giáo hoàng Archives - Đồng Hành

Đức Hồng y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn: 25 năm đi cùng khẩu hiệu ‘Như Thầy yêu thương’

Đồng Hành — Wed, 25 Mar 2026 04:51:06 +0000

Ngày 11-8-2018 là ngày kỷ niệm 25 năm tấn phong Giám mục của Đức Hồng Y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn. Nhân dịp ấy, Đức Hồng y đã dành cho Đồng Hành buổi trò chuyện xung quanh hành trình 25 năm giám mục của Ngài. Nay Đồng Hành xin được đăng lại toàn văn bài phỏng vấn do Nhà báo Maria Đặng Tươi thực hiện.

MARIA ĐẶNG TƯƠI thực hiện

Tại Trung tâm Mục vụ Sài Gòn, nơi Ngài ở hiện nay, vào tuổi 84, Đức Hồng y Gioan Baotixita vẫn minh mẫn ngồi trò chuyện, dù sức sức khỏe Ngài có yếu đi so với lần được gặp Ngài ba năm trước.

Đức Hồng y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn trên trang bìa Đồng Hành số 23, phát hành tháng 8-2018

“Ta cũng không thoát khỏi dư luận phũ phàng của người đời”

Đồng Hành: 25 năm trước Đức Hồng y đã chọn khẩu hiệu Như thầy yêu thương vào ngày được tấn phong giám mục. Vì sao Đức Hồng y chọn câu này?

+ Đức Hồng Y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn: Làm giám mục là để phục vụ, để theo Chúa, phục vụ cho nhiều người hơn, phục vụ trong yêu thương. Chúa đến, Chúa nhập thể làm người và yêu thương tất cả. Làm Giám mục là tiếp tục con đường đi của Chúa, vậy thì phải “Như Thầy yêu thương”.

Đồng Hành: Trong cuộc đời phục vụ, hẳn Đức Hồng y có nhiều kinh nghiệm gặp Chúa?

+ Đức Hồng Y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn: Đó là thời gian đầu làm Tổng Giám mục Giáo phận Sài Gòn. Sau giờ kinh tối, theo thường lệ, tôi chuẩn bị cho thánh lễ hôm sau. Bỗng nhiên, tôi nghe một tiếng nói hơi lạ: “Có điều gì làm cho người âu lo đến thế?”. Sau giây phút bàng hoàng, tôi nhận ra tiếng Chúa Giê-su nói nên thưa với Người rằng:

– “Lạy Chúa, Chúa biết con quen lối sống bình dị và thinh lặng của nông thôn. Còn nơi mới lạ ở đô thị này thì chuyện gì cũng được đưa lên giấy trắng mực đen, đưa lên Internet, cả chuyện tốt lẫn chuyện xấu, chuyện thật lẫn chuyện ảo, dễ tạo ra dư luận phân rẽ, dễ làm cho khoảng cách giữa người với người thêm sâu xa.

– Ngươi không thấy chính ta cũng không thoát khỏi dư luận phũ phàng của người đời sao? Người không biết hậu quả của dư luận đó đưa ta đến đâu ư? Ngươi không nhớ rằng bước theo ta cũng có nghĩa là đồng hành với ta trên đường thập giá ư?

– Lạy Chúa, thật ra con đã học biết điều đó, thế nhưng Chúa biết khả năng của con là giới hạn.

– Ta hiểu thấu lòng người và đồng cảm với người. Chính vì thế mà ta đã gởi và tiếp tục gỏi Thánh thần mà Chúa Cha đã trao ban cho ta, để Người luôn dẫn dắt người qua từng chặng thử thách cam go. Ngươi có tin vào Người không?

– Thưa Chúa, con tin.

Chợt tỉnh lại, tôi không còn nghe thấy Người nữa nhưng vẫn cảm nhận một thứ ánh sáng và sức mạnh huyền diệu còn lan tỏa…

Nhận nhẫn Hồng y vào một ngày trời mưa tầm tã
Năm 2003, một sự kiện quan trọng xảy ra khiến cộng đoàn dân Chúa tại Việt Nam cũng như ở nước ngoài, đặc biệt tại Sài Gòn, vô cùng phấn khởi: Đó là việc Đức Tổng Giám mục Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn được Đức Giáo Hoàng Gioan Phao-lô II tấn phong Hồng y.
Đức Hồng y nhớ lại, sáng sớm tổ chức nghi lễ trao nhẫn cho các tân hồng y, trời mưa tầm tã, nên thánh lễ và nghi thức trao nhẫn được chuyển vào bên trong đền thờ Thánh Phê-rô, Vatican.
Khi trao nhẫn cho từng vị tân hồng y, Đức Thánh cha nói: “Anh em hãy nhận chiếc nhẫn này từ tay của Phê-rô và hãy ý thức rằng với tình yêu của vị thủ lãnh các tông đồ, tình yêu của anh em dành cho Hội thánh được củng cố.

Con người thường giải quyết vấn đề bằng quyền lực

Đồng Hành: Câu chuyện của Đức Hồng y cho thấy có nhiều thách thức trong cuộc sống của con người bé mọn…

+ Đức Hồng Y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn: Con người trong gia đình, trong xã hội, trong Giáo hội có nhiều khó khăn, nhiều vấn đề giải quyết. Và thường họ giải quyết bằng sức mạnh của quyền lực, của thế lực, thậm chí cả bạo lực. Người Ki-tô hữu cũng dễ theo thói đời, bỏ quên sức mạnh của tình yêu mà Thiên Chúa đã đổ vào lòng họ. Chúng ta cũng dễ quên rằng Chúa Giê-su yêu thương và hi sinh cho ta được sống dồi dào, là để cho chúng ta cũng biết yêu thương và hi sinh cho nhau như vậy.

Tạ ơn Chúa đã gởi đến một vị chủ chĂn trÀn đây tình yêu thương như khẩu hiệu “Như ThẦy yêu thương”
Đức Giám mục Giuse Đỗ Mạnh Hùng, Giám quản Tông tòa Tổng Giáo phận Sài Gòn

Tôi vẫn thường xuyên cầu nguyện cho người người ghi khắc vào tâm trí: Thiên Chúa là tình thương, đạo Chúa là đạo yêu thương, sống đạo là mến Chúa và yêu người. Mến Chúa đi đôi với yêu người. Mến Chúa còn là thực thi ý Chúa trong đời sống gia đình, cộng đoàn và xã hội.

Đức Hồng y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn với các em khuyết tật nhóm Mai Cát. Ảnh: Bá Hạnh

Đồng Hành: Đức Hồng y vừa nhắc đến gia đình. Hội đồng Giám mục Việt Nam chọn năm 2018 là năm đồng hành cùng các gia đình trẻ. Đức Hồng y cũng đã từng dịch cuốn sách nhỏ về tâm lý nữ giới đối chiếu với nam giới. Vì sao phải đối chiếu, thưa Đức Hồng y?

+ Đức Hồng Y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn: Đối chiếu để hiểu nhau. Nó soi sáng cho mỗi người đổi mới sự hiểu biết về chiều sâu đời sống con người, nam cũng như nữ, trong gia đình cũng như trong cộng đồng. Đổi mới sự hiểu biết sẽ giúp đổi mới cách giáo dục trong gia đình và trong học đường, đổi mới cách tự rèn luyện bản thân trong trường đời. Đặc biệt đổi mới giúp người trẻ đón nhận gia đình như quà tặng của Đấng Tạo hóa, vì sự sống và sự phát triển của gia đình nhân loại.

Đồng Hành: Thưa Đức Hồng y, môi trường sống hiện nay khiến mọi người, nhất là các thành viên trong gia đình ít dành thời gian cho nhau…

+ Đức Hồng Y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn: Điều đó rất nguy hại, nhất là cho gia đình và trẻ em. Có một bài thơ của tác giả vô danh mà tôi rất thích:

Hãy dành thời gian

Hãy dành thời giờ để suy tư và đọc sách

Đó là sự khôn ngoan và sức mạnh tinh thần

Hãy dành thời gian cho giải trí và vui cười

Đó là bí quyết sống mãi trẻ trung

Hãy dành thời giờ để cầu nguyện

Vì sức mạnh vĩ đại nhất trên đời là ở đó

Hãy dành thời gian sống thân thiện với mọi người

Đó là đường dẫn đến phúc thật

Hãy dành thời gian cho cống hiến

Đời ta thật ngắn ngủi, sống ích kỷ làm chi

Đức Hồng y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn:
– Là vị Tổng Giám mục đầu tiên của Tổng Giáo phận Sài Gòn làm Hồng y.
– Dự Cơ mật viện bầu giáo hoàng hai lần.
– Phong chức cho ba giám mục
– Phong chức cho 350 linh mục
– Tái lập sinh hoạt những liên đoàn giáo dân trong Tổng Giáo phận
– Thành lập Trung tâm Mục vụ TGP Sài Gòn.

Đồng Hành: Dấu nhấn nào với Đức Hồng y khi bước theo Thầy trên đường tình yêu cứu độ?

+ Đức Hồng Y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn: Có bốn dấu nhấn như sau:

– Một là chiêm ngắm Chúa Giê-su yêu thương nhập thể làm người và bước theo Chúa hòa nhập vào đời sống nhân loại.

– Hai là chiêm ngắm Chúa Giê-su yêu thương phục vụ cho sự sống con người và bước theo Chúa dấn thân phục vụ đời sống nhân loại.

– Ba là chiêm ngắm Chúa Giê-su yêu thương hi sinh đến cùng và bước theo Chúa hiến thân cùng hiến mạng sống mình vì sự sống của nhân loại.

– Bốn là chiêm ngắm Chúa Giê-su yêu thương đổi mới sự sống con người và bước theo Chúa mở rộng nước Chúa cho nhân loại.

Đồng Hành: Xin cảm ơn Đức Hồng y!

The post Đức Hồng y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn: 25 năm đi cùng khẩu hiệu ‘Như Thầy yêu thương’ appeared first on Đồng Hành.

Đức Giáo hoàng Lê-ô XIV và khả năng sử dụng đa ngôn ngữ

HOÀNG MẠNH HÀ — Sat, 10 May 2025 04:26:46 +0000

Kim Điền

Đức Giáo hoàng Lê-ô XIV với bề dày mục vụ phong phú, đặc biệt sống tại Peru với người nghèo, ngài còn nổi bật bởi khả năng sử dụng nhiều ngôn ngữ, bao gồm tiếng Anh, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Ý, tiếng Pháp, tiếng Bồ Đào Nha cùng khả năng đọc hiểu tiếng Latin và tiếng Đức.

Trong bài giảng tại Nhà nguyện Sistine ngày 9-5-2025, Đức Giáo hoàng Lê-ô XIV nói một đoạn ngắn bằng tiếng Anh trước khi đi vào bài giảng chính bằng tiếng Ý. Ảnh: Vatican Media

Hấp thụ nhiều ngôn ngữ từ gia đình

Đức Giáo hoàng Lê-ô XIV sinh ngày 14 tháng 9 năm 1955 tại Chicago, Illinois, trong một gia đình có gốc Pháp (từ cha là ông Louis Marius Prevost), Ý và Tây Ban Nha (từ mẹ, bà Mildred Martínez). Xuất thân đa sắc tộc này tạo điều kiện cho ngài tiếp xúc sớm với các ngôn ngữ ngay từ bé.

Tiếng Anh là ngôn ngữ mẹ đẻ, được sử dụng trong giáo dục và giao tiếp tại Chicago, nơi gia đình ngài sống ở Dolton, một vùng ngoại ô, và tích cực tham gia giáo xứ St. Mary of the Assumption. Trong gia đình, cha mẹ và ba anh em (Robert, Louis và John) chủ yếu giao tiếp bằng tiếng Anh, phản ánh môi trường xã hội và giáo dục Mỹ thời bấy giờ.

Tuy nhiên, di sản Tây Ban Nha từ người mẹ, qua các món ăn truyền thống và câu chuyện gia đình, cùng gốc Pháp từ cha, qua các hoạt động giáo lý, có thể đã đưa tiếng Tây Ban Nha và một ít tiếng Pháp vào các ngữ cảnh văn hóa, khơi dậy sự chú ý của ngài về các ngôn ngữ này từ nhỏ.

Ngài theo học tại Tiểu Chủng viện Dòng Augustino và tốt nghiệp cử nhân chuyên ngành toán học cùng triết học tại Đại học Villanova, Pennsylvania, năm 1977. Trong thời gian này, ngài bắt đầu học tiếng Latin, một yêu cầu bắt buộc cho các chủng sinh, để nghiên cứu thần học và phụng vụ. Việc học tiếng Latin không chỉ giúp ngài hiểu các văn bản Giáo hội mà còn đặt nền tảng cho việc tiếp thu các ngôn ngữ Roman như tiếng Ý, Tây Ban Nha và Pháp.

Năm 1982, ngài đến Roma để học Giáo luật tại Đại học Giáo hoàng Tommaso Aquino (Angelicum). Tại đây, ngài trau dồi tiếng Ý, ngôn ngữ chính của Roma và Vatican, thông qua học tập và giao tiếp hằng ngày. Ngài cũng học tiếng Tây Ban Nha một cách bài bản, nhờ di sản Tây Ban Nha từ mẹ và sự chuẩn bị cho công việc truyền giáo ở Mỹ Latin.

Năm 1985, ngài được gửi đến Chulucanas, Piura, Peru, nơi ngài sống và phục vụ nhiều năm. Tại Peru, ngài đạt trình độ thành thạo tiếng Tây Ban Nha và học thêm tiếng Bồ Đào Nha để giao tiếp với các cộng đồng lân cận, đặc biệt từ Brazil.

Tiếng Pháp được ngài tiếp thu nhờ gốc Pháp từ người cha và qua các khóa học thần học, nơi ngài đọc các tài liệu bằng tiếng Pháp. Tiếng Đức, dù chỉ ở mức đọc hiểu, được học trong thời gian nghiên cứu các tác phẩm thần học Đức, như của Karl Rahner, tại Roma. Là Tổng Bề trên Dòng Augustino từ năm 2001 đến 2013, ngài tiếp tục trau dồi ngôn ngữ qua các chuyến đi quốc tế và giao tiếp với các cộng đồng đa dạng.

Phương pháp học ngôn ngữ của ngài kết hợp học thuật và thực hành. Ngài đọc văn bản thần học, đối thoại với người bản xứ và sử dụng ngôn ngữ trong mục vụ để nắm bắt sắc thái văn hóa. Sự kiên trì và niềm đam mê kết nối con người đã giúp ngài thông thạo nhiều ngôn ngữ.

Thói quen sử dụng ngôn ngữ

Dù tiếng Anh là ngôn ngữ mẹ đẻ, Đức Giáo hoàng Lê-ô XIV ưu tiên tiếng Ý và Tây Ban Nha trong các sự kiện công khai tại Vatican để thể hiện sự gần gũi với cộng đồng quốc tế. Trong bài phát biểu đầu tiên từ ban công Vương cung Thánh đường Thánh Phê-rô vào ngày 8 tháng 5 năm 2025, ngài nói bằng tiếng Ý, sau đó chuyển sang tiếng Tây Ban Nha để tri ân Giáo phận Chiclayo, Peru, nơi ngài từng là giám mục từ 2015 đến 2023. Điều này cho thấy thói quen điều chỉnh ngôn ngữ theo đối tượng để tạo kết nối cá nhân.

Trong các nghi thức phụng vụ, ngài sử dụng tiếng Latin cho các phần trọng thể, như khi ban phép lành Urbi et Orbi vào ngày 8 tháng 5 năm 2025. Tiếng Latin là cầu nối với truyền thống Giáo hội. Trong bài giảng tại Nhà nguyện Sistine ngày 9 tháng 5 năm 2025, ngài nói một đoạn ngắn bằng tiếng Anh trước khi đọc bài giảng chính bằng tiếng Ý, thể hiện sự linh hoạt trong việc tiếp cận khán giả toàn cầu.

Hình ảnh Đức tân Giáo hoàng Leo XIV đang lan truyền mạnh mẽ trong giới trẻ Mỹ. Ảnh: Daily Beast

Ngài duy trì trình độ ngôn ngữ bằng cách đọc các văn bản thần học và Kinh Thánh bằng nhiều ngôn ngữ. Theo các nguồn tin, ngài đọc tiếng Latin và Đức để nghiên cứu, trong khi tiếng Tây Ban Nha và Ý được sử dụng trong giao tiếp hằng ngày. Phong cách ngôn ngữ của ngài giản dị, dễ hiểu, phản ánh mong muốn truyền tải thông điệp đến mọi tầng lớp tín hữu, tương tự phong cách của Đức Giáo hoàng Phan-xi-cô.

Sử dụng ngôn ngữ trong Giáo triều Roma

Trong vai trò lãnh đạo Thánh bộ Giám mục Giáo triều Roma, cũng như những ngày đầu làm giáo hoàng, Đức Lê-ô XIV sử dụng ngôn ngữ rất linh hoạt cho các sứ vụ mục tử và ngoại giao. Dưới đây là cách ngài vận dụng các ngôn ngữ:

Tiếng Ý: là ngôn ngữ chính thức của Toà thánh Vatican, được sử dụng trong các cuộc họp với các hồng y, bài phát biểu tại Quảng trường Thánh Phê-rô và giao tiếp hằng ngày. Trong bài phát biểu ra mắt ngày 8 tháng 5 năm 2025, ngài dùng tiếng Ý để gửi lời chào “Bình an cho anh chị em”, nhấn mạnh thông điệp hòa bình. Bài giảng tại Thánh lễ với các hồng y ngày 9 tháng 5 năm 2025 cũng bằng tiếng Ý, với phong cách điềm tĩnh, rõ ràng, phù hợp với vai trò lãnh đạo.

Tiếng Tây Ban Nha: là cầu nối với các cộng đồng Mỹ Latin, nơi ngài đã phục vụ nhiều năm. Trong bài phát biểu đầu tiên, ngài dùng tiếng Tây Ban Nha để tri ân giáo phận Chiclayo, Peru. Ngài cũng sử dụng ngôn ngữ này khi giao tiếp với các phái đoàn từ các nước nói tiếng Tây Ban Nha, như Mexico hoặc Tây Ban Nha. Chẳng hạn, Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum Pardo đã chúc mừng ngài và ngài có thể sẽ dùng tiếng Tây Ban Nha trong các cuộc gặp tương lai với các lãnh đạo Mỹ Latin.

Tiếng Latin: được dùng trong các văn kiện chính thức và nghi thức phụng vụ. Ngài ban phép lành Urbi et Orbi bằng tiếng Latin vào ngày 8 tháng 5 năm 2025, tiếp nối truyền thống Giáo hội. Các văn kiện, như thông điệp hoặc sắc lệnh, được soạn bằng tiếng Latin và ngài có thể xem xét chúng nhờ khả năng đọc hiểu. Tuy nhiên, ngài thường giao việc soạn thảo chi tiết cho các chuyên gia ngôn ngữ Vatican.

Tiếng Anh: Mặc dù là người Mỹ, ngài ít dùng tiếng Anh trong các sự kiện công khai tại Vatican, có thể để nhấn mạnh tính quốc tế của Giáo hội. Tuy nhiên, ngài đã nói một đoạn ngắn bằng tiếng Anh trong Thánh lễ ngày 9 tháng 5 năm 2025. Ngài có thể sẽ dùng tiếng Anh nhiều hơn trong các chuyến tông du đến các nước nói tiếng Anh, như Hoa Kỳ hoặc khi gặp các lãnh đạo như Tổng thống Mỹ Donald Trump, người bày tỏ mong muốn gặp ngài.

Truyền thống sử dụng ngôn ngữ trong Giáo triều Vatican
Trong Giáo triều Vatican, tiếng Latin là ngôn ngữ chính thức của Tòa Thánh, dùng cho các văn kiện quan trọng như thông điệp, sắc lệnh, và nghi thức phụng vụ trọng thể, được công bố trong Acta Apostolicae Sedis.
Tuy nhiên, tiếng Ý là ngôn ngữ làm việc chính, sử dụng trong giao tiếp hằng ngày giữa các quan chức, cuộc họp Giáo triều, và báo chí như L’Osservatore Romano. Tiếng Ý thay thế tiếng Latin làm ngôn ngữ chính của Thượng Hội đồng Giám mục từ năm 2014 để đơn giản hóa quy trình.
Các quan chức Vatican, bao gồm các hồng y và nhân viên, chủ yếu dùng tiếng Ý trong công việc, nhưng có thể chuyển sang tiếng Anh, Pháp, hoặc Tây Ban Nha trong giao tiếp không chính thức, tùy thuộc vào ngôn ngữ chung. Tiếng Anh, dù không phải ngôn ngữ chính, ngày càng phổ biến trong truyền thông quốc tế, website Tòa Thánh, và giao tiếp với các nước nói tiếng Anh.
Bộ Ngoại giao Vatican, do Đức Tổng Giám mục Paul Gallagher đứng đầu, ưu tiên tiếng Pháp cho thư từ ngoại giao chính thức, tiếng Ý cho nội bộ, và tiếng Anh cho các hội nghị quốc tế hoặc với các nước như Hoa Kỳ. Các ngôn ngữ như Tây Ban Nha hoặc Đức được dùng tùy thuộc vào quốc gia đối tác. Truyền thống đa ngôn ngữ của Vatican phản ánh vai trò toàn cầu của Giáo hội, kết nối hơn một tỷ tín hữu.

K.Đ tổng hợp từ các báo nước ngoài

The post Đức Giáo hoàng Lê-ô XIV và khả năng sử dụng đa ngôn ngữ appeared first on Đồng Hành.

Truyền thông ‘té ghế’ trước kết quả bầu Đức Giáo hoàng Leo XIV

HOÀNG MẠNH HÀ — Fri, 09 May 2025 08:13:41 +0000

Sự đắc cử của Đức Giáo hoàng Leo XIV nhắc nhở rằng mật nghị không phải một sự kiện có thể dự đoán bằng công cụ thông thường. Lịch sử từ Đức Gioan Phao-lô II đến Đức tân Giáo hoàng Leo XIV đã chứng minh, mật nghị luôn là một bí ẩn vượt ngoài tầm tay của con người.

Đức Giáo hoàng Leo XIV qua nét vẽ của Nhà báo – Hoạ sĩ Huỳnh Dũng Nhân. Nhà báo Huỳnh Dũng nhân là một người ngoại đạo, nhưng ông tâm sự luôn kính trọng các đức giáo hoàng. Ông gọi bức tranh này là: “Kẻ ngoại đạo vẽ Giáo hoàng”.

Mật nghị bầu giáo hoàng: Thành trì bí mật

Quá trình bầu Giáo hoàng tại Vatican được thiết kế để đảm bảo tính bí mật tuyệt đối. Theo Vatican News, 133 hồng y cử tri tham gia mật nghị năm 2025 tại Nhà nguyện Sistine đều phải tuyên thệ giữ bí mật suốt đời. Mọi liên lạc với thế giới bên ngoài bị cắt đứt, từ tín hiệu điện thoại đến báo chí hay truyền hình. Tất cả các lá phiếu được đốt sau mỗi vòng bỏ phiếu, với khói đen báo hiệu chưa có kết quả và khói trắng thông báo tân giáo hoàng đã được chọn. Sự cô lập này không chỉ bảo vệ tính thiêng liêng của quá trình mà còn tạo ra một bức tường ngăn cách với các dự đoán bên ngoài.

Sự bí mật, tính thiêng liêng của quá trình bầu giáo hoàng không chỉ bảo vệ sự độc lập của Giáo hội mà còn là bài học về giới hạn của con người trong việc ĐI TÌM THÁNH ý Chúa

Chính sự bí ẩn này đã khiến truyền thông và dân cá độ rơi vào thế khó. Các nhà báo và nhà cái thường dựa vào thông tin công khai, như tiểu sử hồng y, khuynh hướng thần học, hay các phát ngôn trước đó, để đưa ra dự đoán. Tuy nhiên, như Reuters nhận định, các hồng y cử tri thường cân nhắc những yếu tố phức tạp hơn, từ phẩm chất cá nhân, khả năng lãnh đạo, đến bối cảnh toàn cầu của Giáo hội, khiến dự đoán trở thành một canh bạc đầy rủi ro.

Bất ngờ từ Chicago

Trước mật nghị năm 2025, truyền thông và các nhà cái tập trung vào những ứng viên sáng giá như Hồng y Luis Antonio Tagle từ Philippines, người được xem là có thể trở thành Giáo hoàng châu Á đầu tiên trong lịch sử hiện đại. Một số khác đặt cược vào các hồng y châu Âu như Péter Erdő của Hungary hay Christoph Schönborn của Áo, dựa trên truyền thống lâu đời.

Hồng y Robert Francis Prevost, đến từ Chicago, Mỹ, hầu như không được chú ý. Ngài chỉ được biết đến qua công việc truyền giáo ở Nam Mỹ và vai trò gần đây tại Thánh Bộ Giám mục của Vatican.

Sự đắc cử của Đức Hồng y Prevost với tông hiệu Leo XIV, khiến giới truyền thông sững sờ.

Sự đắc cử của Đức Hồng y Prevost với tông hiệu Leo XIV, khiến giới truyền thông sững sờ. BBC News mô tả không khí tại Quảng trường Thánh Peter khi khói trắng bay lên, với hàng ngàn tín hữu reo hò xen lẫn ngạc nhiên khi tên tân Giáo hoàng được công bố. Các nền tảng cá độ trực tuyến, vốn đặt tỷ lệ cược cao cho Đức Hồng y Tagle và các ứng viên khác, chịu thiệt hại nặng khi đa số người chơi thua cuộc. CNN gọi đây là “một trong những bất ngờ lớn nhất trong lịch sử mật nghị hiện đại”, khi ngài Prevost, một hồng y ít xuất hiện trước công chúng, lại được chọn cách lạ lùng.

Cú sốc này xuất phát từ sự phức tạp của mật nghị. The Washington Post cho biết các hồng y năm 2025 tìm kiếm một Giáo hoàng “gần gũi, có khả năng đoàn kết và định hướng”, trong bối cảnh Giáo hội đối mặt với thách thức toàn cầu. Đức Hồng y Prevost với kinh nghiệm truyền giáo ở Nam Mỹ và khả năng nói 5-6 ngôn ngữ, đáp ứng các tiêu chí này, dù không phải cái tên được truyền thông chú ý.

Truyền thông chưa bao giờ đúng

Lịch sử bầu giáo hoàng ghi nhận nhiều lần truyền thông và dân cá độ bị sập hầm. Dưới đây là các trường hợp tiêu biểu:

Đức Giáo hoàng Gioan Phao-lô II năm 1978
Năm 1978, sau cái chết của Đức Giáo hoàng Phao-lô VI, truyền thông và nhà cái tập trung vào các hồng y Ý, vốn chiếm ưu thế lịch sử. Tuy nhiên, Hồng y Karol Wojtyła, Tổng Giám mục Kraków, bất ngờ được chọn, trở thành vị giáo hoàng không phải người Ý đầu tiên sau 455 năm, với tông hiệu Gioan Phao-lô II.

Vatican News ghi nhận sự đắc cử của Đức Hồng y Wojtyła làm đảo lộn mọi dự đoán, khi ngài đến từ Đông Âu và đại diện cho khuynh hướng cải cách mạnh mẽ. Các nhà cái châu Âu, dựa vào báo chí Ý, chịu tổn thất lớn khi cược đổ vào các hồng y bản địa.

Đức Giáo hoàng Biển Đức XVI năm 2005
Mật nghị năm 2005, sau cái chết của Đức Gioan Phao-lô II, chứng kiến sự chú ý vào các ứng viên như Hồng y Carlo Maria Martini của Ý hay Hồng y Jorge Mario Bergoglio của Argentina. Tuy nhiên, Hồng y Joseph Ratzinger, người Đức, được chọn sau bốn vòng bỏ phiếu, lấy tông hiệu Biển Đức XVI.

The Tablet ghi nhận sự bất ngờ của các nhà báo Vatican, vốn kỳ vọng một Giáo hoàng Nam Mỹ, khi Ratzinger là một nhân vật bảo thủ lại đắc cử. Dân cá độ, dựa vào phân tích truyền thông nên bị thua đậm.

Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô năm 2013
Năm 2013, khi Đức Biển Đức XVI từ chức, Đức Hồng y Jorge Mario Bergoglio xuất hiện trong danh sách nhưng không được đánh giá cao so với Đức Hồng y Angelo Scola của Ý hay Đức Hồng y Marc Ouellet của Canada.

Sự đắc cử của Đức Hồng y Bergoglio, với tông hiệu Phan-xi-cô, khiến truyền thông sửng sốt. The Independent mô tả đây là “cú sốc cho các nhà cái, khi Đức Hồng y Bergoglio, một người Nam Mỹ khiêm tốn, vượt qua các ứng viên châu Âu”.

Sự lựa chọn này phản ánh mong muốn của hồng y đoàn về một Giáo hoàng gần gũi với người nghèo, điều truyền thông không dự đoán được.

Lý do truyền thông và dân cá độ thất bại

Sự thất bại của truyền thông và dân cá độ xuất phát từ một số nguyên nhân:

Tính bí mật tuyệt đối: Như The Observer nhấn mạnh, mật nghị là “cuộc bầu cử bí mật nhất thế giới”, với các biện pháp như kiểm tra micro, cắt sóng điện thoại và cấm giao tiếp bên ngoài. Điều này khiến thông tin rò rỉ gần như không thể, làm vô hiệu hóa dự đoán dựa trên tin đồn.
Sự phức tạp trong quyết định: Các hồng y không chỉ xem xét tiểu sử hay thần học mà còn cân nhắc bối cảnh toàn cầu, nhu cầu Giáo hội và yếu tố thiêng liêng. Reuters dẫn lời một phát ngôn viên Vatican rằng các hồng y năm 2025 tìm kiếm một “mục tử gắn bó với thực tế”, điều truyền thông khó nắm bắt.
Hiệu ứng tin tức một chiều: Truyền thông thường tập trung vào vài ứng viên nổi bật, như Tagle năm 2025, tạo hiệu ứng đám đông khiến dân cá độ đặt cược theo. Nhưng, như trường hợp Đức Giáo hoàng Leo XIV cho thấy, các hồng y có thể ưu tiên nhân vật ít được chú ý nhưng phù hợp hơn.
Yếu tố thiêng liêng là quan trọng nhất: Khác với bầu cử chính trị, mật nghị mang tính thiêng liêng sâu sắc. Các hồng y cầu nguyện và tìm kiếm sự soi sáng từ Chúa Thánh Thần, một yếu tố không thể định lượng.

The post Truyền thông ‘té ghế’ trước kết quả bầu Đức Giáo hoàng Leo XIV appeared first on Đồng Hành.

HABEMUS PAPAM – CHÚNG TA ĐÃ CÓ GIÁO HOÀNG

sysadmin — Fri, 09 May 2025 05:40:57 +0000

ĐỒNG HÀNH

Chúng ta đã có Giáo hoàng

Ngay sau đó Hồi chuông tại Đền thờ Thánh Phê-rô và khắp thành Vatican và nước Ý đã ngân vang trong niềm hân hoan của hàng chục ngàn tín hữu quy tụ tại Quảng trường Thánh Phê-rô.

Dòng người tại Quảng trường Thánh Phê-rô reo vang: “Habemus Papam – Chúng ta đã có Giáo hoàng!”

Trong vòng 45 đến 60 phút tới, vị Giáo hoàng thứ 267 của Giáo hội Công giáo sẽ chính thức xuất hiện trên ban công trung tâm Đền thờ Thánh Phê-rô, để chào đông đảo tín hữu đang hiện diện tại Quảng trường và loan báo Tông hiệu mà ngài chọn cho triều đại mới.

Ngay sau đó, Đức Tân Giáo hoàng sẽ ban phép lành trọng thể: “Urbi et Orbi” – Cho Thành Roma và toàn thế giới kèm theo ơn Toàn xá cho tất cả các tín hữu hiện diện tại Quảng trường Thánh Phê-rô và mọi tín hữu trên khắp thế giới, nếu tham dự sốt sắng qua truyền hình hoặc phát thanh trực tiếp.

The post HABEMUS PAPAM – CHÚNG TA ĐÃ CÓ GIÁO HOÀNG appeared first on Đồng Hành.

Người thợ may của ba đời giáo hoàng

sysadmin — Fri, 09 May 2025 05:39:20 +0000

HOÀNG MẠNH HÀ tổng hợp

Trong vài thập kỷ gần đây, tiệm may của ông Mancinelli, cách Quảng trường Thánh Phê-rô chỉ vài bước chân, là nơi lưu giữ lịch sử Giáo hội qua từng mũi kim, đường chỉ.

“Không ai bảo tôi phải làm, nhưng tôi biết Giáo hội cần”

Hiện tại, ba bộ áo trắng giáo hoàng với ba kích cỡ khác nhau đã được chuẩn bị sẵn sàng trong “Phòng Nước mắt”, căn phòng bên cạnh Nhà nguyện Sistine, nơi tân giáo hoàng sẽ thay áo ngay sau khi được bầu chọn để tiến ra ban công chào tín hữu. Những bộ áo này do chính ông Raniero Mancinelli may, kèm theo một dải lụa pha vàng và một mũ sọ trắng.

Thợ may Raniero Mancinelli chuẩn bị phẩm phục cho vị giáo hoàng sắp được bầu. Ảnh EFE chụp ngày 30 tháng 4 năm 2025

Mỗi khi Hồng y đoàn chuẩn bị Mật nghị, ông Mancinelli âm thầm chuẩn bị ba bộ áo trắng. Tuy không có đơn đặt hàng chính thức từ Toà thánh Vatican, ông vẫn tự nguyện may và hiến tặng, coi đây là một vinh dự linh thiêng hơn là một dịch vụ thương mại. “Không ai bảo tôi phải làm, nhưng tôi biết Giáo hội cần”, ông từng nói trong một cuộc phỏng vấn với The Times.

Ông Raniero Mancinelli không chỉ là một thợ may, mà còn là một nhân chứng sống của lịch sử. Trong xưởng may nhỏ bé, ông đã chứng minh rằng, những điều giản dị nhất lại mang ý nghĩa vĩ đại nhất.

Để chuẩn bị bộ áo trắng cho vị giáo hoàng tương lai, ông Mancinelli khởi sự may ngay sau hôm Đức Phan-xi-cô qua đời, làm việc cùng cô con gái để hoàn thành trong thời gian ngắn. Ông Gammarelli cho biết, hai cha con ông cần 3,5 ngày để may một chiếc áo, cho thấy công việc này đòi hỏi sự khẩn trương và tỉ mỉ.

Ông Raniero Mancinelli đã từng may áo cho ba vị giáo hoàng: Gioan Phao-lô II, Bê-nê-đíc-tô XVI và Phan-xi-cô. Ông từng bán cho Đức Phan-xi-cô một cây thánh giá ngực bằng sắt khi ngài còn là hồng y, món đồ được ngài sử dụng cho đến cuối đời. Đức Phan-xi-cô từng trêu ông là bán đồ “hơi đắt” (EL PAÍS English), ngụ ý rằng giá cả của ông không hề rẻ.

Ông Mancinelli nhớ lại: “Cuộc gặp đầu tiên với ngài thật ngọt ngào và đáng nhớ. Ngài thân thiện, vui vẻ, như bạn bè lâu năm”.

Việc ông Mancinelli trở thành thợ may cho các giáo hoàng là kết quả của sự tận tụy và danh tiếng lâu năm. Xưởng may của ông nằm ngay gần Vatican, thuận tiện cho các nhu cầu của Giáo hội. Ông đã xây dựng lòng tin qua nhiều thập kỷ phục vụ, từ việc may áo cho các hồng y đến các giáo hoàng. Một hồng y từng đùa: “Nếu tôi trở thành giáo hoàng, tôi sẽ phong ông làm Quốc vụ khanh”, cho thấy sự kính trọng dành cho ông.

Việc lựa chọn thợ may cho giáo hoàng không qua bất kỳ cuộc tuyển chọn chính thức nào. Theo giới thạo tin Vatican, điều khiến Mancinelli được lựa chọn là tay nghề tinh xảo, sự kín đáo tuyệt đối và thái độ cung kính. Không như những nhà thiết kế cao cấp khác tại Roma, Mancinelli không khoa trương.

Vào nghề từ 15 tuổi

Ông Raniero Mancinelli sinh năm 1938 và lớn lên ở Roma, mang chất giọng Roman đặc trưng. Ông khởi nghiệp với cây kim và khung vải từ năm 15 tuổi, dưới sự hướng dẫn của người cha, cũng là một thợ may. Trải qua gần bảy thập kỷ trong nghề, ông trở thành người may phẩm phục cho các vị giáo hoàng – từ Thánh Giáo hoàng Gioan Phao-lô II, Đức Giáo hoàng Bê-nê-đíc-tô XVI cho đến Đức Giáo hoàng Phan-xi-cô.

Tiệm may Mancinelli Clero nhỏ bé, cũ kỹ, nơi các giáo sĩ thường lui tới đặt, mua tu phục. Ảnh: Catholic Herald

Tiệm may của ông là một “viên ngọc thời gian”, với máy may cổ, bàn là cũ từ năm 1962 và những bức ảnh chụp cùng các giáo hoàng treo trên tường. Ông làm việc cùng con gái Laura, 60 tuổi, người hỗ trợ ông trong việc chuẩn bị áo cho tân giáo hoàng.

Tiệm của ông nhỏ và khiêm tốn, gần như ẩn mình giữa các cửa hiệu bình dân và quán ăn địa phương. Ông không quảng cáo, không có website hay mạng xã hội, và không đặt mục tiêu kinh doanh đại chúng. Khách hàng của ông chủ yếu là giáo sĩ, hồng y và các chức sắc trong Giáo hội.

Sản phẩm của ông gồm áo lễ, dây stola, mũ giáo sĩ, áo choàng… chứ không hướng đến thị trường ngoài giáo hội. Ông có bán các vật dụng phụ trợ như gậy mục tử, mũ mitre, khăn vai… nhưng phần lớn công việc là theo đơn đặt hàng cá nhân hoặc từ Vatican, chứ không phải sản xuất hàng loạt.

Theo The Times, ông Mancinelli cho biết không sống giàu có nhờ việc may lễ phục, nhưng cảm thấy “hạnh phúc vì được phục vụ Giáo hội” – tinh thần nghề nghiệp hơn là kinh doanh. Thành công của ông đến từ sự tin cậy và âm thầm, chứ không từ hào nhoáng hay lượng khách đông.

The post Người thợ may của ba đời giáo hoàng appeared first on Đồng Hành.

Lần bỏ phiếu đầu tiên: Chưa bầu được Giáo hoàng

sysadmin — Fri, 09 May 2025 05:37:26 +0000

Vatican News

Sau khi nghe bài suy niệm của Đức Hồng y Raniero Cantalamessa, công việc bầu cử bắt đầu với việc phát phiếu cho các Hồng y cử tri, rút thăm chọn 3 vị kiểm phiếu, ba vị thu thập phiếu từ những Hồng y đau ốm, và ba vị kiểm soát lại, sau đó là bỏ phiếu.

Tại Quảng trường Thánh Phê-rô, 45.000 người hướng mắt nhìn chăm chăm vào ống khói Nhà nguyện Sistine.

Lần bỏ phiếu đầu tiên: khói đen – các Hồng y chưa bầu được Giáo hoàng. (ANSA)

Đến 9 giờ tối, khói đen bốc lên. Quảng trường chào đón tin tức này bằng tiếng hô vang. Các Hồng y bỏ phiếu chưa bầu chọn được Giáo hoàng thứ 267 trong lịch sử Giáo hội.

Khói đen xuất hiện: Các Hồng y chưa bầu được Giáo hoàng

Thứ Năm ngày 8/5/2025, trước 8 giờ sáng, các Hồng y cử tri sẽ tập trung tại Dinh Tông tòa để cử hành Thánh lễ và Kinh Sáng tại Nhà nguyện Phaolô. Sau đó, các ngài sẽ trở về Nhà nguyện Sistine lúc 9 giờ 15 phút để đọc kinh giờ Ba và tiến hành bỏ phiếu.

Các ngài sẽ ăn trưa khoảng 12 giờ 30 tại Nhà Thánh Marta.

Vào lúc 15 giờ 45, các Hồng y sẽ khởi hành đến Dinh Tông Tòa, và sau đó, lúc 16 giờ 30, tại Nhà nguyện Sistine, các ngài tiếp tục các lần bỏ phiếu. Cuối cùng, khoảng 19 giờ 30, các ngài sẽ nguyện Kinh Chiều.

Có hai lần phát khói được lên kế hoạch trong ngày: một lần vào cuối buổi sáng, khoảng 12 giờ, nghĩa là sau lần bỏ phiếu thứ 2, một lần vào ban chiều, khoảng 7 giờ tối, nghĩa là sau lần bỏ phiếu thứ 4 trong ngày, nếu trong lần bỏ phiếu thứ nhất giữa buổi sáng hay lần thứ 3 giữa buổi chiều vẫn chưa bầu được Giáo hoàng.

The post Lần bỏ phiếu đầu tiên: Chưa bầu được Giáo hoàng appeared first on Đồng Hành.

300 ngàn người đổ về Vatican chờ ‘làn khói trắng’

sysadmin — Fri, 09 May 2025 05:34:11 +0000

KIM ĐIỀN

Vatican, quốc gia nhỏ nhất thế giới với diện tích chỉ 44 hecta, đang chứng kiến một làn sóng du khách và người hành hương đổ về để chờ đón Mật nghị Hồng y, bắt đầu vào ngày 7/5/2025, nhằm bầu chọn người kế nhiệm Đức Giáo hoàng Phan-xi-cô.

Giáo dân từ khắp nơi đổ về Quảng trường Thánh Phê-rô

Theo Vatican News và Catholic News Agency, con số du khách đổ về Vatican trong những ngày đầu tháng 5/2025 được dự đoán lên đến 300.000 người.

Riêng trong ngày 5/5/2025, Vatican News ghi nhận hơn 50 ngàn người tập trung tại Quảng trường Thánh Phê-rô để tham dự các buổi cầu nguyện trước thềm Mật nghị. Con số này phản ánh sức và tầm ảnh hưởng toàn cầu của Vatican, trung tâm của Giáo hội Công giáo.

Du khách hành hương, đến từ khắp nơi trên thế giới, đã chuẩn bị kỹ lưỡng cho sự kiện này. Nhiều người mang theo lều, ghế gấp và thực phẩm để lưu lại tại Quảng trường Thánh Phê-rô trong nhiều ngày, chờ đợi khoảnh khắc khói trắng bốc lên từ ống khói Nhà nguyện Sistine, dấu hiệu thông báo một tân Giáo hoàng đã được chọn.

Đoàn người rước thánh giá trên đường Via della Conciliazione gần Vatican, một ngày trước khi Mật nghị bắt đầu tại Roma vào ngày 6 tháng 5 năm 2025. Ảnh: AFP

Các đoàn hành hương từ châu Âu, châu Mỹ và châu Phi thường mặc trang phục truyền thống, mang theo cờ và biểu ngữ thể hiện sự đoàn kết và đức tin. Theo Vatican News, du khách được khuyến cáo mặc trang phục lịch sự, che vai và đầu gối, đặc biệt khi vào Vương cung Thánh đường Thánh Phê-rô, để tuân thủ các quy định nghiêm ngặt của Vatican.

Văn phòng Báo chí Tòa Thánh ghi nhận có hơn 3.000 nhà báo từ các hãng thông tấn trên khắp thế giới đăng ký đưa tin về Mật nghị 2025

Nhiều du khách cũng chuẩn bị tinh thần tham gia các sự kiện tôn giáo như thánh lễ “pro eligendo Pontifice” (cầu nguyện cho việc bầu giáo hoàng) vào sáng ngày 7/5/2025 tại Đền thờ Thánh Phê-rô, do Đức Hồng y Giovanni Battista Re chủ tế, theo Catholic News Agency. Các nhóm hành hương thường tổ chức cầu nguyện, hát thánh ca và chia sẻ kinh nghiệm đức tin trong thời gian chờ đợi, tạo nên một bầu không khí linh thiêng và cộng đồng.

Ban công sẵn sàng để tân giáo hoàng xuất hiện

Vatican đã triển khai một loạt biện pháp để đảm bảo Mật nghị diễn ra suôn sẻ và an toàn. Theo Vatican News, ông Matteo Bruni, Giám đốc Phòng Báo chí Tòa Thánh, thông báo rằng Nhà nguyện Sistine đã được kiểm tra kỹ lưỡng để loại bỏ thiết bị nghe lén, đảm bảo tính bí mật tuyệt đối của quá trình bầu cử. Các đức hồng y tham gia sẽ cư trú tại Nhà Thánh Marta và bị cấm sử dụng điện thoại hay máy tính để tránh rò rỉ thông tin. Lịch trình khói bốc lên từ ống khói được xác định hai lần mỗi ngày (cuối buổi sáng và cuối buổi chiều), trừ khi tân giáo hoàng được bầu sớm.

Tại Quảng trường Thánh Phê-rô, các công tác chuẩn bị đang được gấp rút hoàn thành. Theo tường thuật của RFI, một cần cẩu đang lắp đặt các loa phát thanh mới để truyền tải rõ ràng các thông báo và lời phát biểu của tân giáo hoàng. Những chiếc loa này được kỳ vọng sẽ vang lên những lời đầu tiên của vị giáo hoàng kế nhiệm trong vài ngày tới. Ngoài ra, theo Reuters, tại ban công chính của Đền thờ Thánh Phê-rô những tấm rèm đỏ đã được treo lên, tạo cảm giác như người kế vị Đức Giáo hoàng Phan-xi-cô sắp xuất hiện bất cứ lúc nào.

Vatican cũng tăng cường kiểm soát đám đông tại Quảng trường Thánh Phê-rô. Theo The Guardian, các khu vực được phân chia rõ ràng để quản lý dòng người, với các lối vào và ra được giám sát bởi lực lượng vệ binh Thụy Sĩ và cảnh sát Vatican. Vatican đã ban hành quy định nghiêm ngặt về hành vi, cấm chụp ảnh “tự sướng” hoặc các hành vi thiếu tôn kính gần các khu vực linh thiêng, như một bài học từ lễ tang Đức Giáo hoàng Phan-xi-cô.

Để đáp ứng nhu cầu truyền thông toàn cầu, Văn phòng Báo chí Tòa Thánh đã ghi nhận hơn 3.000 nhà báo từ các hãng thông tấn trên khắp thế giới đăng ký để đưa tin về Mật nghị 2025, theo thông tin từ một cuộc phỏng vấn với Cha Antonio trên chương trình Hora25.

Số lượng nhà báo đông đảo này, bao gồm cả những phóng viên kỳ cựu như Éric Sénanque của RFI, phản ánh sự quan tâm mạnh mẽ của truyền thông quốc tế đối với sự kiện bầu chọn tân Giáo hoàng, với các hãng tin lớn như Reuters, AP News, và CNN đều có mặt tại Vatican để cung cấp thông tin cập nhật liên tục.

Chính quyền Ý thiết lập khu vực cấm bay

Với số lượng du khách lớn, chính quyền Italia đã triển khai kế hoạch an ninh và hậu cần quy mô. Theo The Washington Post, các biện pháp bảo vệ bao gồm:

– Vùng cấm bay: Một khu vực cấm bay được thiết lập trên bầu trời Vatican và các khu vực lân cận để ngăn chặn mối đe dọa từ trên không.

– Lực lượng quân sự: Máy bay chiến đấu được đặt trong tình trạng sẵn sàng và lính bắn tỉa được bố trí tại các vị trí chiến lược quanh Vatican.

– Hàng nghìn cảnh sát được huy động để duy trì trật tự, kiểm soát giao thông, và ngăn chặn các hành vi phạm tội như móc túi, vốn là vấn đề phổ biến tại Vatican.

– Hậu cần giao thông: Các tuyến đường chính dẫn đến Vatican được mở rộng và các phương tiện giao thông công cộng như xe buýt và tàu điện ngầm được tăng cường chuyến để giảm ùn tắc.

Ngoài ra, chính quyền Italia phối hợp với Toà thánh Vatican để cung cấp nước uống, nhà vệ sinh công cộng và các trạm y tế dã chiến tại Quảng trường Thánh Phê-rô nhằm hỗ trợ đám đông trong điều kiện thời tiết có thể nóng bức vào tháng 5.

Thách thức và ý nghĩa của Mật nghị 2025

Mật nghị 2025 được xem là một trong những sự kiện lớn nhất trong lịch sử Giáo hội Công giáo, với 133 hồng y từ 71 quốc gia tham gia bỏ phiếu, phản ánh sự đa dạng toàn cầu của Giáo hội. Tuy nhiên, sự kiện này cũng đặt ra nhiều thách thức:

Áp lực từ đám đông: Với số lượng du khách ước tính 300.000 người tính đến ngày 6/5/2025, nguy cơ ùn tắc, chen lấn, và các vấn đề an ninh như móc túi hoặc giật đồ là rất cao. Toà thánh Vatican và Italia phải phối hợp chặt chẽ để đảm bảo an toàn cho cả người hành hương và cư dân địa phương.
Tính bí mật: Trong bối cảnh công nghệ hiện đại, việc giữ bí mật tuyệt đối cho Mật nghị là một thách thức lớn, đòi hỏi các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt, bao gồm việc vô hiệu hóa tín hiệu điện thoại di động quanh Vatican, theo CNN.
Kỳ vọng toàn cầu: Người hành hương và thế giới đang chờ đợi một tân Giáo hoàng có thể tiếp tục sứ mệnh hòa bình và cải cách của Giáo hoàng Phan-xi-cô, trong khi đối mặt với các vấn đề như biến đổi khí hậu, xung đột quốc tế, và sự phân cực trong Giáo hội.

The post 300 ngàn người đổ về Vatican chờ ‘làn khói trắng’ appeared first on Đồng Hành.

Kỷ lục tông du đáng nhớ của các vị giáo hoàng

sysadmin — Fri, 09 May 2025 05:31:57 +0000

HOÀNG MẠNH HÀ

Trong suốt nhiều thế kỷ đầu tiên, các vị giáo hoàng hiếm khi rời khỏi Roma. Tuy nhiên, bước ngoặt lịch sử đã xảy ra vào năm 1964 khi Đức Giáo hoàng Phao-lô VI thực hiện chuyến tông du đầu tiên đến Thánh Địa, đánh dấu lần đầu tiên một giáo hoàng rời khỏi châu Âu kể từ năm 1809 và cũng là lần đầu tiên một Giáo hoàng sử dụng máy bay làm phương tiện di chuyển.

Thánh Giáo hoàng Phao-lô VI: Tiên phong trong mục vụ toàn cầu

Là người tiên phong trong việc mở rộng vai trò mục vụ toàn cầu, Thánh Giáo hoàng Phao-lô VI (1963–1978) thực hiện 9 chuyến tông du quốc tế, trở thành vị giáo hoàng đầu tiên trong thời hiện đại rời khỏi châu Âu.

Đức Giáo hoàng Phao-lô VI vẫy chào đám đông từ bậc thang máy bay vào ngày 4-1-1964 tại Roma, trước khi đến Jordan, Israel và Thánh Địa (Jordan, Israel, Jerusalem và các vùng lãnh thổ Palestine). Đây là chuyến thăm đầu tiên của một giáo hoàng đến Đất Thánh và là lần đầu tiên một giáo hoàng rời khỏi Ý sau hơn 150 năm. Ảnh của AFP

Năm 1964, ngài hành hương đến Thánh Địa và gặp gỡ Thượng phụ Athenagoras của Constantinople, đánh dấu bước tiến lớn trong quan hệ Công giáo – Chính thống giáo sau gần một thiên niên kỷ chia rẽ.

Trước Đức Giáo hoàng Phao-lô VI, Việc di chuyển ra ngoài lãnh thổ Vatican thường gặp nhiều trở ngại vì lý do chính trị, an ninh và giáo luật

Năm 1965, ngài phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ở New York, kêu gọi chấm dứt chiến tranh và thúc đẩy hòa bình.

Chuyến đi dài nhất của ngài vào năm 1970 kéo dài 10 ngày, qua các quốc gia châu Á và châu Đại Dương, bao gồm Iran, Pakistan, Philippines, Samoa, Australia, Indonesia, Hồng Kông và Sri Lanka.

Thánh Giáo hoàng Gioan Phao-lô II: 104 chuyến tông du

Trong suốt 26 năm triều đại (1978–2005), Thánh Giáo hoàng Gio-an Phao-lô II đã thực hiện 104 chuyến tông du quốc tế, đến 129 quốc gia, vượt qua hơn 1,2 triệu km – tương đương hơn ba lần khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trăng.

Chuyến đi đầu tiên của ngài vào năm 1979 đến Mexico đã thể hiện sự dũng cảm khi mặc áo giáo sĩ công khai tại một quốc gia có luật cấm linh mục mặc tu phục nơi công cộng.

Chuyến tông du đầu tiên từ ngày 2 đến ngày 10-6-1979 của Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II đến quê hương Ba Lan của ngài. Khẩu hiệu “Gaude Mater Polonia” – Hãy vui lên, Hỡi Mẹ Ba Lan.

Chuyến tông du về quê hương Ba Lan năm 1979 có ảnh hưởng sâu sắc, khơi dậy tinh thần dân tộc và góp phần vào sự hình thành phong trào Công đoàn Đoàn kết, từ đó thúc đẩy sự sụp đổ của chủ nghĩa cộng sản ở Đông Âu.

Năm 1995, tại Ngày Giới trẻ Thế giới ở Manila, Philippines, ngài đã cử hành Thánh lễ với sự tham dự của khoảng 4 triệu người, được xem là cuộc tụ họp lớn nhất trong lịch sử Kitô giáo.

Đức Giáo hoàng Bê-nê-đic-tô XVI: 25 chuyến tông du

Dù triều đại hơi ngắn (2005–2013), Đức Giáo hoàng Bê-nê-đic-tô XVI đã thực hiện 25 chuyến tông du quốc tế, đến 25 quốc gia, tập trung vào việc củng cố đức tin và đối thoại với các tôn giáo khác.

Trong chuyến tông du từ ngày 22 đến 25-9-2011 đến Đức, quê hương của ngài, Đức Thánh Cha Bê-nê-đic-tô XVI đã cảnh báo rằng tình trạng vô thần và sự thờ ơ tôn giáo đã phá hoại nền tảng đạo đức của xã hội và khiến cho các thành viên yếu nhất gặp phải những nguy cơ mới.

Chuyến đi đầu tiên của ngài là đến Cologne, Đức, vào năm 2005, nơi tổ chức Ngày Giới trẻ Thế giới với hơn một triệu người tham dự.

Năm 2006, ngài đến Thổ Nhĩ Kỳ, gặp gỡ các nhà lãnh đạo Hồi giáo và Chính thống giáo, nhằm thúc đẩy đối thoại liên tôn.

Năm 2010, ngài trở thành Giáo hoàng đầu tiên thăm Vương quốc Anh với tư cách nguyên thủ quốc gia, gặp gỡ Nữ hoàng Elizabeth II và Tổng Giám mục Canterbury, đồng thời chủ trì lễ phong chân phước cho Hồng y John Henry Newman.

Đức Giáo hoàng Phan-xi-cô: 47 chuyến tông du

Tính đến tháng 5 năm 2025, Đức Giáo hoàng Phan-xi-cô đã thực hiện 47 chuyến tông du quốc tế, đến 68 quốc gia, nhấn mạnh đến đối thoại liên tôn, công lý xã hội và sự hiện diện của Giáo hội tại các vùng ngoại vi.

Chuyến tông du của Đức Giáo hoàng Phan-xi-cô đến Mông Cổ ngày 1-9-2023 đánh dấu ngài là vị giáo hoàng đầu tiên đến thăm Mông Cổ. Với chuyến tông du Mông Cổ, Đức Giáo hoàng Phan-xi-cô thực sự mang theo “vùng ngoại biên” vào trung tâm của Giáo hội. Ảnh: Vatican Media

Chuyến tông du dài ngày nhất: Kéo dài 12 ngày, từ ngày 2 đến 13 tháng 9 năm 2024, đến bốn quốc gia: Indonesia, Papua New Guinea, Timor-Leste và Singapore.

– Indonesia: Tại Jakarta, ngài đã tham dự một cuộc gặp gỡ liên tôn tại nhà thờ Hồi giáo Istiqlal và ký một tuyên bố chung về hành động khí hậu với Đại giáo sĩ quốc gia. – Papua New Guinea: Ngài đã đến thăm thị trấn Vanimo ở vùng rừng rậm hẻo lánh, mang theo hàng trăm kg đồ tiếp tế như thuốc men, quần áo và đồ chơi cho trẻ em, đồng thời kêu gọi chấm dứt bạo lực bộ lạc. – Đông Timor: Ngài đã cử hành Thánh lễ với sự tham dự của khoảng 600.000 người, gần một nửa dân số quốc gia này. – Singapore: Ngài đã kêu gọi chính phủ đảm bảo mức lương công bằng cho hơn một triệu lao động nhập cư có thu nhập thấp.

Chuyến tông du nguy hiểm nhất: Chuyến đi đến Iraq vào tháng 3 năm 2021 là chuyến tông du nguy hiểm nhất của ngài, cũng là lần đầu tiên một Giáo hoàng đặt chân đến quốc gia Trung Đông này.

Bất chấp các cảnh báo an ninh và tình hình bất ổn sau chiến tranh và khủng bố, ngài vẫn quyết định thực hiện hành trình, nhằm mục tiêu khích lệ cộng đồng Ki-tô hữu thiểu số tại đây.

Trong chuyến đi này, ngài đã gặp Đại giáo sĩ Hồi giáo dòng Shia – Ayatollah Ali al-Sistani – trong một cuộc gặp lịch sử tại Najaf, và chủ sự thánh lễ tại các thành phố Mosul, Erbil, từng là căn cứ của tổ chức khủng bố IS.

Chuyến tông du đến Mông Cổ: Đức Giáo hoàng Phan-xi-cô đã thực hiện chuyến tông du đến Mông Cổ từ ngày 31 tháng 8 đến ngày 4 tháng 9 năm 2023, đánh dấu lần đầu tiên một Giáo hoàng đến thăm quốc gia này.

Chuyến đi nhằm củng cố mối quan hệ giữa Giáo hội Công giáo và cộng đồng Kitô hữu thiểu số tại Mông Cổ, cũng như thúc đẩy đối thoại liên tôn và hòa bình trong khu vực.

Trước Đức Giáo hoàng Phao-lô VI, các vị giáo hoàng hầu như không rời khỏi Roma hoặc khu vực Lãnh thổ Giáo hoàng, nhất là từ sau thế kỷ XV, do nhiều yếu tố về chính trị, an ninh và giáo luật. Một vài trường hợp đi lại đặc biệt trước thế kỷ XX:

Đức Giáo hoàng Grê-gô-ri-ô VII (thế kỷ XI) từng rời Roma để đối đầu với Hoàng đế Heinrich IV tại Canossa (Ý).
Đức Giáo hoàng Urbanô II đi khắp nước Pháp để kêu gọi Thập tự chinh lần thứ nhất năm 1095.
Các vị giáo hoàng thời Lưu đày Avignon (1309–1377) như Clê-men-tê V và Gioan XXII cư trú và di chuyển chủ yếu tại vùng Avignon (Pháp), dù không gọi là “tông du”.
Đức Giáo hoàng Pi-ô VII từng bị Napoleon bắt giữ và áp giải đến Pháp năm 1804, nơi ngài chứng kiến lễ đăng quang của Hoàng đế nhưng không trực tiếp làm lễ.

Từ thế kỷ XIX đến trước năm 1964:

Sau khi Lãnh thổ Giáo hoàng bị sáp nhập vào Vương quốc Ý năm 1870, các vị giáo hoàng từ Pi-ô IX đến Pi-ô XII đều tự coi mình là “tù nhân của Vatican”, không rời khỏi Vatican như một hình thức phản đối.
Dù đôi lúc có những cuộc viếng thăm nội địa hoặc nghi lễ trong vùng lân cận Roma, nhưng hoàn toàn không có hoạt động nào tương đương với tông du quốc tế, kể cả trong châu Âu.

Nói cách khác, trước Đức Giáo hoàng Phao-lô VI, không có vị giáo hoàng nào thực hiện chuyến đi nào được xem là tông du theo nghĩa hiện đại, kể cả trong phạm vi châu Âu.

The post Kỷ lục tông du đáng nhớ của các vị giáo hoàng appeared first on Đồng Hành.

Một năm có ba Giáo hoàng và hai Mật nghị Hồng y

HOÀNG MẠNH HÀ — Thu, 01 May 2025 09:24:16 +0000

HOÀNG MẠNH HÀ

Năm 1978 là một năm đặc biệt trong lịch sử Giáo hội Công giáo khi lần đầu tiên trong thế kỷ XX, có hai vị giáo hoàng qua đời và ba vị giáo hoàng cùng xuất hiện trong một năm. Từ cái chết bất ngờ của Đức Gioan Phaolô I đến cuộc bầu cử đưa một Hồng y Đông Âu lên ngôi Giáo hoàng – đó là một chuỗi những diễn biến gây chấn động không chỉ trong Giáo hội mà còn trên toàn thế giới.

Đức Phao-lô VI: Kết thúc một thời kỳ cải tổ

Đức Giáo hoàng Phaolô VI (1897–1978), vị Giáo hoàng thứ 262 của Giáo hội, qua đời vào ngày 6 tháng 8 năm 1978 tại Castel Gandolfo, sau nhiều năm điều trị các vấn đề tim mạch. Ngài là người đã kế vị Đức Gioan XXIII và hoàn tất Công đồng Vatican II, một cột mốc làm thay đổi sâu sắc diện mạo phụng vụ và giáo lý Công giáo hiện đại (The Pope Speaks: The Teachings of Paul VI, Pauline Books, 1978).

Đức Giáo hoàng Phao-lô VI (1897–1978) là người hoàn tất Công đồng Vaticano II

Trong di chúc thiêng liêng, Đức Phao-lô VI viết: “Tôi tha thiết cầu xin anh em, những người kế vị, đừng sợ đổi mới nếu Chúa Thánh Thần thúc đẩy anh em làm vậy” (Testamento Spirituale, 1978).

Đức Gioan Phao-lô I: 33 ngày và những nghi vấn

Sau mật nghị kéo dài hai ngày (25–26/8/1978), Hồng y Albino Luciani, Thượng phụ thành Venezia, được chọn làm Giáo hoàng và lấy danh hiệu Gioan Phao-lô I. Tuy nhiên, ngài đột ngột qua đời chỉ sau 33 ngày, vào sáng 29/9/1978, một cái chết khiến cả thế giới bàng hoàng.

Đức Giáo hoàng Gioan Phao-lô I (1912-1978) đột ngột qua đời chỉ sau 33 ngày tại vị

Toà thánh Vatican công bố nguyên nhân là nhồi máu cơ tim, nhưng không khám nghiệm tử thi, dẫn đến nhiều giả thuyết nổi lên. Cuốn sách nổi tiếng In God’s Name của nhà báo điều tra người Anh David Yallop (Jonathan Cape, 1984) cho rằng Đức Gioan Phao-lô I có thể đã bị ám sát do nỗ lực thanh lọc tài chính Vatican, đặc biệt là mối liên hệ giữa Ngân hàng Vatican (IOR) và Ngân hàng Ambrosiano do Roberto Calvi điều hành.

Yallop nêu ra rằng chỉ vài ngày trước khi qua đời, Đức Gioan Phao-lô I đã dự định thay đổi nhân sự cấp cao, trong đó có Tổng Giám mục Paul Marcinkus, người đứng đầu IOR thời đó (Yallop, 1984, Chương 12). Tuy Vatican nhiều lần bác bỏ những cáo buộc, song các chi tiết về sự vắng mặt của vệ sĩ, việc các nữ tu là người đầu tiên phát hiện thi thể và bản ghi chú chưa hoàn tất trên bàn làm việc ngài… vẫn là những điểm gây tranh cãi cho đến nay (The Times, 29/9/1978; L’Osservatore Romano, 30/9/1978).

Mật nghị lần hai: Bất ngờ đến từ Đông Âu

Cuộc mật nghị thứ hai của năm 1978 diễn ra từ 14 đến 16 tháng 10, quy tụ 111 vị hồng y. Trong vòng bỏ phiếu thứ tám, Đức Hồng y Karol Józef Wojtyła, Tổng Giám mục Kraków, Ba Lan, được bầu làm giáo hoàng, lấy tông hiệu Gioan Phaolô II.

Đây là vị Giáo hoàng không phải người Ý đầu tiên kể từ năm 1523 (Giáo hoàng Adrian VI, người Hà Lan) (New York Times, 17/10/1978).

Đức Giáo hoàng Gioan Phao-lô II không ngừng mở rộng ảnh hưởng của Giáo hội Công giáo trong Thế giới thứ ba

Sách Witness to Hope của nhà sử học George Weigel (HarperCollins, 1999) ghi lại rằng trong các vòng bỏ phiếu đầu tiên, nhiều hồng y ủng hộ Đức Hồng y Giuseppe Siri (Ý), nhưng bất đồng quan điểm giữa phe bảo thủ và cải cách khiến sự đồng thuận không thành. Đức Hồng y Wojtyła được xem là lựa chọn trung dung, có sức trẻ và tiếng nói mạnh mẽ với các chế độ toàn trị, điều mà các hồng y xem là cần thiết cho Giáo hội trong thời kỳ đó.

Weigel trích lời một hồng y: “Chúng tôi chọn Wojtyła, vì ngài không mang gánh nặng lịch sử Vatican cũ nhưng lại hiểu rõ sự đau khổ của Giáo hội thầm lặng”.

The post Một năm có ba Giáo hoàng và hai Mật nghị Hồng y appeared first on Đồng Hành.

Đức Hồng y Tagle: Ứng viên sáng giá từ Mật nghị 2013 tới nay

HOÀNG MẠNH HÀ — Wed, 30 Apr 2025 09:39:41 +0000

HOÀNG MẠNH HÀ

Trong số những gương mặt được nhắc đến nhiều từ Mật nghị Hồng y 2013 đến lần này, Đức Hồng y Luis Antonio Tagle, người Philippines, tiếp tục nổi lên như một trong những ứng viên tiềm năng.

Đức Hồng y Tagle gần gũi với đường hướng cải cách mục vụ của Đức Giáo hoàng Phan-xi-cô, điều được nhiều hồng y ủng hộ tiếp tục duy trì. Ảnh: AFP

Kỳ mật nghị 2013: Lợi thế và hạn chế

Năm 2013, khi Đức Giáo hoàng Bê-nê-đic-tô XVI từ nhiệm, Đức Hồng y Tagle lúc ấy mới 55 tuổi đã được giới truyền thông quốc tế ca ngợi là “Tiểu Giáo hoàng Á châu” (Little Pope of Asia). Với hình ảnh một vị mục tử giản dị, gần gũi người nghèo, phong cách khiêm nhường và khả năng giao tiếp sâu sắc, ngài nhanh chóng thu hút sự chú ý.

Tại các cuộc họp tiền mật nghị năm đó, Đức Hồng y Tagle đã phát biểu mạnh mẽ về việc Giáo hội cần biết lắng nghe nhiều hơn, đặc biệt là những người bên lề xã hội và thế giới hiện đại. Thông điệp của ngài được đánh giá là giàu lòng nhân ái và thể hiện chiều sâu thần học.

Tuy nhiên, theo phân tích của các chuyên gia như John L. Allen Jr. (National Catholic Reporter) và Sandro Magister (L’Espresso), Đức Hồng y Tagle đã không giành được đa số phiếu do những hạn chế:

Tuổi đời còn quá trẻ: 55 tuổi được xem là quá trẻ cho vị trí đòi hỏi sự chín chắn cao như Giáo hoàng.
Thiếu kinh nghiệm quản trị Giáo hội hoàn vũ: Khi ấy, ngài chưa từng làm việc tại Vatican hoặc đứng đầu một thánh bộ quan trọng nào, khiến nhiều vị hồng y e ngại.

Sự chênh lệch địa lý và truyền thống: Các Hồng y châu Âu và Bắc Mỹ khi đó vẫn còn thiên về chọn lựa một ứng viên có gốc gác hoặc ảnh hưởng Âu châu đậm nét.

Vì vậy, dù được kỳ vọng, dòng phiếu cuối cùng đã nghiêng về Đức Hồng y Jorge Mario Bergoglio (Argentina), người sau này trở thành Đức Giáo hoàng Phan-xi-cô.

Hành trình dấn thân từ năm 2013 đến nay

Hơn một thập niên trôi qua, Đức Hồng y Tagle đã có sự chuyển mình mạnh mẽ:

Kinh nghiệm quản trị toàn cầu: Năm 2015, ngài được bổ nhiệm làm Chủ tịch Caritas Quốc tế – tổ chức từ thiện lớn nhất của Giáo hội Công giáo, điều hành hoạt động nhân đạo trên 165 quốc gia.
Chức vụ tại Vatican: Năm 2019, Đức Giáo hoàng Phan-xi-cô đưa ngài về Roma, bổ nhiệm làm Tổng trưởng Bộ Loan báo Tin Mừng cho các Dân tộc (Dicastery for Evangelization), một trong những cơ quan quan trọng nhất trong Giáo triều.
Thấu hiểu Giáo hội toàn cầu: Với nền tảng mục vụ tại châu Á và kinh nghiệm làm việc tại trung tâm Giáo hội, Đức Hồng y Tagle ngày càng được nhiều hồng y đồng nghiệp biết đến và đánh giá cao.

Đặc biệt, ngài thể hiện sự trung thành với định hướng cải tổ của Đức Giáo hoàng Phan-xi-cô, ủng hộ Giáo hội “đi ra vùng ngoại vi” và đặt ưu tiên cho người nghèo, người thiểu số — những điểm nhấn rất hợp với tinh thần của thời đại hiện nay.

Triều đại của Đức Giáo hoàng Phan-xi-cô có nhiều hồng y “ngoài châu Âu” nhất lịch sử. Ảnh: REUTERS

Sự nổi bật trước mật nghị 2025

Lợi thế:

Được đánh giá là biểu tượng tiêu biểu của Giáo hội toàn cầu, nhất là từ các khu vực châu Á, châu Phi và Mỹ Latin – nơi Giáo hội Công giáo đang tăng trưởng nhanh.
Có kinh nghiệm điều hành ở cả cấp giáo phận, cấp quốc tế và cấp Giáo triều.
Gần gũi với đường hướng cải cách mục vụ của Đức Giáo hoàng Phan-xi-cô, điều được nhiều hồng y ủng hộ tiếp tục duy trì.
Hình ảnh thân thiện, dễ tiếp cận với giới trẻ và truyền thông hiện đại.

Thách thức:

Một số hồng y truyền thống tại châu Âu có thể vẫn thiên về chọn ứng viên “ít đổi mới” hơn.
Kinh nghiệm quản trị tại Vatican, tuy đã tích lũy, nhưng so với các hồng y kỳ cựu khác (như Tổng trưởng Bộ Giáo lý Đức tin hay Quốc Vụ Khanh) thì vẫn còn ít hơn.
Vấn đề sức khỏe cũng được đặt ra vì Đức Hồng y Tagle từng phải phẫu thuật tim nhẹ năm 2020 (mặc dù hiện tại ngài vẫn rất khỏe mạnh).

Những động thái mới cho Mật nghị 2025

Trong những ngày gần đây, theo Crux Now và Vatican News, Đức Hồng y Tagle đã chủ động tham gia các cuộc họp tiền mật nghị rất tích cực. Ngài được cho là đã có những bài phát biểu quan trọng, nhấn mạnh vai trò của Giáo hội như một “Mẹ lắng nghe” (listening mother) trong thế giới đầy rạn nứt ngày nay.

Đồng thời, ngài cũng tăng cường tiếp xúc với các Hồng y đến từ Châu Phi và Mỹ Latin, hai khu vực có số lượng Hồng y ngày càng đông đảo, để trao đổi về những thách thức chung trong mục vụ và truyền giáo.

The post Đức Hồng y Tagle: Ứng viên sáng giá từ Mật nghị 2013 tới nay appeared first on Đồng Hành.