Những giờ cầu nguyện chung trong gia đình, trong khu xóm, những giờ chầu thánh thể, dự thánh lễ hằng ngày đã ăn vào máu của chúng tôi. Chúng tôi nhiệt thành tham gia đoàn thiếu nhi, hội giúp lễ… Không biết tự bao giờ chúng tôi đã có ước muốn đi tu.

Cuộc gặp bất ngờ người bạn cựu chủng sinh

Học xong trung học, tôi xin tu ở Đan viện. Còn Kha, nhập lớp dự tu của Giáo phận rồi thi đậu Đại Chủng viện. Cứ tưởng đời tu sẽ xuôi chèo mát mái… Cho đến một hôm Kha tới Đan viện thăm tôi, tôi mới vỡ lẽ:

– Tớ thi đậu chủng viện. Nhưng đến năm thứ hai tớ nhận ra mình không có ơn gọi linh mục.

– Ô hay! Bạn đã sống trong chủng viện hai năm mà không có ơn gọi nghĩa là sao?

– Ừ, đối với tớ việc học trong chủng viện không thành vấn đề gì cả. Nhưng sang năm thứ hai làm chủng sinh, tớ đau yếu hoài, cảm thấy chán nản kinh khủng. Trong những giờ cầu nguyện, rồi cuộc sống chung với anh em, tớ thấy trống vắng, lạc lõng, xa lạ thế nào ấy. Có lẽ Thiên Chúa muốn hướng cho tớ một con đường khác phù hợp hơn con đường tớ đang chọn… Thân xác tớ ở trong chủng viện mà lòng thì khắc khoải, bồn chồn, cứ hướng ra thế gian thôi.

– Thế bạn có gặp gỡ, trao đổi với cha linh hướng không?

– Có chứ! Chuyện quan trọng cả đời mà cậu. Nghe tớ trình bày những xâu xé trong lòng, ngài khuyên tĩnh tâm, cầu nguyện và can đảm làm theo tiếng Chúa đang nói trong lương tâm.

– Sau khi rời khỏi chủng viện cuộc sống của bạn thế nào?

– Kể ra cũng không được vui lắm cậu ạ! Nhận thấy mình không có ơn gọi làm linh mục, tớ về nhà phụ giúp bố mẹ, những mong làm một người Kitô hữu tốt lành, làm sáng danh Chúa giữa đời như bao nhiêu người khác.

Ấy vậy mà, thế gian không như mình nghĩ. Tớ về sống giữa bà con xóm đạo, thấy rõ sự thay đổi của lòng người từ ánh nhìn trìu mến, khích lệ những năm trước, bây giờ đã thay bằng ánh mắt trách móc, soi mói, những lời chua cay, hằn học… Việc tớ xuất tu trở thành đề tài lớn cho mọi người bàn tán. Nhiều câu chuyện ly kỳ được thêu dệt: “Bị chủng viện đuổi, chắc là phạm lỗi gì nặng lắm…”, “đã ăn cơm Nhà Chúa mà nay dám bỏ Chúa…”. Ôi thôi! Mọi sự có Chúa biết, thế mà người ta cứ bịa như thật.

– Sao bạn không giải thích cho họ hiểu?

– Biết giải thích thế nào đây! Khi người ta quan niệm: Thi đậu vào chủng viện là được Chúa chọn rồi, cứ thế mà tiến lên linh mục thôi… Có lẽ cũng do tớ không đáp ứng được khát vọng của mọi người: “Chỉ hai ba năm nữa giáo xứ ta sẽ có cha… Làm rạng danh quê hương, dòng họ, làm ích cho Giáo hội…”. Kệ họ, tớ chẳng quan tâm!… Mọi sự đã qua, tớ không hối tiếc. Cám ơn Chúa đã cho tớ sống ở chủng viện hai năm để giờ đây tự tin phục vụ Chúa với những trách nhiệm ca trưởng và giáo lý viên. Tuy cuộc sống có vất vả, nhưng nhờ ơn Chúa gia đình tớ vẫn luôn bình an hạnh phúc.

– Ừ! Mình tạ ơn Chúa với bạn. Bạn thật can đảm khi chọn sống theo ý Chúa, ngay cả khi bị hiểu lầm. Điều kỳ diệu là bạn luôn cảm nghiệm được ơn bình an của Chúa trong những nghịch cảnh, điều đó người ngoài cuộc chẳng thể hiểu nổi. Cầu chúc gia đình bạn luôn hạnh phúc, làm sáng danh Chúa giữa đời!

Ơn gọi tu trì là sự kết hợp từ hai phía

Tạm biệt người bạn mà lòng tôi cứ miên man nghĩ về ơn gọi của anh, quả đúng là mầu nhiệm. Phải chăng anh cũng đại diện cho rất nhiều người tu xuất luôn đầy nhiệt huyết làm chứng cho Chúa giữa đời.

Giả như anh không rút khỏi chủng viện, cứ tiếp tục trong ơn gọi linh mục thì sẽ ra sao? Giả như các tu sĩ không chịu xuất tu khi nhận ra mình không có ơn gọi tu trì thì không biết họ có được hạnh phúc trong đời tu? Không biết họ có làm ích cho Giáo hội được bao nhiêu?

Thực ra, ơn gọi tu trì là sự kết hợp từ hai phía: khởi đầu là tiếng gọi nhưng không của Thiên Chúa và bên kia là sự tự do đáp trả của con người. Nếu chỉ có sự “cố gắng” từ phía con người thôi thì không còn là ơn gọi tu trì nữa. Hơn nữa ơn gọi tu trì cần được thử luyện qua một thời gian lâu dài mới rõ.

Có lẽ nên hiểu rằng, theo thánh ý nhiệm mầu của Thiên Chúa trong cuộc đời mỗi người thì không có cái gì gọi là tình cờ, ngẫu nhiên hay không được hoàn hảo, ngay cả việc tu xuất. Đôi khi Thiên Chúa mời gọi một số người sống đời tu trì một thời gian là để Ngài huấn luyện họ trở thành những con người tài trí hơn, nhiệt thành hơn… để sẵn sàng xả thân loan truyền tình thương của Thiên Chúa giữa đời một cách hiệu quả hơn. Chúng ta dễ dàng nhận thấy điều đó khi các anh chị em này đảm trách các công tác phục vụ Giáo hội.

Phải công nhận rằng ơn gọi tu trì cao quý lắm! Hàng linh mục, tu sĩ được coi là những thành phần ưu tú của Giáo hội. Và “sự sống còn của Giáo hội tùy thuộc vào ơn gọi linh mục, tu sĩ” – Thánh Gioan Phaolô II.

Từ đó, ước ao cho có nhiều người sống ơn gọi thánh hiến là điều chính đáng tốt lành. Nhưng không vì thế mà người ta tự cho mình cái quyền “ép” người khác sống đời tu trì, theo kiểu “bước chân đi cấm kì trở lại”; hoặc quan niệm rằng đã “ăn cơm Nhà Chúa” thì suốt đời phải “ở trong Nhà Chúa”, không được về “thế gian” kẻo “Chúa phạt”.

Giáo hội rộng mở cho những ai nhận thấy không có ơn gọi

Nếu thinh lặng cầu nguyện và suy niệm vài đoạn Kinh Thánh nói về việc Chúa Giêsu kêu gọi các môn đệ, chúng ta thấy rõ không bao giờ Ngài bắt “ép” ai phải đi theo Ngài. Chúa cũng chẳng “phạt” ai vì đã không theo Ngài.

“Nếu con cảm thấy nghi ngờ về ơn gọi thì con cứ mạnh dạn ra về, thà làm một nông dân nghèo hèn còn hơn làm một linh mục bất xứng”.

Mẹ của Thánh Gioan Don Boscô khuyên con

Nhiều lần Ngài tha thiết mời gọi: “Hãy theo tôi” (Mt 9,9; Mc 1,17; Lc 9,59) hoặc “Nếu anh muốn nên hoàn thiện… hãy đến theo tôi” (Mt 19,21). Nhưng tuyệt nhiên Ngài không “ép”, Ngài hoàn toàn để con người có quyền tự do quyết định theo hoặc không theo Ngài. Vả lại chính Chúa Giêsu đã từng tuyên bố: “Kẻ được gọi thì nhiều, mà người được chọn thì ít” (Mt 22,14; x. Lc 9,57-62).

Tìm hiểu Bộ Giáo Luật Về Đời Sống Thánh Hiến chúng ta cũng lại thấy một điều tương tự, có những quy định rõ ràng tôn trọng quyền tự quyết của mỗi người: “Mọi Kitô hữu đều có quyền tự do chọn bậc sống mà không bị ai cưỡng bách” (Điều 219), và Giáo luật nhắc lại một đòi hỏi mang tính Đức ái của Tin Mừng đó là: “Không ai được làm tổn thương danh dự của người khác” (Điều 220)

Giáo luật còn quy định chi tiết những điều kiện để thu nhận ứng sinh vào đời sống tu trì: “… Phải đủ tuổi, có sức khoẻ, tính nết thích hợp và đầy đủ các đức tính của sự trưởng thành, để đảm nhận nếp sống riêng của tu hội…” (Điều 642). Căn cứ vào điều này mà các ứng sinh có thể nhận biết được phần nào mình có ơn gọi tu trì hay không, để bước tiếp hoặc can đảm về đời.

Một cách minh nhiên, Giáo hội mở lối thoát cho những ai nhận thấy mình không có ơn gọi thánh hiến khi thiết định: Tập sinh và tu sĩ mãn lời khấn có thể tự do rời bỏ dòng (Điều 653 và 688), và đặc biệt lưu ý đến nghĩa vụ bác ái đối với tu sĩ xuất dòng: “Tu hội phải giữ sự hợp tình hợp lý và đức bác ái của Phúc Âm đối với thành viên rời khỏi tu hội” (Điều 702).

Như thế, nếu Chúa và Giáo hội chẳng những không lên án những người tu xuất, trái lại còn rất tôn trọng sự tự do và tuỳ thuộc theo tiếng lương tâm của họ, thì tôi là ai mà lại dám phán xét, lên án, có thành kiến với các anh chị em tu xuất?

Vì xét cho cùng, ơn gọi hôn nhân hay ơn gọi tu trì chỉ là những phương tiện giúp Kitô hữu đạt đến cùng đích cao quý và cần thiết hơn đó là nên thánh trong bậc sống của mình (Lumen Gentium, số 11; 40; 42).

Vậy thì, không khéo chúng ta lại trở thành những quan toà đầy ác tâm với các anh chị em của mình. Chẳng phải những lời nói cay nghiệt, những thái độ hằn học, trách móc của chúng ta chỉ làm cho cuộc sống của các anh chị em này ra nặng nề cay đắng hơn sao? Có lẽ cũng bởi thế mà một số anh chị em tu xuất đã có ít nhiều bất mãn trong cuộc sống. Như vậy chẳng phải là chúng ta đã lỗi đức bác ái với họ lắm sao?

Nếu nhìn thực tế một cách khách quan, chúng ta không thể phủ nhận những dấn thân tích cực phục vụ Chúa và phục vụ tha nhân ở nơi các anh chị em tu xuất: Cứ nhìn vào các ông bà cố của các linh mục, tu sĩ nam nữ một phần là dân tu xuất.

Nhìn vào các viên chức trong hội đồng mục vụ giáo xứ cũng có những người tu xuất. Nhìn vào giới văn sĩ, thi sĩ, nhạc sĩ, ca sĩ, ca trưởng, ca viên Công giáo lại cũng thấy các anh chị em tu xuất.

Nhìn vào các thiện nguyện viên, các tổ chức bác ái trong đạo, ngoài đời cũng lại xuất phát từ tâm huyết của những người tu xuất, một số anh chị em tu xuất giữ những chức vụ cao trong chính quyền họ thực là “nắm men được vùi vào hũ bột”; họ mang Chúa đến với mọi hạng người…

Còn rất nhiều điều tốt đẹp của người tu xuất chẳng bao giờ kể cho hết!

Mong sao, chúng ta cũng hãy nhiệt tâm như họ để mang Chúa đến với mọi người, ở mọi nơi theo ơn gọi của mình. Chính khi sống đúng theo ơn Chúa kêu gọi chúng ta sẽ trở nên nhân chứng của Chúa giữa trần gian.

LASAN NGÔ VĂN VỸ, O.CIST

>> Tu xuất: Những tấm gương toả sáng giữa đời

The post Người tu xuất giữa những miệt thị của đồng đạo appeared first on Đồng Hành.

Khi về mục vụ giáo xứ mới giáp ranh Sài Gòn tớ mấy bận điện mời QX quá độ tớ chơi, nhâm nhi tí… Mấy lần hẹn, giờ anh mới thu xếp ghé được.

2. Hành trình ơn gọi của QX có lẽ hơi bấp bênh! Giờ vẫn chưa hết lận đận…

Thời thông báo chịu chức phó tế, những ngày sắp hết hạn, chuẩn bị lên gặp riêng Đức cha Giáo phận để trao đổi về việc chịu chức thánh phó tế, thì đùng một cái anh có đơn tố…

Theo nguyên tắc, anh phải chững lại một nhịp để điều tra, xác minh. Thực tế, có nhiều vụ khi xác minh, chẳng có gì hay vấn đề không nghiêm trọng như đơn tố…

Với anh, vốn đẹp trai, khéo nói nên tớ liều nghĩ chắc cô nào đó có cảm tình, yêu thầm nên tố đơn cản trở, nghĩa là mọi chuyện rồi sẽ sớm kết thúc tốt đẹp.

Không hiểu sao, đang trong thời gian đợi điều tra, lại đùng một cái nghe tin anh xin chuyển giáo phận khác vùng Cao Nguyên, tu tiếp. Ở trên giáo phận vùng cao ít lâu thì Đức cha đến tuổi về hưu. Đức cha mới chủ chương siết chặt ơn gọi. Anh và hai thầy nữa được xét thấy không phù hợp với giáo phận. Anh lại trôi về Sài Gòn, tiếp tục ơn gọi…

Hiện anh đang tìm hiểu một nhà dòng nước ngoài mới xuất hiện ở Việt Nam.

3. Anh về tớ chơi, rủ thêm một thầy cùng dòng, đồng cảnh ngộ. Cuộc gặp thật vui, thật ấm áp. Trong chỗ thân quen, không khách sáo, nói về thăng trầm hành trình dâng hiến, suýt nữa tớ buột miệng: Nếu thấy mình không hợp đường tu thì ra… lấy vợ có sao đâu, đều là ơn gọi nên thánh, tốt đẹp cả. Mình còn trẻ, không quyết định dứt khoát, cứ chần chừ mai mốt có tuổi mệt đấy…

May quá tớ ngăn được ngôn phát ác khẩu này. Bởi, xét về tuổi, anh và tớ đã bước vào U50, cũng qua nửa đời người rồi. Thời gian chẳng bao lâu nữa bước đến ngưỡng U già U60…

Đấy là không nói nghề nghiệp chưa ổn định. Trình độ ông cử như anh, như tớ giờ khối tân cử thất nghiệp, không làm được chuyên ngành được đào tạo.

Ở cái tuổi này mà xúi lấy vợ thì thật là nghiệt ngã, thật là ác khẩu! Đấy là chưa kể, một thực tế phũ phàng khác: Khi còn khoác áo nhà tu thì lắm cô còn yêu, còn đeo, còn mê. Song khi cởi bỏ áo nhà tu, hồi tục thì trái ngược hẳn.

Thôi thì nói chung chung: Cầu nguyện để nhận rõ ý Chúa hơn và can đảm đón nhận ý Chúa. Nếu đúng ý Chúa, ra đời có thất thập cổ lai hy vẫn làm nên sự nghiệp hoành tráng…

LM ĐA MINH HƯƠNG QUẤT

>> Người tu xuất trong hành trình tìm kiếm ơn gọi khác

The post Suýt lỡ lời xúi thầy dòng về lấy vợ! appeared first on Đồng Hành.

Do đó, rất nhiều người tu xuất phải mất một thời gian dài để hòa nhập với cuộc sống. Phải chăng mọi chuyện đang diễn ra là một sự bất công với những người tu xuất? Mọi người có xét đến con đường thật mà Thiên Chúa đang dẫn dắt từng người trong chúng ta qua các biến cố trong cuộc sống không?

Trong cuộc sống này, tất cả chúng ta đều phải thực hiện rất nhiều sự lựa chọn. Có những sự lựa chọn dẫn đến thành công, có những sự lựa chọn dẫn đến đổ bể hoặc thất bại. Nhưng trong những sự lựa chọn dẫn đến thành công có khi phải trả giá rất lớn, trong khi những sự lựa chọn có vẻ thất bại, gây thất vọng cho nhiều người nhưng lại có hậu rất tốt.

Cho dù sự lựa chọn có khó khăn như thế nào, chúng ta cũng phải theo công thức như sau: “Trong hai cái tốt, chọn cái tốt hơn; trong hai cái xấu, hãy chọn cái ít xấu hơn”.

Quay lại với đề tài của bài viết này, việc một người theo đuổi con đường sống đời dâng hiến nhưng sau một khoảng thời gian, lại chọn cho mình một ngã rẽ khác, tức là họ đã phải đặt mình trong những sự lựa chọn rất khó khăn, vì sự lựa chọn này sẽ thay đổi cả cuộc đời của họ.

Và như vậy, có thể họ đã chọn “cái ít xấu hơn”. Cái ít xấu hơn ở đây không có nghĩa là con đường dâng hiến là xấu nhưng là con đường của cá nhân người đó sẽ ít xấu hơn nếu họ rẽ sang một con đường khác.

Tôi xin lấy một ví dụ này để câu chuyện được trở nên dễ hiểu hơn. Ai trong chúng ta, những người Công giáo, không thấy rằng làm linh mục là một thiên chức rất cao đẹp. Như vậy làm tới chức giám mục sẽ còn đẹp hơn. Giám mục là những người “ngang hàng” với các tông đồ thời Chúa Giêsu còn nơi trần thế.

Như vậy nếu được trở thành các tông đồ, các giám mục thời Chúa Giêsu thì còn gì tuyệt bằng, còn gì cao đẹp hơn! Vì được sống cùng thời với Chúa, được chính mắt nhìn thấy Chúa, chính tai nghe lời Chúa giảng và được Chúa Giêsu giải thích tường tận các dụ ngôn về Nước Trời sau khi rời khỏi đám đông.

Nhưng làm giám mục để làm gì, làm tông đồ để làm gì khi trở thành tông đồ Giuđa? Người sống với Chúa mà lòng không gần Chúa, nghe Chúa giảng nhưng tâm trí lại nghĩ đến tiền bạc.

Điều này có thể hiểu rằng nếu con đường làm tông đồ không phù hợp với chính mình thì hãy chọn cho mình một con đường khác. Trong Tin Mừng theo thánh Luca (8, 26-39), có một anh sau khi được Chúa Giêsu chữa lành khỏi quỷ ám, muốn xin theo Ngài sống đời dâng hiến. Chúa Giêsu từ chối và bảo anh: “Hãy về nhà và nói cho mọi người nghe về những việc Thiên Chúa đã làm cho anh”. Anh ta đã về nhà và làm như vậy.

Do đó, Thiên Chúa đã kêu gọi và dẫn dắt mỗi người theo cách thức của Ngài. Có người thì được chọn sống làm tu huynh hay nữ tu, có người được chọn làm linh mục, giám mục, có người làm giáo dân. Cuộc sống và lối đi của mỗi người có thể khác nhau nhưng tất cả đều được mời gọi là “hãy nói cho mọi người nghe về những việc Thiên Chúa đã làm cho mình” (Luke 8, 39).

Nếu chọn đời sống ơn gọi dâng hiến mà tâm hồn không gần Chúa, không tìm thấy Chúa trong cuộc sống của mình thì chẳng khác gì là Giuđa, người sống gần Ngài nhưng không có chung một nhịp tim. Do đó, tìm một con đường, một ơn gọi khác có thể là một lựa chọn đúng đắn và biết đâu sẽ mang lại cuộc sống, lối đi tốt nhất cho mình.

PGS-TS PHẠM VŨ PHI HỔ, cựu Dòng Tên

>> Học giả Hoàng Xuân Việt: Quyết định bất ngờ trước ngày thụ phong linh mục

The post Người tu xuất trong hành trình tìm kiếm ơn gọi khác appeared first on Đồng Hành.

“Sách này đổi chén thánh”

Được ông tiếp đón và nói chuyện là hân hạnh lớn cho một sinh viên trẻ như tôi. Tôi ấn tượng khi bước vào phòng làm việc của ông. Sách chứa xung quanh chỉ còn hở một lối đi để vào cái bàn ông ngồi viết.

Đó là một cú sốc quá lớn đối với một phó tế đã quyết định chọn sách thay vì chọn chức linh mục.

Cái bàn bureau cũng chứa đầy sách, chỉ còn chừa ra một khoảng trống nhỏ đủ một tờ A3. Sau khi tiếp tôi ngay tại bàn làm việc, ông đưa tôi ra phòng khách, ngồi trên bộ salon cũ kỹ. Trên bàn nước là một tủ kính nhỏ rất đẹp, bên trong có một cuốn sách và một chén thánh dành cho các giáo sĩ khi cử hành thánh lễ với hàng chữ: Sách này đổi chén thánh.

Trước khi gặp ông, tôi đã nghe nhiều người nói về chuyện tu xuất của ông, về chuyện ông đã từng là một đại chủng sinh tại Đại chủng viện Xuân Bích ở Huế. Thế nhưng, hôm ấy tôi mới được ông kể tường tận.

Ngày ấy ông đã là một phó tế và chức linh mục chỉ cách ông có vài ngày. Ông kể rằng khi học tại Đại chủng viện Xuân Bích, ông từng là trưởng ban thần học, người làm phó ban thần học sau này là Đức Giám mục Ba-tô-lô-mê-ô Nguyễn Sơn Lâm, nguyên Giám mục Đà Lạt và Thanh Hóa.

Thầy Hoàng Xuân Việt đã được chọn để chuẩn bị thụ phong linh mục khi mới 27 tuổi và lúc đó đã xuất bản mấy đầu sách. Trước khi thụ phong linh mục vài ngày, bề trên của chủng viện cho mời thầy lên, đưa cho thầy bản thảo cuốn sách và nói: “Thầy không nên xuất bản cuốn sách này, nội dung của nó không xứng hợp với chức linh mục mà thầy sẽ lãnh nhận. Tôi cho thầy ba ngày để suy nghĩ”.

Sau khi suy nghĩ đắn đo trong ba ngày, thầy Việt lên gặp bề trên và đưa ra câu trả lời: “Con chọn sách”.

Cha bề trên nói với thầy đúng một câu: “Kể từ ngày hôm nay, chúng tôi hết trách nhiệm đối với thầy, thầy về bình an”.

Đó là một cú sốc quá lớn đối với một phó tế đã quyết định chọn sách thay vì chọn chức linh mục. Để chuẩn bị ăn mừng chức linh mục cao cả, cả gia đình, dòng họ và giáo xứ quê hương đã sẵn sàng đầy đủ để đón người con ưu tú vinh quy bái tổ sau khi được thụ phong.

Thầy Việt nhớ lại, thầy chỉ kịp báo về gia đình hủy bỏ lễ mở tay để vào BV Saint Paul nằm đúng ba ngày ba đêm và không tiếp xúc với bất kỳ ai. Sau đó, Hoàng Xuân Việt đã bình tâm và bắt đầu một cuộc sống mới với sách vở, chữ nghĩa và thuyết giảng.

Viết sách từ khi còn ở trong chủng viện

Người ta dần dần biết đến Hoàng Xuân Việt là một nhà viết sách và hùng biện có tài. Ngay từ thời ở chủng viện, lúc ông mới 18 tuổi đã bắt đầu viết sách. Những cuốn sách đầu tay ông viết cũng thuộc loại sách học làm người như cuốn: Đức tự chủ, Ngón nghề để luyện tâm, Đức điềm tĩnh…

Trong cuộc đời cầm bút khoảng 60 năm, học giả Hoàng Xuân Việt đã viết khoảng
180 đầu sách, trong đó có nhiều cuốn dày đến hơn 1.000 trang. Một số đầu sách của ông thuộc dạng chuyên môn sâu như triết học, thần học, khoa học, tư tưởng…

Trong vòng khoảng bảy năm học ở đại chủng viện, ông đã viết và xuất bản chín cuốn sách. Sau khi kết thúc đời tu học, ông dấn thân nhiều hơn vào viết và giảng dạy. Ông từng đảm nhiệm chức vụ Hiệu trưởng Trường Nhân xã học làm người từ năm 1966 đến năm 1975.

Số lượng đầu sách ông xuất bản cứ tăng lên đều đặn mỗi năm. Ngoài việc viết sách, ông tham gia đào tạo ở nhiều lớp khác nhau. Báo chí nhắc đến những buổi thuyết trình của ông thu hút hàng ngàn người tham dự. Hội trường cúp điện, không có micro nhưng giọng ông vẫn sang sảng khi trình bày.

Sau năm 1975, cuộc sống ở miền Nam có nhiều thay đổi, ông chủ yếu viết sách và tham gia giảng dạy ở một vài lớp. Mãi đến những năm 1990, ông bắt đầu tham gia với nhiều hoạt động nổi bật hơn bằng việc mở Trường Hán Nôm Nguyễn Trãi do chính ông làm hiệu trưởng ngay tại tư gia.

Ngoài việc dạy Hán Nôm, trường còn mở nhiều lớp về hùng biện, nói trước công chúng, phụ nữ học, nam giới học… Số lượng học viên đăng ký đông đảo. Học viên của ông đa số là những người trí thức, đã có địa vị nhất định trong xã hội, trong đó có nhiều kỹ sư, bác sĩ, luật sư và rất nhiều tu sĩ thuộc các tôn giáo khác nhau.

Nhiều cơ sở đào tạo mời ông đến giảng dạy, trong đó có cả các dòng tu Công giáo, chùa, thánh thất, tịnh thất,… Mặc dù khi ấy ở độ tuổi thất thập cổ lai hy nhưng ở bất cứ giảng đường nào, giọng ông vẫn còn sang sảng và lôi cuốn.

TS PHẠM THANH DUY, Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn TPHCM

>> Người tu xuất vẫn bị hắt hủi, miệt thị

The post Học giả Hoàng Xuân Việt: Quyết định bất ngờ trước ngày thụ phong linh mục appeared first on Đồng Hành.

Có lẽ vì ông hồi tục một cách chính danh, được chuẩn thuận bởi Đức Giáo hoàng. Sau đó ông lập gia đình cũng có bí tích hôn phối cử hành tại một thánh đường khác.

Thế nhưng vẫn có những thắc mắc là tại sao phải làm lễ cưới ở nơi khác. Phải chăng ông hay nhà dòng chưa thể vượt thoát được não trạng sợ giáo hữu dị nghị, coi như “gương mù gương xấu” cho anh em (!?).

Chúa không đòi món nợ “ăn cơm nhà Chúa”

Bố tôi gọi cụ K. là cậu ruột. Tôi cũng được sống gần cụ một thời gian ngắn. Nghe nói, năm 1950 cụ học ở “trường lý đoán” (đại chủng viện), chỉ 1-2 năm nữa là được chịu chức linh mục.

Đùng một cái, cụ phải lòng một ca viên nhà thờ. Xuất tu, cụ lập gia đình rồi hạ sinh được hai người con gái mà tôi gọi là cô. Ngày di cư, ra tới Hải Phòng thì vợ cụ dắt cô lớn bỏ trốn, mình cụ mang theo cô bé vào Nam.

Ở giáo xứ di cư, cụ sáng tối đi lễ, vẫn chỉnh chu sơ mi trắng bỏ áo trong quần, mang giày da. Cụ kiếm sống bằng nghề dịch sách, dạy ngoại ngữ vì cụ thông thạo năm ngoại ngữ, không kể Latin và Hy Lạp.

Cha xứ rất quý trọng cụ vì từng chung trường lý đoán nhiều năm. Vậy mà khi cha xứ mở trường tư thục đầu tiên của cả vùng, cụ không được mời dạy. Chú tôi có dịp hỏi thì được cha xứ trả lời đại ý là: Mấy ông như cụ vốn đã ăn cơm nhà Đức Chúa Trời, giờ bỏ ra ngoài nặng nợ lắm, vợ con không ra làm sao, cháu chắt sau này cũng thế, cuộc sống bấp bênh, không nên để tham gia vào bất cứ chuyện gì.

Cụ biết chuyện, buồn lắm. Một ngày, cụ lặng lẽ đưa con đi biệt tích. Ông bà, cha mẹ tôi không một ai hay biết tông tích gì của cụ suốt hơn chục năm. Gần đây mới biết cụ đã mất sau mấy năm thui thủi một mình ở Viện dưỡng lão Thị Nghè.

Người con gái lấy chồng cũng cơ cực, nghèo nàn… Riêng mấy người cháu ngoại của cụ thì đã thành danh lớn tại nhiều trung tâm nghiên cứu khoa học ở Mỹ.

Thời gian đó, cũng gần nhà thờ xứ, cách nhà tôi khoảng dăm chục mét có một gia đình mà tôi không nhớ tên ông chủ. Tôi chỉ nhớ ông cũng từng tu xuất, gia đình di cư sống bằng nghề thợ mộc. Ông thường đánh đàn trong nhà thờ, dạy hát cho các ca viên, trong đó có chị tôi.

Một ngày kia, con trai lớn ông phát chứng bệnh phong. Cha xứ biết, đòi ông phải đưa cả nhà lên khu Bến Sắn. Từ đó nhà thờ không còn tiếng đàn của ông. Tôi cũng không còn được nghe những bài hát lễ tiếng Latin do ông lĩnh xướng. Nhiều người trong giáo xứ lại xôn xao: “Đấy rành rành năm mươi rõ mười. Chúa phạt người tu xuất!”.

Khoảng những năm đầu 1980, có một người chạy xe lam tuyến Ngã tư Bảy Hiền – Bến Thành rất dễ thương, hiền lành, được nhiều người thương quý. Sau mọi người mới biết ông nguyên là linh mục phục vụ ở một giáo phận miền Trung đã xuất tu. Ông mang theo vợ con vào Sài Gòn kiếm sống. Thế là người nọ truyền tai người kia, họ tẩy chay không thèm đi xe ông nữa. Chẳng biết cuộc sống ông sau này ra sao?

Chỉ có nợ miệng thế gian!

Tưởng chỉ có ở Việt Nam dư luận mới khắc nghiệt, thế nhưng những người Việt sống tại Mỹ cũng không gột bỏ được não trạng kết tội người khác. Gia đình tôi khá thân thiết với ông bà cố của ông M., một linh mục chịu chức hơn 10 năm và có tiếng hiền lành, đức độ. Cách đây khoảng năm năm, ông M. bất ngờ bỏ xứ đạo khá lớn ở vùng California.

Ông đưa một cô gái đi sang tận Hawaii sống bằng nghề cắt cỏ và bán nhà hàng, cuộc sống khá chật vật. Ông bà cố vẫn thường xuyên chu cấp, tất nhiên là vì thương con nhưng buồn lắm.

Bà cố bảo từ ngày ông bỏ xứ, ông bà cố không còn dám đi lễ ở nhà thờ trước, dù đây chẳng dính dáng gì tới xứ đạo ông M. từng coi sóc. Hầu hết mọi người đều nhìn ông bà với ánh mắt khinh thường, cứ như ông bà là tòng phạm.

Thậm chí ngày tang lễ của cha cố nghĩa phụ của ông M., cũng là người thân của gia đình, ông bà cũng gọi nói con đừng về. Trước đó cả tuần lễ, các cha linh tông hoặc gốc địa phận đã bắn tiếng rằng nếu ông M. mà về thì tang lễ sẽ mất sự trang trọng, thậm chí làm cha cố buồn. Lý do là vì ông M. là người được cha già cố tin yêu và nhiều kỳ vọng trong việc phục vụ cộng đoàn và cả trong học thuật.

PHẠM HÙNG NGHỊ

>> Tu xuất: Những tấm gương toả sáng giữa đời

The post Người tu xuất vẫn bị hắt hủi, miệt thị appeared first on Đồng Hành.

Những người không tiếp tục đường tu, hầu hết vẫn nhận được sự chia sẻ, cảm thông của các cộng đoàn đã từng gắn bó. Họ được cộng đoàn giáo xứ đón nhận, tạo điều kiện tham gia tích cực các sinh hoạt đoàn thể, đóng góp khả năng từng được đào tạo vào việc chung.

Mỗi người mỗi cảnh chia tay đời tu

Cách đây ngần chục năm, anh Q. đang ở Đại chủng viện Thánh Giuse (Tổng Giáo phận Sài Gòn) bỗng nhiên bị chứng bệnh tim khá nặng, sức khỏe cạn kiệt nhanh sau cuộc đại phẫu. Anh đành chia tay với các cha giáo, các thầy cùng khóa.

Mấy năm sau anh lấy vợ. Anh về nhập xứ nhà vợ ở quận 3, giúp cha xứ là vai cha – anh linh tông đang làm quản xứ tại đây, cùng với các huynh trưởng lo cho đoàn Thiếu nhi Thánh thể.

Cũng vì lý do sức khỏe, anh L. nguyên là chủng sinh ở Huế, bị bệnh chữa chạy lâu không dứt đã xin về nhà rồi lập gia đình. Hai vợ chồng vào Tây Nguyên nuôi bò, làm rẫy. Nhiều năm qua anh luôn là một giáo lý viên năng động, giúp cha xứ lo mấy họ giáo đông người sắc tộc trong vùng Cưm M’gar, Đắk Lắk thuộc Giáo phận Ban Mê Thuột.

Có nhiều cựu tu sĩ làm việc trong các bộ máy, cơ quan công quyền, phát huy được năng lực chuyên môn và thể hiện cách sống, lối sống mẫu mực, không tham ô, tư lợi…

Với vốn học từ chủng viện, trang Facebook của anh trở thành một trang Lời Chúa sống động, giúp nhiều bạn trẻ hiểu biết thêm về Kinh Thánh và Giáo hội.

Chuyện của ông T. xuất tu mang nhiều nét bí hiểm. Trước năm 1975 ông là chủng sinh Giáo hoàng Học viện. Đến khi chuẩn bị lãnh chức phó tế thì bất ngờ ông xin về. Các cha, các thầy và nhất là gia đình ông vô cùng ngạc nhiên về quyết định đầy bất ngờ này. Ông hoàn toàn im lặng trước mọi thắc mắc, nghi ngờ của những người xung quanh.

Hơn chục năm sau khi lập gia đình ông mới thổ lộ với mẹ mình rằng: “Những ngày tĩnh tâm trước khi nhận chức vụ phó tế, con nhận thấy mình bất xứng vì động cơ đi tu của con ngày đó là chỉ muốn được ăn sung mặc sướng, người đời ca tụng”.

Ông làm thợ nhuộm cho một cơ sở dệt nhuộm tư nhân ở Tân Bình, sau đó qua Mỹ định cư tới ngày già và mất. Dịp đám tang ông, nhiều người mới vỡ lẽ thêm rằng từ ngày hồi tục cho tới lúc nhắm mắt qua đời, ông đã âm thầm giúp đỡ nhiều tu sĩ nam, nữ theo đuổi ơn gọi.

Ra đời vẫn giữ vững phẩm chất linh mục

Trong số những người tu xuất có cả những vị đã làm linh mục 5-10 năm. Mà đâu chỉ vài ba người, có trường hợp như cha Ng., Dòng Chúa Cứu Thế, hồi tục với phép chuẩn của Đức Giáo hoàng Phao-lô VI. Về sau, từ thời Đức Gioan Phao- lô II không còn chấp thuận nào nữa thì nhiều vị tự “xé rào”. Đáng chú ý là có những vị là bậc thức giả trong Giáo hội cũng trở về đời sống giáo dân.

Họ âm thầm sống đạo, tiếp tục hoạt động trong các lĩnh vực chuyên môn của mình như nghiên cứu, viết sách về triết học, tham gia viết trên các báo, tạp chí. Nhiều công trình nghiên cứu, tác phẩm của họ được in ấn, phổ biến rộng rãi trong Giáo hội, xã hội, tất cả đều có giá trị.

Có nhiều người làm việc trong các bộ máy, cơ quan công quyền, phát huy được năng lực chuyên môn và thể hiện cách sống, lối sống mẫu mực, không tham ô, tư lợi…

Có những trường hợp khi chia tay đời sống linh mục gặp không ít khó khăn nhưng vẫn kiên trung với đức tin và cuộc sống mẫu mực. Chẳng hạn như trường hợp cựu linh mục M. Vị này đang là cha quản nhiệm một cộng đoàn Việt Nam ở Mỹ. Sau khi hồi tục, cuộc sống cựu linh mục M. vô vàn khó khăn.

Một giáo phái Tin Lành biết ông từng là linh mục có tài giảng thuyết liền có lời mời. Họ sẵn sàng tiếp nhận ông vào hàng ngũ mục sư với lương bổng cao và cấp nhà cửa để vợ chồng ông chung sống yên ổn. Thế nhưng ông đã nhất mực từ chối, quyết sống trọn đời với đức tin Công giáo.

Mới đây nhất, cuối tháng 6-2016, chính tôi được mời dự lễ và tiệc cưới của một đồng nghiệp Việt Nam tổ chức tại Westminster, California. Vợ anh lại là chỗ có liên hệ gia đình với tôi, là một nữ tu đã khấn trọn thuộc Dòng Mân Côi ở Hoa Kỳ. Chị được nhà dòng cử sang Thái Lan làm việc và nghiên cứu về giáo dục. Chị gặp anh ở Thái Lan và quyết định đi tới hôn nhân.

Với đôi này thì chẳng biết ai “dụ” ai. Tôi cũng nhiều lần thắc mắc, đùa vui với họ như vậy. Mẹ anh cho biết gia đình anh cũng là đạo gốc nhưng chính chị đã mang lại niềm vui sống đạo hơn cho anh cũng như hầu hết các thành viên khác trong gia đình.

Qua cung cách khiêm nhu, đơn sơ và vâng phục của một cựu nữ tu, chị vẫn tỏa sáng giữa mọi người. Chắc chắn con cái anh chị, cháu nội của bà sẽ được hưởng một nền giáo dục đạo đức và nhân bản.

PHẠM HÙNG NGHỊ

>> Người tu xuất vẫn bị hắt hủi, miệt thị

The post Tu xuất: Những tấm gương toả sáng giữa đời appeared first on Đồng Hành.

Tôi gọi những người chuyển hướng đời tu là những kẻ đổi đời. Những kẻ đổi đời được nói tới ở đây là những người trước kia sống trong đời tu, nay về đời thường sống như những người khác.

Một quyết định cam go

Dư luận của phần đông người Công giáo thường khắt khe với những người này. Người ta thường gọi họ bằng những từ có vẻ khinh miệt như tu xuất, nhà thầy xuất, cô mụ xuất, kẻ ăn hại cơm nhà Đức Chúa Trời…

Gọi như thế, vô hình trung người ta đã tỏ ra nghiệt ngã với những người đi tu ra. Người ta đâu có hiểu rõ tại sao những người ấy đã rời bỏ đời tu.

Thiết tưởng không nên khắt khe với người đi tu ra. Người đi tu ra cũng không nên
e ngại về quãng đời tu của mình mà quên tham gia hoạt động để đền ơn dòng tu và giáo phận.

Những người bỏ đời tu có thể vì họ bị loại, do không còn đủ điều kiện để được lưu lại; hoặc thấy mình không đáp ứng được những đòi hỏi và ràng buộc của bậc đời mình chọn, hay bị sự đời mê hoặc, quyến rũ. Dù sao thì việc rời bỏ đời tu cũng là một quyết định và một lựa chọn cam go đối với người trong cuộc, nhất là khi đã đến tuổi trưởng thành.

Có những trường hợp không êm ả gì khi phải rời bỏ đời sống mình đã gắn bó từ nhiều năm qua. Có những lý do thầm kín mà chỉ mình đương sự với cha linh hướng biết. Vì thế, phải khách quan hiểu hoàn cảnh của những người đi tu ra, mà đừng vội phê phán hay trách móc.

Trở thành những giáo dân có học thức

Đúng là ý Chúa nhiệm mầu. Việc gì cũng có hai mặt tốt xấu. Tai họa cũng có ích cho một cái gì đó, như một câu trong tiếng Pháp: “À quelque chose, malheur est bon” (Trong cái rủi có cái may).

Nhiều người trong số họ tích cực giúp các cha xứ trong các họ đạo khi nhận các chức vụ trong ban điều hành, làm giáo lý viên, phụ trách ca đoàn, làm truyền thông, viết bài trong nội san…

Với vốn liếng thần học, Kinh Thánh và các bộ môn liên quan họ đã nhận được trong thời gian ở chủng viện hay tu viện, cộng thêm kiến thức trong các ngành nghề chuyên môn, họ đã trở thành những giáo dân trưởng thành, có học thức, được người bên ngoài kính nể.

Chính họ ở giữa đời, phải đương đầu với đời và dám mạnh dạn đứng ra bênh đạo và phi bác những luận điệu vô căn cứ bêu riếu đạo. Họ làm việc trong xã hội nhưng không quên đóng góp phần mình cho Giáo hội, bằng một nếp sống chân chính để làm chứng cho Chúa và cho đạo.

Nhiều người trong họ đã không quên những năm tháng được ăn học và tu luyện trong các chủng viện hay tu viện mà tìm cách đền ơn bằng nhiều hình thức. Họ không ngần ngại nhận rằng ngày nay mình được như thế này một phần cũng là do công ơn của Giáo hội.

Có thể nói họ là một thứ nguồn vốn và tài lực tinh thần cho Giáo hội khai thác. Giáo hội có thể khai thác họ và chắc chắn họ sẽ sẵn sàng đóng góp cho Giáo hội, nếu các vị trong giáo quyền cần đến và kêu gọi họ.

Ngày nay Giáo hội đề cao vai trò của giáo dân và kêu gọi giáo dân tham gia vào các hoạt động của Giáo hội. Dám ước mong các vị trong giáo quyền lưu tâm đến vốn quý này là các người đi tu ra, kêu gọi họ đem khả năng của mình để làm việc cho Giáo hội.

Còn về phía họ, cũng ước mong họ tổ chức thành các hội ái hữu, câu lạc bộ hay hội cựu chủng sinh như Hội Cựu chủng sinh Kon Tum để sinh hoạt với nhau, duy trì ảnh hưởng tốt của đời tu mình đã nhận được và nhân rộng lên để phục vụ Giáo hội và xã hội.

LM AN-RÊ ĐỖ XUÂN QUẾ, OP

>> Tu xuất: Những tấm gương toả sáng giữa đời

The post Tu xuất, người là ai? appeared first on Đồng Hành.