt ở một vùng địa đầu đất nước.

Nhà thờ Chính toà Bùi Chu sau những tranh cãi hơn một năm qua, cuối cùng cũng chịu chung số phận như Nhà thờ Trà Cổ… Đúng là, khi muốn người ta sẽ tìm cách để bảo tồn, khi không muốn sẽ tìm lý do để phá bỏ!

Có thể kể ra rất nhiều trường hợp giáo xứ, giáo họ, sau những năm chiến tranh và khi đất nước mở cửa có những thông thoáng nhất định cho sinh hoạt tôn giáo, nhiều nơi đã nỗ lực tái thiết hay xây dựng nhà thờ mới.

Có nơi đã đập bỏ không thương tiếc ngôi nhà thờ cũ, có tuổi đời hàng trăm năm với lý do nhỏ bé, lỗi thời. Thay vào đó là khung kho thép tiền chế, lợp tôn, chỉ có tường bao che xây gạch, có mặt tiền hay tháp chuông hoành tráng, lòe loẹt. Bên trong gian cung thánh với bức trướng gỗ sơn son thếp vàng, bàn thờ, nhà tạm, tượng các thánh quan thầy bao đời cha ông tác tạo sơn son thếp vàng đều bị tháo dỡ, bị thay thế. Thậm chí có nơi còn xây cung thánh mới bằng gạch men đủ màu nhìn thật rẻ tiền.

Đối với những nhà thờ được xây dựng nhanh sau năm 1954 để đáp ứng nhu cầu thờ phượng của giáo dân di cư, ít có dấu ấn xa xăm của tiền nhân và giá trị kiến trúc, nghệ thuật thì việc phá đi làm lại là cần thiết. Tuy nhiên, vẫn có những nhà thờ cổ kính, tương đối còn vững chãi cũng bị phá đi, xây mới. Nó cho thấy, các linh mục khi về quản nhiệm chỉ vì chăm chăm nghĩ tới cái mới to đẹp hơn mà vô tình hay cố ý lãng quên giá trị văn hóa lịch sử của vùng đất có thể coi là một trong chiếc nôi của Giáo hội Việt Nam

PHẠM HÙNG NGHỊ

Đón đọc bài 3: 
Đau xót nhìn cổ vật nhà thờ... chảy máu!
Tâm sự của Cha Giuse Nguyễn Hữu Triết, Trưởng ban Mục vụ Văn hoá TGP Sài Gòn: "Thật đau lòng khi những món đồ cổ cả trăm năm tuổi ở nhiều giáo xứ rơi vào tay dân buôn đồ cổ. Các đấng bản quyền thì bận rộn nhiều việc quá nên chưa chú trọng đến việc bảo tồn văn hóa. Còn các cha xứ thì có phần xem nhẹ". 

>> Bảo tồn văn hoá Công giáo – Bài 1: Xây cho “nở mặt nở mày” với thiên hạ

>> Bài 3: Đau xót nhìn cổ vật nhà thờ… chảy máu

The post Bảo tồn văn hoá Công giáo – Bài 2: Cha sau “giải toả” công trình của cha trước appeared first on Đồng Hành.

Câu chuyện “trẻ hóa” một thời

Cha Giuse D. Tâm sự: “Cuộc vận động cũng không ít nhiêu khê, bởi các cụ đã từng rất nhiều năm giữ vị thế, sáng tối mưa nắng thế nào cũng áo dài khăn đóng đến nhà thờ đọc kinh dâng lễ.

Sau lưng các cụ lại có rất đông con cháu và cả trăm gia đình có dây mơ rễ má vốn cùng một làng di cư cố cựu từ miền Bắc vào, vẫn coi mình là dân có công đầu sáng lập nên giáo xứ. Đáng nói hơn nữa, cụ nào cũng xấp xỉ 80 tuổi hoặc hơn thế.

Cha hoặc ông họ cũng là các bậc trưởng thượng từ nhiều năm. Công bằng mà nói, các cụ đã là nhân tố tích cực trong việc đoàn kết các thành phần trong giáo xứ, gìn giữ được truyền thống giữ đạo…”.

Bằng những bước đi khéo léo, Hội đồng Mục vụ này đã dần thay đổi bộ mặt. Ban đầu cha sở giữ lại vài ba cụ có tuổi nhưng còn khỏe mạnh, có uy tín trong cộng đoàn bởi có con là linh mục. Có cụ nguyên là giáo viên nên tương đối có trình độ.

Mấy người con của cụ cũng còn rất trẻ, hăng hái hoạt động phục vụ cộng đoàn trong nhiều công việc như ca trưởng, đánh đàn trong ca đoàn, huynh trưởng. Cha sở đã khéo léo “cấy” những người trẻ có năng lực, trình độ vào phụ tá cho các cụ. Một thời gian ngắn sau đó Hội đồng Mục vụ này đã có những thay đổi về chất cả đạo lẫn đời.

Theo ông Phanxicô Phạm Văn Điệp, nay đã gần 90 tuổi, lúc đó ông mới ngoài 50, nguyên là công chức tòng sự tại văn phòng một bộ tương đối có thế lực trước năm 1975. Nhà đông con nên cũng nhiều khó khăn, gia đình độ nhật bằng việc buôn bán lặt vặt ngay tại nhà. Ông thì làm thêm nghề sửa đồng hồ… Cha đến mời ông tham gia Hội đồng Mục vụ.

Ông từ chối mãi với lý do không phải dân cố cựu trong xứ, hơn nữa ít sốt sắng trong đời sống đạo. Cuối cùng, vì nể nang cha xứ, ông nhận lời vào làm với nhiệm vụ phó rồi tổng thư ký.

Cùng lúc với ông, có các ông trẻ hơn nữa, như ông H. mới hơn 30 tuổi, kỹ sư mới nhập xứ từ cuối năm 1978. Ông Q. gần 40, là tín đồ Tin Lành mới cải đạo. Đồng thời, cha sở còn mời một vài ông khác cũng lứa tuổi trên dưới 40 xuất thân từ dân làng cố cựu, có họ hàng gần xa với các cụ tiền bối trong Hội đồng Mục vụ trước.

Lớp trẻ cứ thế mà thay dần. Trước hết là sơ mi, cà vạt, hay complet gọn gàng, lịch thiệp thay vì áo dài đen, khăn đóng thậm thượt. Anh em đã cùng với cha sở canh tân lề lối làm việc, đóng góp nhiều ý kiến trong tổ chức sinh hoạt, xây dựng cơ sở vật chất, hoàn thiện hoặc phát triển các đoàn thể trong giáo xứ.

Hầu hết lớp trẻ này vẫn được tín nhiệm. Có người đã liên tục hoạt động với các vai trò nhiệm vụ khác nhau từ phó, trưởng các giáo họ, thành viên ban thường vụ đến hơn 25 năm. Giờ đây, ở giáo xứ này có đến hơn phân nửa thành viên Hội đồng Mục vụ là người trẻ.

Người trẻ là cần, nhưng chưa đủ

Khoảng chục năm gần đây, việc bầu cử Hội đồng Mục vụ đã được hầu hết các giáo xứ tiến hành, không còn do cha sở chỉ định như trước nữa.

Tại không ít giáo xứ, ví dụ như ngay tại Tổng Giáo phận Sài Gòn, những người này tuy gọi là trẻ (chỉ vì ít tuổi, chỉ khoảng trên dưới 40), nhưng rất thụ động, chỉ ngồi đó trông chờ cha sở chỉ đâu đánh đấy.

Hầu hết những người trẻ có năng lực trình độ xã hội, chưa nói đến vấn đề đạo hạnh, thì còn lo bao nhiêu công việc và trách nhiệm với gia đình, xã hội, họ không còn có thời gian cho việc hàng xứ.

Hoặc họ đóng vai trò hình thức, lễ tân phục vụ vào các dịp lễ lạc, thậm chí giữ vai trò bảo vệ, gác cổng nhà thờ, nhà xứ, là người đốc công trong lúc cần xây dựng tu bổ cơ sở, là nhân viên văn thư giúp cha sở một vài thủ tục hành chính khi giáo dân cần…

Nhiều cha sở thừa nhận, Hội đồng Mục vụ có được mấy ông trùm trẻ như vậy đã là quí hóa lắm. Thực tế rất khó tìm được những người trẻ có năng lực, trình độ để cộng tác với cha sở trong các hoạt động mang tính chiều sâu như sống đạo, truyền đạo giữa cộng đoàn và bà con lương dân sống chung quanh mình.

Hầu hết những người trẻ có năng lực trình độ xã hội, chưa nói đến vấn đề đạo hạnh, thì còn lo bao nhiêu công việc và trách nhiệm với gia đình, xã hội, họ không còn có thời gian cho việc hàng xứ.

Đào tạo và quan tâm đúng mức với người trẻ

Giáo luật hiện hành đã có quy định đầy đủ,cụ thể về vai trò, nhiệm vụ và quyền hạn của HĐMV hay còn gọi là Hội đồng Giáo xứ.

Tại Việt Nam, các vị trùm, trưởng, chức sắc trong Hội đồng Mục vụ phần lớn được cha sở tin yêu, cộng đoàn quí trọng. Các vị thường được xếp đặt vị trí trang trọng trong nhà thờ, tiệc tùng cũng mâm trên cỗ đầy, của ngon vật lạ cũng ưu tiên, cha sở luôn giành những ưu tiên mỗi dịp hiếu hỷ, cưới xin, tang chế cho gia đình quí chức.

Hơn 45 năm trước, quy chế Hội đồng Mục vụ của một địa phận thuộc loại đông giáo dân nhất nhì miền Nam lúc đó, còn quy định rất cụ thể: Chánh, phó trương qua đời được treo mấy lá cờ tang, trống chiêng báo tử thế nào… Nên đã ít nhiều gây nên một cuộc đua ngấm ngầm hoặc công khai để giành, thậm chí mua phiếu bầu chức tước.

Vấn đề đào tạo đội ngũ thành viên Hội đồng Mục vụ chỉ mới được quan tâm khoảng trên dưới chục năm gần đây, với các khóa thường huấn, mỗi năm vài ba buổi, do giáo phận tổ chức. Chúng ta có thể làm được gì để huy động lớp trẻ sẵn sàng vào phục vụ Hội Thánh ngay tại các giáo đoàn địa phương? Trẻ không chỉ là ít tuổi đời, mà trẻ trong nhận thức, kiến thức, ý thức vai trò của mình trong Hội đồng Mục vụ.

PHẠM HÙNG NGHỊ

>> Hội đồng Mục vụ – Bài 1: Tre già nhưng măng chưa mọc

The post Hội đồng Mục vụ – Bài 2: Việc trẻ hoá còn rất nhiêu khê appeared first on Đồng Hành.

Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II, thì nhiều người biết, đã có nhiều cô gái bị chàng thanh niên Karol Wojtyla hút hồn. Đặc biệt, nhiều chi tiết cụ thể là với Đức Giáo hoàng Pio XII, mà thời trai trẻ Ngài là Eugenio Pacelli, đã từng có tiếng sét tình cảm lúc 13 tuổi.

Ngài đã viết bài thơ St.Marinella 1889 bày tỏ tình trìu mến với một cô gái mà Ngài mô tả là “đức hạnh, hòa nhã, ngọt ngào, cảm mến, ngoan ngoãn và thuần khiết”, một thiếu nữ “yêu kiều hơn đóa hoa ngát hương ngọt ngào nhất với đức hạnh và vẻ đẹp sáng như sao”. Người con gái đó thực ra là nàng Lucia, người bạn của các chị em gái của Ngài. Tình cảm Ngài dành cho Lucia được cả làng biết.

Phần lớn các cha đẹp trai, biết đàn, hát, ăn nói tử tế, sống lịch lãm, kiến thức rộng… nên sức hút với phái nữ là không thể tránh khỏi.

Còn Đức Giáo hoàng Phanxicô, chính Ngài kể: “Khi còn là thầy, tôi bị tiếng sét ái tình với một cô gái tôi gặp tại tiệc cưới của người chú. Tôi choáng váng trước vẻ đẹp, sự thông minh của cô và tôi đã sững sờ. Khi trở về nhà dòng, tôi không thể cầu nguyện suốt một tuần, dù cố gắng hết sức nhưng cô gái vẫn hiện lên trong trí… ”.

Hồi còn nhỏ tôi vẫn nghĩ chắc như đinh đóng cột là các linh mục, giám mục và trên hết là Đức Giáo hoàng đã là thánh, được Chúa chọn riêng, nên các Ngài chẳng bao giờ tơ tưởng, đắm say một cô gái nào.

Cho đến bây giờ trong tuyệt đại đa số hay hầu hết giáo dân cũng đều nghĩ như vậy! Có ông cha nào hơi tỏ ra chút gì với nữ giới là đã bị xầm xì kết án cho là “ma quỷ cám dỗ”. Tất nhiên là có những cám dỗ thật nhưng vượt thoát được không là vấn đề khác.

Trước hết, các vị cũng là những con người. Hơn nữa là người đàn ông khỏe mạnh cả thể lý, tâm lý. Phần lớn các cha lại đẹp trai biết đàn, hát, ăn nói tử tế, sống lịch lãm, kiến thức rộng… nhờ thời gian khá dài tu học trong nhà dòng hoặc chủng viện.

Đức Giáo hoàng, giờ là Thánh Gioan Phaolô II là một diễn viên kịch đẹp trai, và sau này ai cũng biết Ngài là một người luôn có sức thu hút mọi giới. Đức Giáo hoàng Benedicto XVI là chàng thanh niên cũng rất điển trai, thanh nhã, một nhà duy mỹ viết thơ và đọc Hermann Hesse, một pianist lão luyện…

Các Ngài không yêu, không phải lòng ai thời trai trẻ mới lạ. Đức Giáo hoàng Pio XII, chắc cũng thất tình tê tái khi mà nàng Lucia khước từ. Nhờ vậy mà Giáo hội có được một giáo hoàng cũng đang chờ phong thánh.

Riêng với đức Gioan Phaolô II, Ngài có một người bạn gái thân thiết đến tận cuối đời, bà là một triết gia và vẫn trao đổi với ngài nhiều vấn đề triết học. Tôi vẫn nghĩ tình bạn đó có ngầm chứa cả tình yêu cao quý nhất, tuyệt vời và siêu việt, thoát khỏi chuyện ô trọc..

Tất cả đã có một chọn lựa dứt khoát, một con đường dấn thân!

PHẠM HÙNG NGHỊ

>> Giảng cho người thời nay

The post Chuyện tình yêu của các Đức Giáo hoàng appeared first on Đồng Hành.

Không có được số liệu thống kê chính thức, nhưng chắc rằng trong tổng số hàng ngàn linh mục gốc Việt đang phục vụ tại các quốc gia từ Mỹ, Pháp, Đức, Ý, Úc, Mỹ Latin, có đến hơn 3⁄4 là những linh mục còn tương đối trẻ, được tu học và nhận sứ vụ tại xứ người.

Ở đâu cũng có linh mục, tu sĩ Việt Nam

Ở Hoa Kỳ, người ta còn nhớ, từ rất sớm sau năm 1975, Đức Hồng y Tổng Giám mục Giáo phận Boston đã mở cửa đón nhận gần như trọn vẹn mấy chục linh mục và tu sĩ Dòng Đồng Công (nay là Dòng Mẹ Chúa Cứu Chuộc) từ Việt Nam sang.

Nhiều tu sĩ còn đang dang dở ơn gọi tại các đại chủng viện, học viện các dòng khác, vì nhiều lý do và những con đường khác nhau tới được hải ngoại cũng may mắn được tiếp nhận vào các nhà dòng, chủng viện tiếp tục con đường ơn gọi. Trong số này có thể nhắc đến Giám mục Phụ tá Giáo phận Orange County là Giuse Nguyễn Thái Thành. Ngài nguyên là tu sĩ ở Dòng Thánh Giuse Nha Trang.

Số người như Đức cha Nguyễn Thái Thành, cha Giuse Phạm Ngọc Tuấn (Chánh xứ Saint Barbara) có lẽ không nhiều bằng những linh mục mà khi đặt chân đến đất Mỹ khi còn là thiếu nhi, chưa có một ngày “ăn cơm nhà Đức Chúa Trời”, nghĩa là chưa một ngày sống đời tu.

Họ sang Mỹ cùng với gia đình và nhiều năm sau đã chọn đường đi tu. Chúng tôi đã gặp lại những em Thiếu nhi Thánh thể ngày nào còn sinh hoạt ở xứ đoàn Hòa Hưng, An Phú (Tổng Giáo phận Sài Gòn) nay đã là linh mục như các Cha Trịnh Hoàng, Trịnh Thái. Hoặc cha Vũ Hải Đăng, năm 1993 còn đang là ca viên ở Giáo xứ Đắc Lộ (Tân Bình) cùng nhiều người khác.

Cũng có thể dễ dàng gặp gỡ không ít các linh mục trẻ mà cha mẹ là người Việt thuần gốc, nhưng các vị nói tiếng Việt nhiều lúc khó nghe, vì sinh ra và lớn lên ở Hoa Kỳ. Đáng trân trọng là các linh mục này đã chọn đường tu sau khi hoàn thành bậc đại học, nhiều người là kỹ sư, bác sĩ, luật sư… có đủ điều kiện để thành công trong cuộc sống.

Nhiều người cũng ngạc nhiên là đã có hai du học sinh Việt Nam, một ở Hà Nội, một ở Sài Gòn cách nay 10 năm sang New Orleans Hoa Kỳ học tập bằng nguồn kinh phí của gia đình và nỗ lực của mình, sau khi tốt nghiệp đại học đã không trở về đất nước mà xin gia nhập Chủng viện Notre Dame vừa trở thành linh mục trong lễ phong chức vào ngày 2-6-2018.

Số linh mục Việt Nam ở Hoa Kỳ đang hoạt động trên nhiều lĩnh vực, phần lớn là các giáo xứ đa sắc dân (Mỹ, Mexico, Việt Nam), tuyên úy các đại học, truyền thông, nghiên cứu (cả tôn giáo, khoa học kỹ thuật), phát triển các hội dòng ở những vùng sa mạc hoang vu như các cha, các thầy thuộc Đan viện Xi-tô Thánh Giuse ở Lucerner Valley, California.

Hầu hết các linh mục giáo phận đã gia nhập vào cộng đoàn giáo phận địa phương. Riêng các nhà dòng cả nam và nữ phần lớn vẫn còn là các tu viện trực thuộc các tỉnh dòng trong nước. Cũng đã có một vài trường hợp sau một thời gian dài phục vụ tại Hoa Kỳ, các linh mục Việt Nam đã được sự chấp thuận của các vị giám mục trở về phục vụ tại địa phận gốc ở quê nhà.

Những hỗ trợ cho ơn gọi trong nước

Những ngày cuối tháng 5, đầu tháng 6 hằng năm, tại Hoa Kỳ đã diễn ra nhiều lễ phong chức linh mục ở khắp các giáo phận. Ở đâu cũng xuất hiện các tân chức là người gốc Việt. Có nhiều tân chức là người của các giáo phận trong nước được cử sang tu học.

Những ngày cuối tháng 5, đầu tháng 6 hằng năm, tại Hoa Kỳ đã diễn ra nhiều lễ phong chức linh mục. Ở đâu cũng xuất hiện các tân chức là người gốc Việt.

Như ngày 27-5-2018 tại Tổng Giáo phận Louisville, Bang Kentucky đã có hai tân chức thuộc Giáo phận Vinh. Trước đó, vào ngày 20-5 tại Tổng Giáo phận Boston cũng có hai tân chức thuộc Giáo phận Thanh Hóa được nhận sứ vụ. Năm nay, bị ảnh hưởng dịch cúm, nhiều giáo phận cả hải ngoại lẫn hải nội đã lên danh sách các tiến chức, nhưng ngày lễ truyền chức thì các đức giám mục vẫn chưa quyết định được. Có lẽ phải đợi dịch bệnh lắng xuống, chứ truyền chức mà chỉ tham dự thánh lễ online thì thật buồn!

Có thể nói, không thể thống kê đầy đủ số linh mục, tu sĩ từ Việt Nam đã được các giáo phận Hoa Kỳ tiếp nhận, nâng đỡ, tạo điều kiện tu học suốt từ những năm 2000 trở lại đây. Còn nhớ, cách đây hai năm, có bốn thầy thuộc Giáo phận Bùi Chu đã được vào tu học tại Đại Chủng viện Denver (Colorado) với học bổng toàn phần của Giáo phận Colorado.

Thầy Hiến, một trong số bốn thầy mới từ Bùi Chu đến Mỹ đã bày tỏ tâm tình tri ân các giáo phận Mỹ đã rộng rãi đón tiếp các chủng sinh từ Việt Nam sang tu học. Theo thầy Hiến, niềm vui và an ủi, khích lệ đáng được nhắc đến là sự nâng đỡ, giúp đỡ thiết thực và đầy yêu thương của các bà mẹ, bà chị là giáo dân ở các cộng đoàn dân Chúa Việt Nam hải ngoại luôn dành cho các tu sĩ từ Việt Nam sang.

Nhiều tổ chức, quỹ bảo trợ ơn gọi cho các giáo phận, hội dòng trong nước đã được hình thành từ nhiều năm qua, vẫn đang được duy trì phát triển dưới nhiều hình thức. Bên cạnh đó là những hỗ trợ âm thầm nhưng cũng đầy hiệu quả của các cá nhân, các hội đồng hương khác.

Tất cả là hồng ân chư thánh tử đạo Việt Nam

Trung tâm Công giáo Việt Nam tại Orange County, mang thánh hiệu là Các Thánh Tử Đạo Việt Nam, có lẽ là Trung tâm Công giáo Việt Nam đầu tiên được hình thành tại Hoa Kỳ cũng như tại hải ngoại. Trung tâm được thành lập do cố Linh mục Thomas Đỗ Thanh Hà (gốc giáo phận Long Xuyên, qua đời cuối năm 2017). Ngài nguyên là cha giáo ở Tiểu Chủng viện Long Xuyên, với cả trăm môn sinh đã trở thành linh mục đang phục vụ trong nước và hải ngoại, trong số có nhiều giám mục khả kính đang ở Việt Nam.

Linh mục Giuse Nguyễn Văn Luân, Chánh xứ La Vang (Giáo phận Orange County) là một trong số năm nghĩa tử cận kề của Linh mục Thomas Đỗ Thanh Hà, thổ lộ: Chính cha cố đã gieo mầm và làm triển nở, trổ sinh nhiều hoa trái linh mục ở trong nước trước đây và sau này khi Ngài sống và làm việc ở nước ngoài. Tất cả đều tin rằng, số ơn gọi được phát triển sâu rộng ở các nơi trên toàn cõi Hoa Kỳ hay nói chung ở nhiều nước khác, cũng như ở Việt Nam mặc dù có những khó khăn và hạn chế nhiều mặt, đó là nhờ hồng ân của các thánh tử đạo Việt Nam.

Riêng ở Hoa Kỳ, không ít gia đình linh mục, tu sĩ gốc Việt Nam thừa nhận có một nguyên nhân hữu hình khác. Đó là có nhiều cộng đoàn giáo hữu Việt Nam sống tập trung, nhiều nề nếp sinh hoạt sống đạo truyền thống còn được duy trì.

Trong đó điều đáng nói là việc luôn đề cao ơn gọi trong các gia đình, trong các đoàn thể giáo dân của mọi giáo xứ. Nhiều linh mục, tu sĩ là hậu duệ của các thánh tử đạo, có truyền thống gia đình nhiều ơn gọi và được khích lệ của các bậc đã dâng hiến đời mình cho Chúa trước và vẫn bền đỗ đến cùng.

PHẠM HÙNG NGHỊ, từ Hoa Kỳ

>> Tu sĩ đi tu nghiệp

The post Ơn gọi ở hải ngoại nhìn từ Hoa Kỳ appeared first on Đồng Hành.

Có lẽ vì ông hồi tục một cách chính danh, được chuẩn thuận bởi Đức Giáo hoàng. Sau đó ông lập gia đình cũng có bí tích hôn phối cử hành tại một thánh đường khác.

Thế nhưng vẫn có những thắc mắc là tại sao phải làm lễ cưới ở nơi khác. Phải chăng ông hay nhà dòng chưa thể vượt thoát được não trạng sợ giáo hữu dị nghị, coi như “gương mù gương xấu” cho anh em (!?).

Chúa không đòi món nợ “ăn cơm nhà Chúa”

Bố tôi gọi cụ K. là cậu ruột. Tôi cũng được sống gần cụ một thời gian ngắn. Nghe nói, năm 1950 cụ học ở “trường lý đoán” (đại chủng viện), chỉ 1-2 năm nữa là được chịu chức linh mục.

Đùng một cái, cụ phải lòng một ca viên nhà thờ. Xuất tu, cụ lập gia đình rồi hạ sinh được hai người con gái mà tôi gọi là cô. Ngày di cư, ra tới Hải Phòng thì vợ cụ dắt cô lớn bỏ trốn, mình cụ mang theo cô bé vào Nam.

Ở giáo xứ di cư, cụ sáng tối đi lễ, vẫn chỉnh chu sơ mi trắng bỏ áo trong quần, mang giày da. Cụ kiếm sống bằng nghề dịch sách, dạy ngoại ngữ vì cụ thông thạo năm ngoại ngữ, không kể Latin và Hy Lạp.

Cha xứ rất quý trọng cụ vì từng chung trường lý đoán nhiều năm. Vậy mà khi cha xứ mở trường tư thục đầu tiên của cả vùng, cụ không được mời dạy. Chú tôi có dịp hỏi thì được cha xứ trả lời đại ý là: Mấy ông như cụ vốn đã ăn cơm nhà Đức Chúa Trời, giờ bỏ ra ngoài nặng nợ lắm, vợ con không ra làm sao, cháu chắt sau này cũng thế, cuộc sống bấp bênh, không nên để tham gia vào bất cứ chuyện gì.

Cụ biết chuyện, buồn lắm. Một ngày, cụ lặng lẽ đưa con đi biệt tích. Ông bà, cha mẹ tôi không một ai hay biết tông tích gì của cụ suốt hơn chục năm. Gần đây mới biết cụ đã mất sau mấy năm thui thủi một mình ở Viện dưỡng lão Thị Nghè.

Người con gái lấy chồng cũng cơ cực, nghèo nàn… Riêng mấy người cháu ngoại của cụ thì đã thành danh lớn tại nhiều trung tâm nghiên cứu khoa học ở Mỹ.

Thời gian đó, cũng gần nhà thờ xứ, cách nhà tôi khoảng dăm chục mét có một gia đình mà tôi không nhớ tên ông chủ. Tôi chỉ nhớ ông cũng từng tu xuất, gia đình di cư sống bằng nghề thợ mộc. Ông thường đánh đàn trong nhà thờ, dạy hát cho các ca viên, trong đó có chị tôi.

Một ngày kia, con trai lớn ông phát chứng bệnh phong. Cha xứ biết, đòi ông phải đưa cả nhà lên khu Bến Sắn. Từ đó nhà thờ không còn tiếng đàn của ông. Tôi cũng không còn được nghe những bài hát lễ tiếng Latin do ông lĩnh xướng. Nhiều người trong giáo xứ lại xôn xao: “Đấy rành rành năm mươi rõ mười. Chúa phạt người tu xuất!”.

Khoảng những năm đầu 1980, có một người chạy xe lam tuyến Ngã tư Bảy Hiền – Bến Thành rất dễ thương, hiền lành, được nhiều người thương quý. Sau mọi người mới biết ông nguyên là linh mục phục vụ ở một giáo phận miền Trung đã xuất tu. Ông mang theo vợ con vào Sài Gòn kiếm sống. Thế là người nọ truyền tai người kia, họ tẩy chay không thèm đi xe ông nữa. Chẳng biết cuộc sống ông sau này ra sao?

Chỉ có nợ miệng thế gian!

Tưởng chỉ có ở Việt Nam dư luận mới khắc nghiệt, thế nhưng những người Việt sống tại Mỹ cũng không gột bỏ được não trạng kết tội người khác. Gia đình tôi khá thân thiết với ông bà cố của ông M., một linh mục chịu chức hơn 10 năm và có tiếng hiền lành, đức độ. Cách đây khoảng năm năm, ông M. bất ngờ bỏ xứ đạo khá lớn ở vùng California.

Ông đưa một cô gái đi sang tận Hawaii sống bằng nghề cắt cỏ và bán nhà hàng, cuộc sống khá chật vật. Ông bà cố vẫn thường xuyên chu cấp, tất nhiên là vì thương con nhưng buồn lắm.

Bà cố bảo từ ngày ông bỏ xứ, ông bà cố không còn dám đi lễ ở nhà thờ trước, dù đây chẳng dính dáng gì tới xứ đạo ông M. từng coi sóc. Hầu hết mọi người đều nhìn ông bà với ánh mắt khinh thường, cứ như ông bà là tòng phạm.

Thậm chí ngày tang lễ của cha cố nghĩa phụ của ông M., cũng là người thân của gia đình, ông bà cũng gọi nói con đừng về. Trước đó cả tuần lễ, các cha linh tông hoặc gốc địa phận đã bắn tiếng rằng nếu ông M. mà về thì tang lễ sẽ mất sự trang trọng, thậm chí làm cha cố buồn. Lý do là vì ông M. là người được cha già cố tin yêu và nhiều kỳ vọng trong việc phục vụ cộng đoàn và cả trong học thuật.

PHẠM HÙNG NGHỊ

>> Tu xuất: Những tấm gương toả sáng giữa đời

The post Người tu xuất vẫn bị hắt hủi, miệt thị appeared first on Đồng Hành.

Những người không tiếp tục đường tu, hầu hết vẫn nhận được sự chia sẻ, cảm thông của các cộng đoàn đã từng gắn bó. Họ được cộng đoàn giáo xứ đón nhận, tạo điều kiện tham gia tích cực các sinh hoạt đoàn thể, đóng góp khả năng từng được đào tạo vào việc chung.

Mỗi người mỗi cảnh chia tay đời tu

Cách đây ngần chục năm, anh Q. đang ở Đại chủng viện Thánh Giuse (Tổng Giáo phận Sài Gòn) bỗng nhiên bị chứng bệnh tim khá nặng, sức khỏe cạn kiệt nhanh sau cuộc đại phẫu. Anh đành chia tay với các cha giáo, các thầy cùng khóa.

Mấy năm sau anh lấy vợ. Anh về nhập xứ nhà vợ ở quận 3, giúp cha xứ là vai cha – anh linh tông đang làm quản xứ tại đây, cùng với các huynh trưởng lo cho đoàn Thiếu nhi Thánh thể.

Cũng vì lý do sức khỏe, anh L. nguyên là chủng sinh ở Huế, bị bệnh chữa chạy lâu không dứt đã xin về nhà rồi lập gia đình. Hai vợ chồng vào Tây Nguyên nuôi bò, làm rẫy. Nhiều năm qua anh luôn là một giáo lý viên năng động, giúp cha xứ lo mấy họ giáo đông người sắc tộc trong vùng Cưm M’gar, Đắk Lắk thuộc Giáo phận Ban Mê Thuột.

Có nhiều cựu tu sĩ làm việc trong các bộ máy, cơ quan công quyền, phát huy được năng lực chuyên môn và thể hiện cách sống, lối sống mẫu mực, không tham ô, tư lợi…

Với vốn học từ chủng viện, trang Facebook của anh trở thành một trang Lời Chúa sống động, giúp nhiều bạn trẻ hiểu biết thêm về Kinh Thánh và Giáo hội.

Chuyện của ông T. xuất tu mang nhiều nét bí hiểm. Trước năm 1975 ông là chủng sinh Giáo hoàng Học viện. Đến khi chuẩn bị lãnh chức phó tế thì bất ngờ ông xin về. Các cha, các thầy và nhất là gia đình ông vô cùng ngạc nhiên về quyết định đầy bất ngờ này. Ông hoàn toàn im lặng trước mọi thắc mắc, nghi ngờ của những người xung quanh.

Hơn chục năm sau khi lập gia đình ông mới thổ lộ với mẹ mình rằng: “Những ngày tĩnh tâm trước khi nhận chức vụ phó tế, con nhận thấy mình bất xứng vì động cơ đi tu của con ngày đó là chỉ muốn được ăn sung mặc sướng, người đời ca tụng”.

Ông làm thợ nhuộm cho một cơ sở dệt nhuộm tư nhân ở Tân Bình, sau đó qua Mỹ định cư tới ngày già và mất. Dịp đám tang ông, nhiều người mới vỡ lẽ thêm rằng từ ngày hồi tục cho tới lúc nhắm mắt qua đời, ông đã âm thầm giúp đỡ nhiều tu sĩ nam, nữ theo đuổi ơn gọi.

Ra đời vẫn giữ vững phẩm chất linh mục

Trong số những người tu xuất có cả những vị đã làm linh mục 5-10 năm. Mà đâu chỉ vài ba người, có trường hợp như cha Ng., Dòng Chúa Cứu Thế, hồi tục với phép chuẩn của Đức Giáo hoàng Phao-lô VI. Về sau, từ thời Đức Gioan Phao- lô II không còn chấp thuận nào nữa thì nhiều vị tự “xé rào”. Đáng chú ý là có những vị là bậc thức giả trong Giáo hội cũng trở về đời sống giáo dân.

Họ âm thầm sống đạo, tiếp tục hoạt động trong các lĩnh vực chuyên môn của mình như nghiên cứu, viết sách về triết học, tham gia viết trên các báo, tạp chí. Nhiều công trình nghiên cứu, tác phẩm của họ được in ấn, phổ biến rộng rãi trong Giáo hội, xã hội, tất cả đều có giá trị.

Có nhiều người làm việc trong các bộ máy, cơ quan công quyền, phát huy được năng lực chuyên môn và thể hiện cách sống, lối sống mẫu mực, không tham ô, tư lợi…

Có những trường hợp khi chia tay đời sống linh mục gặp không ít khó khăn nhưng vẫn kiên trung với đức tin và cuộc sống mẫu mực. Chẳng hạn như trường hợp cựu linh mục M. Vị này đang là cha quản nhiệm một cộng đoàn Việt Nam ở Mỹ. Sau khi hồi tục, cuộc sống cựu linh mục M. vô vàn khó khăn.

Một giáo phái Tin Lành biết ông từng là linh mục có tài giảng thuyết liền có lời mời. Họ sẵn sàng tiếp nhận ông vào hàng ngũ mục sư với lương bổng cao và cấp nhà cửa để vợ chồng ông chung sống yên ổn. Thế nhưng ông đã nhất mực từ chối, quyết sống trọn đời với đức tin Công giáo.

Mới đây nhất, cuối tháng 6-2016, chính tôi được mời dự lễ và tiệc cưới của một đồng nghiệp Việt Nam tổ chức tại Westminster, California. Vợ anh lại là chỗ có liên hệ gia đình với tôi, là một nữ tu đã khấn trọn thuộc Dòng Mân Côi ở Hoa Kỳ. Chị được nhà dòng cử sang Thái Lan làm việc và nghiên cứu về giáo dục. Chị gặp anh ở Thái Lan và quyết định đi tới hôn nhân.

Với đôi này thì chẳng biết ai “dụ” ai. Tôi cũng nhiều lần thắc mắc, đùa vui với họ như vậy. Mẹ anh cho biết gia đình anh cũng là đạo gốc nhưng chính chị đã mang lại niềm vui sống đạo hơn cho anh cũng như hầu hết các thành viên khác trong gia đình.

Qua cung cách khiêm nhu, đơn sơ và vâng phục của một cựu nữ tu, chị vẫn tỏa sáng giữa mọi người. Chắc chắn con cái anh chị, cháu nội của bà sẽ được hưởng một nền giáo dục đạo đức và nhân bản.

PHẠM HÙNG NGHỊ

>> Người tu xuất vẫn bị hắt hủi, miệt thị

The post Tu xuất: Những tấm gương toả sáng giữa đời appeared first on Đồng Hành.