LM MICAE TRẦN KIM CHINH

Chúa phán cùng môn đệ rằng:
Kẻ yêu Thầy ắt siêng năng giữ lời
Vậy khi Thầy đã về trời
Xin Cha đặc phái xuống nơi cõi trần

Đấng an ủi khắp muôn dân
Thế gian chẳng được như phần chúng con
Ngài Thần Chân Lý tinh khôn
Các con sẽ được ở luôn với Ngài

Người đời chẳng biết chẳng hay
Nhưng chúng con sống trong Thầy luôn luôn
Thầy trong Chúa Cha càn khôn
Vâng lời là đức kính tôn vẹn toàn

Kẻ yêu Thầy sẽ hân hoan
Được Cha yêu mến trao ban trọn mình
Người khôn giữ đạo phân minh
Thực thi Lời Chúa dạy mình sớm hôm

Còn phường giữ đạo lôm côm
Tránh xa Lời Chúa để ôm gian tà
Mở mồm chỉ biết điêu ngoa
Bán hồn cho quỉ để mà kiêu căng

Gioan 14, 15-21

The post Phúc âm diễn ca, Chúa nhật VI Phục sinh, năm A appeared first on Đồng Hành.

LM MICAE TRẦN KIM CHINH

Chiều đầu tuần (có) hai môn đệ
Về Em-mau xiết kể sầu thương
Chúa vờ làm khách đi đường
Đồng hành chuyện vãn tận tường hỏi han

Việc chi mà tan toan tấc dạ
Hai ông rằng: Thật lạ lùng thay
Ông lên dự lễ dịp này
Mà sao chẳng biết việc Thầy Giê-su

Ngài – Ngôn Sứ, quyền cao phép trọng
Lời nói và hành động toàn năng
Nhưng phường đầu mục kiêu căng
Đóng đinh sát hại coi bằng gian phi

Đấng chúng tôi tưởng vị cứu thế
Việc xảy ra đã nửa tuần nay
Xong mấy phụ nữ cho hay
Thiên Thần xác quyết rằng Ngài phục sinh

Một số vị thân hành đến mộ
Thấy mọi điều thật có như tin
Còn Ngài họ chẳng được nhìn
Chúa liền khiển trách chậm tin dại khờ

Cây Thập Giá (là) cờ cứu độ
Cuộc tử nạn là cửa ngõ phục sinh
Ngọn nguồn giải nghĩa phân minh
Mọi lời trong sách Thánh Kinh về Ngài

Đến gần làng cả hai đã định
Chúa vờ rằng còn tính đi thêm
Nhận lời nài ép trú đêm
Đồng bàn bẻ bánh trang nghiêm nhìn trời

Hai ông biết Chúa thời biến mất
Quá vui mừng ngây ngất trở về
Gia Liêm hội ngộ thỏa thuê
Hỷ hoan thuật rõ mọi bề trước sau.

(Lc 24,13-35)

The post Phúc âm diễn ca, Chúa nhật III Phục sinh, năm A appeared first on Đồng Hành.

LM MICAE TRẦN KIM CHINH

Tinh sương thứ nhất trong tuần
Bà Maria vội đến mộ phần viếng thăm
Lạ kìa xác Chúa biệt tăm
Bà liền hối hả báo thầm Phê-rô

Cùng Gio-an vị tông đồ
Rằng đâu xác Chúa mà mồ trống trơn?
Gio-an trẻ chạy nhanh hơn
Tới mồ trước bạn nhưng chưa vội vào

Phê-rô già yếu đến sau
Vào trong thấy rõ khăn đầu để riêng
Gio-an tâm trạng triền miên
Vào trong thấy sự ông liền kính tin

Dù Kinh Thánh dạy phân minh:
Đức Ki-tô sẽ phục sinh khải hoàn
Nhưng vì chưa thấy ngọn nguồn
Các ông chán nản lo buồn hoài nghi

Ai ơi giữ đạo một khi
Chẳng quen Lời Chúa, đạo thì u mê
Thiên cung chẳng biết đường về
Sống xa Ý Chúa, gần kề điêu linh.

(Ga 20, 1-9)

The post Phúc âm diễn ca, Chúa nhật I Phục sinh, năm A appeared first on Đồng Hành.

MARIA ĐẶNG TƯƠI thực hiện

Tại Trung tâm Mục vụ Sài Gòn, nơi Ngài ở hiện nay, vào tuổi 84, Đức Hồng y Gioan Baotixita vẫn minh mẫn ngồi trò chuyện, dù sức sức khỏe Ngài có yếu đi so với lần được gặp Ngài ba năm trước.

“Ta cũng không thoát khỏi dư luận phũ phàng của người đời”

• Đồng Hành: 25 năm trước Đức Hồng y đã chọn khẩu hiệu Như thầy yêu thương vào ngày được tấn phong giám mục. Vì sao Đức Hồng y chọn câu này?

+ Đức Hồng Y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn: Làm giám mục là để phục vụ, để theo Chúa, phục vụ cho nhiều người hơn, phục vụ trong yêu thương. Chúa đến, Chúa nhập thể làm người và yêu thương tất cả. Làm Giám mục là tiếp tục con đường đi của Chúa, vậy thì phải “Như Thầy yêu thương”.

• Đồng Hành: Trong cuộc đời phục vụ, hẳn Đức Hồng y có nhiều kinh nghiệm gặp Chúa?

+ Đức Hồng Y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn: Đó là thời gian đầu làm Tổng Giám mục Giáo phận Sài Gòn. Sau giờ kinh tối, theo thường lệ, tôi chuẩn bị cho thánh lễ hôm sau. Bỗng nhiên, tôi nghe một tiếng nói hơi lạ: “Có điều gì làm cho người âu lo đến thế?”. Sau giây phút bàng hoàng, tôi nhận ra tiếng Chúa Giê-su nói nên thưa với Người rằng:

– “Lạy Chúa, Chúa biết con quen lối sống bình dị và thinh lặng của nông thôn. Còn nơi mới lạ ở đô thị này thì chuyện gì cũng được đưa lên giấy trắng mực đen, đưa lên Internet, cả chuyện tốt lẫn chuyện xấu, chuyện thật lẫn chuyện ảo, dễ tạo ra dư luận phân rẽ, dễ làm cho khoảng cách giữa người với người thêm sâu xa.

– Ngươi không thấy chính ta cũng không thoát khỏi dư luận phũ phàng của người đời sao? Người không biết hậu quả của dư luận đó đưa ta đến đâu ư? Ngươi không nhớ rằng bước theo ta cũng có nghĩa là đồng hành với ta trên đường thập giá ư?

– Lạy Chúa, thật ra con đã học biết điều đó, thế nhưng Chúa biết khả năng của con là giới hạn.

– Ta hiểu thấu lòng người và đồng cảm với người. Chính vì thế mà ta đã gởi và tiếp tục gỏi Thánh thần mà Chúa Cha đã trao ban cho ta, để Người luôn dẫn dắt người qua từng chặng thử thách cam go. Ngươi có tin vào Người không?

– Thưa Chúa, con tin.

Chợt tỉnh lại, tôi không còn nghe thấy Người nữa nhưng vẫn cảm nhận một thứ ánh sáng và sức mạnh huyền diệu còn lan tỏa…

Con người thường giải quyết vấn đề bằng quyền lực

• Đồng Hành: Câu chuyện của Đức Hồng y cho thấy có nhiều thách thức trong cuộc sống của con người bé mọn…

+ Đức Hồng Y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn: Con người trong gia đình, trong xã hội, trong Giáo hội có nhiều khó khăn, nhiều vấn đề giải quyết. Và thường họ giải quyết bằng sức mạnh của quyền lực, của thế lực, thậm chí cả bạo lực. Người Ki-tô hữu cũng dễ theo thói đời, bỏ quên sức mạnh của tình yêu mà Thiên Chúa đã đổ vào lòng họ. Chúng ta cũng dễ quên rằng Chúa Giê-su yêu thương và hi sinh cho ta được sống dồi dào, là để cho chúng ta cũng biết yêu thương và hi sinh cho nhau như vậy.

Tạ ơn Chúa đã gởi đến một vị chủ chĂn trÀn đây tình yêu thương như khẩu hiệu “Như ThẦy yêu thương”

Đức Giám mục Giuse Đỗ Mạnh Hùng, Giám quản Tông tòa Tổng Giáo phận Sài Gòn

Tôi vẫn thường xuyên cầu nguyện cho người người ghi khắc vào tâm trí: Thiên Chúa là tình thương, đạo Chúa là đạo yêu thương, sống đạo là mến Chúa và yêu người. Mến Chúa đi đôi với yêu người. Mến Chúa còn là thực thi ý Chúa trong đời sống gia đình, cộng đoàn và xã hội.

• Đồng Hành: Đức Hồng y vừa nhắc đến gia đình. Hội đồng Giám mục Việt Nam chọn năm 2018 là năm đồng hành cùng các gia đình trẻ. Đức Hồng y cũng đã từng dịch cuốn sách nhỏ về tâm lý nữ giới đối chiếu với nam giới. Vì sao phải đối chiếu, thưa Đức Hồng y?

+ Đức Hồng Y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn: Đối chiếu để hiểu nhau. Nó soi sáng cho mỗi người đổi mới sự hiểu biết về chiều sâu đời sống con người, nam cũng như nữ, trong gia đình cũng như trong cộng đồng. Đổi mới sự hiểu biết sẽ giúp đổi mới cách giáo dục trong gia đình và trong học đường, đổi mới cách tự rèn luyện bản thân trong trường đời. Đặc biệt đổi mới giúp người trẻ đón nhận gia đình như quà tặng của Đấng Tạo hóa, vì sự sống và sự phát triển của gia đình nhân loại.

• Đồng Hành: Thưa Đức Hồng y, môi trường sống hiện nay khiến mọi người, nhất là các thành viên trong gia đình ít dành thời gian cho nhau…

+ Đức Hồng Y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn: Điều đó rất nguy hại, nhất là cho gia đình và trẻ em. Có một bài thơ của tác giả vô danh mà tôi rất thích:

• Đồng Hành: Dấu nhấn nào với Đức Hồng y khi bước theo Thầy trên đường tình yêu cứu độ?

+ Đức Hồng Y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn: Có bốn dấu nhấn như sau:

– Một là chiêm ngắm Chúa Giê-su yêu thương nhập thể làm người và bước theo Chúa hòa nhập vào đời sống nhân loại.

– Hai là chiêm ngắm Chúa Giê-su yêu thương phục vụ cho sự sống con người và bước theo Chúa dấn thân phục vụ đời sống nhân loại.

– Ba là chiêm ngắm Chúa Giê-su yêu thương hi sinh đến cùng và bước theo Chúa hiến thân cùng hiến mạng sống mình vì sự sống của nhân loại.

– Bốn là chiêm ngắm Chúa Giê-su yêu thương đổi mới sự sống con người và bước theo Chúa mở rộng nước Chúa cho nhân loại.

• Đồng Hành: Xin cảm ơn Đức Hồng y!

The post Đức Hồng y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn: 25 năm đi cùng khẩu hiệu ‘Như Thầy yêu thương’ appeared first on Đồng Hành.

Bài thánh ca Con hân hoan (bước lên bàn thờ Chúa) xuất hiện trong danh mục thánh nhạc Việt Nam vào đúng năm tôi chào đời (1957). Lúc đó, chủng sinh Kim Long chưa được ai dạy phải viết thánh ca như thế nào mà chỉ có một may mắn được sống gần người thầy luôn sẵn sàng giúp đỡ, khuyến khích là Linh mục – Nhạc sĩ Ngô Duy Linh. Khi tôi viết những dòng này, bài thánh ca ấy vẫn còn nguyên nét hân hoan của giữa thế kỷ trước.

Tác giả, Linh mục – Nhạc sĩ Kim Long là một trong những cây đại thụ của nền thánh nhạc Việt Nam bên cạnh các cố Linh mục – Nhạc sĩ Tiến Dũng, Hoàng Kim và Đức Giám mục Nguyễn Văn Hòa.

Những bước khởi đầu đến với bình ca và thánh nhạc

Mới 8 tuổi, cậu bé Kim Long đã tham gia ca đoàn nơi mình sinh ra, Giáo xứ Bách Tính, Giáo phận Bùi Chu. Khi ấy cậu hát lễ chỉ bằng tiếng Latin. Hát thuộc lòng tuy không hiểu nhưng những bài bình ca đầu tiên đó đã ảnh hưởng rất nhiều đến tâm thức và ý hướng dấn thân cho thánh ca mà cha Kim Long luôn quý trọng và theo đuổi.

Năm 10 tuổi, cậu Kim Long vào Trường Thử và lớn lên trong tâm tình nơi những bài thánh ca đầu tiên của Nhạc đoàn Lê Bảo Tịnh, Nhạc đoàn Sao Mai, trong đó có bài thánh ca Con sẽ bước lên bàn thờ (lời: Hoàng Ngô – nhạc: Hoàng Phúc).

Vào thời đó, linh mục thường đọc Thánh vịnh trước khi bước lên bàn thờ. Cậu Kim Long thấm đẫm niềm hân hoan từ bài thánh ca này cũng như một số bài tương tự của vài tác giả khác (như Tiến Dũng, Huyền Linh, Hương Phong, Liên Thắng…) với mơ ước sớm đến ngày mình cũng được bước lên bàn thờ. Trong tâm tình này, với nguyện vọng tha thiết nhất của một người đi tu làm linh mục, giai điệu của bài thánh ca Con hân hoan đã bật lên một cách tự nhiên:

Con hân hoan bước lên bàn thờ Chúa,
Chúa là hoan lạc tuổi xuân xanh con.
Con nâng muôn phím tơ ngợi khen Chúa,
tiếng lòng rung nhịp với muôn tâm hồn.

Bài thánh ca này là bước khởi đầu cho “tiếng lòng” của một linh mục – nhạc sĩ mang đầy tâm huyết với thánh ca.

Khi lên đại chủng viện, vào năm 1960 Con hân hoan được ra mắt trong tập bài hát mang tựa đề Suối thiêng (tập 6 của loạt sách bài hát thánh ca Minh nhạc do Đa Minh Thiện Bản phát hành). Cũng trong năm này, bài thánh ca Kinh hòa bình bất hủ đã được khai sinh. Và ngay năm sau, tập thánh ca Ca lên đi đầu tiên (đến nay có 25 tập) ra đời, do Nhà in Nguyễn Bá Tòng thực hiện.

Trong những bước đi ban sơ này, thầy Kim Long còn may mắn khi có được sự đồng cảm, khích lệ của hai người vừa là đàn anh, vừa là thầy mới du học về, đó là Nhạc sĩ Hải Linh và Linh mục Ngô Duy Linh. Tuy nhiên, lúc này việc tu học là quan trọng và thầy Kim Long phải cố gắng dung hòa giữa thánh nhạc với chương trình huấn luyện tại chủng viện.

Mỗi cây đại thụ sáng tác theo mỗi hướng

Sau khi đạt được nguyện vọng tha thiết nhất đời mình là lãnh nhận tác vụ linh mục vào ngày 14 tháng 5 năm 1968, cha Kim Long được cử đi du học tại Giáo hoàng Học viện về Thánh nhạc ở Roma.

“Tôi chọn chuyên ngành Bình ca (và dĩ nhiên còn phải học những môn khác nữa như hòa âm, đối âm, hay là tẩu khúc…) vì nghĩ rằng bình ca thuộc về phụng vụ, có những giá trị đặc biệt đem lại ánh sáng cho việc sáng tác thánh ca của mọi thời đại”, ngài đã chia sẻ như vậy.

Nhiều người cho rằng linh mục trẻ Kim Long đã chọn sai hướng vì từ năm 1965 Công đồng Vaticano II đã khuyến khích việc sử dụng tiếng bản xứ trong phụng vụ. Trong khi đó, bình ca không thể rời khỏi tiếng Latin. Tuy học và tốt nghiệp về bình ca ở bậc Magistero (tương đương với tiến sĩ) nhưng nhạc sĩ Kim Long không bao giờ có ý định sáng tác một bài bình ca nào cả. Ngài chủ trương học lấy tinh thần bình ca như một ngôn ngữ diễn đạt bản văn phụng vụ tiếng Việt chứ không “Việt hóa bình ca” bằng cách dịch ra từ lời ca Latin của các ca khúc Gregoriano như có người đã định hướng sai lầm.

Nếu khi còn bé, vẫn hát được tiếng Latin dù không hiểu thì giờ đây, ngài hiểu hơn ai hết tư tưởng của Đức Giáo hoàng Pi-ô XII rằng, khi được hát lên, nhạc bình ca như một bản dịch giúp chúng ta hiểu được bản văn hơn. Từ đó, Linh mục – Nhạc sĩ Kim Long đã tìm ra một hướng đi rõ rệt cho con đường sáng tác thánh ca của mình: Khảo sát cách hình thành và gắn bó giữa lời và nhạc trong bình ca để tìm cách tốt nhất dùng âm nhạc chuyển đạt ca từ tiếng Việt trong các bài thánh ca. Ngài chọn hướng đi riêng cho mình: Viết thánh ca, nghĩa là nhạc có lời và trong phụng vụ thì lời quan trọng hơn, còn âm nhạc chỉ là phương tiện chắp cánh.

Dù cách biệt tuổi tác, bốn đại thụ của thánh nhạc Việt Nam trên đây vẫn như những đồng nghiệp thân thiết với nhau. Tuy mỗi người có hướng đi riêng nhưng đều chung một mối quan tâm là thánh nhạc Việt Nam như Linh mục – Nhạc sĩ Tiến Dũng đã từng chia sẻ với tác giả của Kinh hòa bình: “Ông Kim Long ơi, tôi với ông tuy có nhiều khác biệt… nhưng phải dẹp đi tất cả để lo cho thánh nhạc Việt Nam”.

Tuy tốt nghiệp về bình ca ở bậc Magistero (tương đương tiến sĩ) nhưng cha Kim Long không bao giờ có ý định sáng tác một bài bình ca nào cả.

Có người thắc mắc, có chăng sự “phân công nội bộ” hay sự thỏa thuận giữa các nhạc sĩ ấy. Thắc mắc ấy cũng dễ hiểu vì từ năm 1992, khi Ủy ban Thánh nhạc Việt Nam được hình thành, trong cương vị Tổng Thư ký, hằng tháng cha Kim Long luôn đến bàn thảo với vị Phó ban là cha Tiến Dũng (Trưởng ban là Đức Giám mục Phao-lô Nguyễn Văn Hòa). Nhưng cha Kim Long cho biết: “Không hề có ‘phân công nội bộ’. Mỗi người một cảm nghiệm, mình cảm nghiệm thế nào thì làm theo cách đó như người nghệ sĩ, không nên gò bó trong một khuôn khổ nào. Phần tôi chọn bình ca để học hồi còn ở Roma, nhưng lại chọn dấn thân cho thánh ca”.

“Chúa chọn con chứ con chẳng có gì”

Trong đêm thánh nhạc mừng kim khánh linh mục của mình tại Trung tâm Mục vụ Sài Gòn trong tháng 4-2018, cha Kim Long đã chia sẻ: “… 50 năm nay tôi luôn suy niệm: “Không phải con chọn Thầy mà chính Thầy đã chọn con”. Chúa chọn con chứ con chẳng có gì cả. Ngay trong gia đình con không ai biết hát. Mẹ con thậm chí còn không biết đọc. Thế mà Chúa đã cho con một chút khả năng để phục vụ…”.

Với tâm tình đó, cha Kim Long muốn trao lại cho các thế hệ nhạc sĩ hai chìa khóa để phục vụ thánh nhạc hiệu quả: Năng khiếu và kỹ thuật.

Năng khiếu là khả năng Chúa ban cho, người năm nén, kẻ một nén. Nhưng có năng khiếu không chưa đủ, Chúa muốn chúng ta phải góp phần của mình vào để sinh lợi từ nén bạc Người trao. Phần đóng góp đó chính là việc học hỏi, trau dồi kỹ thuật để phát triển năng khiếu thêm cho tốt và đúng hướng hơn. Nhiều tác giả viết được vài bài may mắn được nhiều người biết và dùng đến thì dễ ngại học hỏi thêm và tự bằng lòng với kết quả trước mắt. Chân trời âm nhạc vô biên, không nên tự mãn với những thành công nhỏ bé.

Vào ngày 24-6-2006, trước các thử nghiệm những cách thức mới để thu hút nhiều người đến với thánh lễ, khi thấy người ta sử dụng guitar và tambourines trong thánh lễ, nguyên Giáo hoàng Benedict XVI đã nói: “Có thể hiện đại hóa thánh nhạc nhưng không nên đi ngoài truyền thống của ca khúc Gregorian và thánh nhạc hợp xướng đa âm”. Linh mục – Nhạc sĩ Kim Long đã và vẫn đi với ơn Chúa trên con đường xuất phát từ bình ca.

The post Linh mục – Nhạc sĩ Kim Long: Học bình ca, cả đời viết thánh ca appeared first on Đồng Hành.

Đức Giáo hoàng Lê-ô XIV với bề dày mục vụ phong phú, đặc biệt sống tại Peru với người nghèo, ngài còn nổi bật bởi khả năng sử dụng nhiều ngôn ngữ, bao gồm tiếng Anh, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Ý, tiếng Pháp, tiếng Bồ Đào Nha cùng khả năng đọc hiểu tiếng Latin và tiếng Đức.

Hấp thụ nhiều ngôn ngữ từ gia đình

Đức Giáo hoàng Lê-ô XIV sinh ngày 14 tháng 9 năm 1955 tại Chicago, Illinois, trong một gia đình có gốc Pháp (từ cha là ông Louis Marius Prevost), Ý và Tây Ban Nha (từ mẹ, bà Mildred Martínez). Xuất thân đa sắc tộc này tạo điều kiện cho ngài tiếp xúc sớm với các ngôn ngữ ngay từ bé.

Tiếng Anh là ngôn ngữ mẹ đẻ, được sử dụng trong giáo dục và giao tiếp tại Chicago, nơi gia đình ngài sống ở Dolton, một vùng ngoại ô, và tích cực tham gia giáo xứ St. Mary of the Assumption. Trong gia đình, cha mẹ và ba anh em (Robert, Louis và John) chủ yếu giao tiếp bằng tiếng Anh, phản ánh môi trường xã hội và giáo dục Mỹ thời bấy giờ.

Tuy nhiên, di sản Tây Ban Nha từ người mẹ, qua các món ăn truyền thống và câu chuyện gia đình, cùng gốc Pháp từ cha, qua các hoạt động giáo lý, có thể đã đưa tiếng Tây Ban Nha và một ít tiếng Pháp vào các ngữ cảnh văn hóa, khơi dậy sự chú ý của ngài về các ngôn ngữ này từ nhỏ.

Ngài theo học tại Tiểu Chủng viện Dòng Augustino và tốt nghiệp cử nhân chuyên ngành toán học cùng triết học tại Đại học Villanova, Pennsylvania, năm 1977. Trong thời gian này, ngài bắt đầu học tiếng Latin, một yêu cầu bắt buộc cho các chủng sinh, để nghiên cứu thần học và phụng vụ. Việc học tiếng Latin không chỉ giúp ngài hiểu các văn bản Giáo hội mà còn đặt nền tảng cho việc tiếp thu các ngôn ngữ Roman như tiếng Ý, Tây Ban Nha và Pháp.

Năm 1982, ngài đến Roma để học Giáo luật tại Đại học Giáo hoàng Tommaso Aquino (Angelicum). Tại đây, ngài trau dồi tiếng Ý, ngôn ngữ chính của Roma và Vatican, thông qua học tập và giao tiếp hằng ngày. Ngài cũng học tiếng Tây Ban Nha một cách bài bản, nhờ di sản Tây Ban Nha từ mẹ và sự chuẩn bị cho công việc truyền giáo ở Mỹ Latin.

Năm 1985, ngài được gửi đến Chulucanas, Piura, Peru, nơi ngài sống và phục vụ nhiều năm. Tại Peru, ngài đạt trình độ thành thạo tiếng Tây Ban Nha và học thêm tiếng Bồ Đào Nha để giao tiếp với các cộng đồng lân cận, đặc biệt từ Brazil.

Tiếng Pháp được ngài tiếp thu nhờ gốc Pháp từ người cha và qua các khóa học thần học, nơi ngài đọc các tài liệu bằng tiếng Pháp. Tiếng Đức, dù chỉ ở mức đọc hiểu, được học trong thời gian nghiên cứu các tác phẩm thần học Đức, như của Karl Rahner, tại Roma. Là Tổng Bề trên Dòng Augustino từ năm 2001 đến 2013, ngài tiếp tục trau dồi ngôn ngữ qua các chuyến đi quốc tế và giao tiếp với các cộng đồng đa dạng.

Phương pháp học ngôn ngữ của ngài kết hợp học thuật và thực hành. Ngài đọc văn bản thần học, đối thoại với người bản xứ và sử dụng ngôn ngữ trong mục vụ để nắm bắt sắc thái văn hóa. Sự kiên trì và niềm đam mê kết nối con người đã giúp ngài thông thạo nhiều ngôn ngữ.

Thói quen sử dụng ngôn ngữ

Dù tiếng Anh là ngôn ngữ mẹ đẻ, Đức Giáo hoàng Lê-ô XIV ưu tiên tiếng Ý và Tây Ban Nha trong các sự kiện công khai tại Vatican để thể hiện sự gần gũi với cộng đồng quốc tế. Trong bài phát biểu đầu tiên từ ban công Vương cung Thánh đường Thánh Phê-rô vào ngày 8 tháng 5 năm 2025, ngài nói bằng tiếng Ý, sau đó chuyển sang tiếng Tây Ban Nha để tri ân Giáo phận Chiclayo, Peru, nơi ngài từng là giám mục từ 2015 đến 2023. Điều này cho thấy thói quen điều chỉnh ngôn ngữ theo đối tượng để tạo kết nối cá nhân.

Trong các nghi thức phụng vụ, ngài sử dụng tiếng Latin cho các phần trọng thể, như khi ban phép lành Urbi et Orbi vào ngày 8 tháng 5 năm 2025. Tiếng Latin là cầu nối với truyền thống Giáo hội. Trong bài giảng tại Nhà nguyện Sistine ngày 9 tháng 5 năm 2025, ngài nói một đoạn ngắn bằng tiếng Anh trước khi đọc bài giảng chính bằng tiếng Ý, thể hiện sự linh hoạt trong việc tiếp cận khán giả toàn cầu.

Ngài duy trì trình độ ngôn ngữ bằng cách đọc các văn bản thần học và Kinh Thánh bằng nhiều ngôn ngữ. Theo các nguồn tin, ngài đọc tiếng Latin và Đức để nghiên cứu, trong khi tiếng Tây Ban Nha và Ý được sử dụng trong giao tiếp hằng ngày. Phong cách ngôn ngữ của ngài giản dị, dễ hiểu, phản ánh mong muốn truyền tải thông điệp đến mọi tầng lớp tín hữu, tương tự phong cách của Đức Giáo hoàng Phan-xi-cô.

Sử dụng ngôn ngữ trong Giáo triều Roma

Trong vai trò lãnh đạo Thánh bộ Giám mục Giáo triều Roma, cũng như những ngày đầu làm giáo hoàng, Đức Lê-ô XIV sử dụng ngôn ngữ rất linh hoạt cho các sứ vụ mục tử và ngoại giao. Dưới đây là cách ngài vận dụng các ngôn ngữ:

Tiếng Ý: là ngôn ngữ chính thức của Toà thánh Vatican, được sử dụng trong các cuộc họp với các hồng y, bài phát biểu tại Quảng trường Thánh Phê-rô và giao tiếp hằng ngày. Trong bài phát biểu ra mắt ngày 8 tháng 5 năm 2025, ngài dùng tiếng Ý để gửi lời chào “Bình an cho anh chị em”, nhấn mạnh thông điệp hòa bình. Bài giảng tại Thánh lễ với các hồng y ngày 9 tháng 5 năm 2025 cũng bằng tiếng Ý, với phong cách điềm tĩnh, rõ ràng, phù hợp với vai trò lãnh đạo.

Tiếng Tây Ban Nha: là cầu nối với các cộng đồng Mỹ Latin, nơi ngài đã phục vụ nhiều năm. Trong bài phát biểu đầu tiên, ngài dùng tiếng Tây Ban Nha để tri ân giáo phận Chiclayo, Peru. Ngài cũng sử dụng ngôn ngữ này khi giao tiếp với các phái đoàn từ các nước nói tiếng Tây Ban Nha, như Mexico hoặc Tây Ban Nha. Chẳng hạn, Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum Pardo đã chúc mừng ngài và ngài có thể sẽ dùng tiếng Tây Ban Nha trong các cuộc gặp tương lai với các lãnh đạo Mỹ Latin.

Tiếng Latin: được dùng trong các văn kiện chính thức và nghi thức phụng vụ. Ngài ban phép lành Urbi et Orbi bằng tiếng Latin vào ngày 8 tháng 5 năm 2025, tiếp nối truyền thống Giáo hội. Các văn kiện, như thông điệp hoặc sắc lệnh, được soạn bằng tiếng Latin và ngài có thể xem xét chúng nhờ khả năng đọc hiểu. Tuy nhiên, ngài thường giao việc soạn thảo chi tiết cho các chuyên gia ngôn ngữ Vatican.

Tiếng Anh: Mặc dù là người Mỹ, ngài ít dùng tiếng Anh trong các sự kiện công khai tại Vatican, có thể để nhấn mạnh tính quốc tế của Giáo hội. Tuy nhiên, ngài đã nói một đoạn ngắn bằng tiếng Anh trong Thánh lễ ngày 9 tháng 5 năm 2025. Ngài có thể sẽ dùng tiếng Anh nhiều hơn trong các chuyến tông du đến các nước nói tiếng Anh, như Hoa Kỳ hoặc khi gặp các lãnh đạo như Tổng thống Mỹ Donald Trump, người bày tỏ mong muốn gặp ngài.

K.Đ tổng hợp từ các báo nước ngoài

The post Đức Giáo hoàng Lê-ô XIV và khả năng sử dụng đa ngôn ngữ appeared first on Đồng Hành.

Mỗi lần bầu cử giáo hoàng, hàng tỷ người trên thế giới hướng mắt về ống khói trên mái Nhà nguyện Sistine chờ đợi tín hiệu khói trắng báo hiệu “Chúng ta đã có Giáo hoàng”. Trong khi khói đen cho biết quá trình bầu cử vẫn chưa kết thúc. Để tránh nhầm lẫn, khi khói trắng xuất hiện, chuông tại Vương cung Thánh đường Thánh Phê-rô cũng được kéo lên để xác nhận việc bầu chọn thành công. Nhưng làm thế nào để những lá phiếu của các đức hồng y khi đốt cháy có thể tạo ra hai màu trắng – đen rõ rệt như vậy? Câu trả lời nằm ở sự kết hợp giữa truyền thống lâu đời và khoa học hiện đại.

Truyền thống lâu đời của tín hiệu khói

Tín hiệu khói là một phần không thể thiếu của trong việc bầu cử giáo hoàng, gắn liền với truyền thống bầu giáo hoàng từ thế kỷ XIII. Mặc dù Mật nghị Hồng y chính thức được thiết lập sau Công đồng Lateran IV năm 1215, nhưng không có bằng chứng rõ ràng rằng khói được sử dụng như một phương thức thông báo ở thời điểm đó.

Hình ảnh làn khói trắng không chỉ là một khoảnh khắc lịch sử mà còn là minh chứng Đức tin và khoa học có thể hòa quyện, tạo nên một biểu tượng trường tồn

Theo các tài liệu lịch sử, việc sử dụng khói để thông báo kết quả bầu cử được ghi nhận rõ ràng từ thế kỷ XVII, với một số nguồn cho rằng khói có thể đã xuất hiện sớm hơn, từ thế kỷ XV hoặc XVI. Đến cuối thế kỷ XVIII và đầu thế kỷ XIX, khói đen báo hiệu chưa có giáo hoàng mới, còn khói trắng thông báo sự thành công của cuộc bầu cử.

Ban đầu, khói đen được tạo ra bằng cách đốt các lá phiếu cùng rơm ẩm. Khói trắng đốt các lá phiếu cùng rơm khô. Tuy nhiên, phương pháp này thường gây nhầm lẫn do màu sắc khói không rõ ràng.

Để khắc phục, theo BBC Future, từ năm 2005, Toà thánh Vatican đã áp dụng phương pháp hiện đại hơn, sử dụng hóa chất đặc biệt để tạo ra khói có màu sắc rõ nét. Điều này không chỉ giúp tín hiệu dễ nhận biết hơn mà còn đảm bảo sự chính xác trong việc truyền tải thông điệp đến hàng triệu người theo dõi trên toàn cầu.

Hóa chất tạo nên màu sắc

Khác với suy nghĩ phổ biến, màu sắc của khói không đến từ chính lá phiếu mà từ các hóa chất được thêm vào trong quá trình đốt. Theo ABC News (2013), Toà thánh Vatican sử dụng hai hỗn hợp hóa chất khác nhau để tạo ra khói trắng và khói đen. Công thức này, được chuẩn hóa từ năm 2005, có thể đã được tinh chỉnh qua các kỳ mật nghị, dù Toà thánh không công bố chi tiết:

– Khói đen: Được tạo ra bằng hỗn hợp kali perclorat, anthracen (một hợp chất có trong nhựa than) và lưu huỳnh. Hỗn hợp này tạo ra khói dày đặc, màu đen, dễ nhận biết từ xa.

– Khói trắng: Được tạo ra từ kali clorat, lactose (một loại đường) và nhựa thông. Phản ứng hóa học giữa các thành phần này tạo ra khói trắng rõ ràng, báo hiệu một vị giáo hoàng mới đã được chọn.

Các hóa chất này được đốt trong một lò đặc biệt, tách biệt với lò đốt lá phiếu, để đảm bảo kiểm soát màu sắc tốt hơn. Khói sau đó được dẫn qua ống khói trên mái Nhà nguyện Sistine, tạo nên hình ảnh quen thuộc mà cả thế giới chờ đợi.

Sự cải tiến này đã thay thế hoàn toàn phương pháp dùng rơm truyền thống, vốn không đáng tin cậy. Theo BBC Future, trước đây, khói từ rơm ẩm hoặc khô thường có màu xám, gây khó khăn cho việc phân biệt, đặc biệt trong những ngày thời tiết xấu.

Ý nghĩa văn hóa và tầm quan trọng

Làn khói từ Nhà nguyện Sistine không chỉ là một tín hiệu kỹ thuật mà còn mang ý nghĩa văn hóa và tôn giáo sâu sắc. Khói trắng báo hiệu rằng các hồng y đã đạt được sự đồng thuận, với ít nhất 2/3 số phiếu (ví dụ, 77/115 phiếu trong mật nghị năm 2013), theo America Magazine (2013). Số lượng hồng y tham gia mỗi mật nghị có thể thay đổi tùy thuộc vào thời điểm và số hồng y đủ điều kiện, dưới 80 tuổi. Ngược lại, khói đen cho thấy quá trình thảo luận và bỏ phiếu vẫn tiếp diễn, thường kéo dài qua nhiều vòng.

Hình ảnh khói trắng bay lên từ ống khói Sistine đã trở thành biểu tượng toàn cầu, thu hút sự chú ý của truyền thông và hàng triệu tín đồ Công giáo. Để đáp ứng nhu cầu quan sát từ xa, theo Business Insider, Toà thánh Vatican đã sử dụng hai lò đốt kể từ năm 2005: Một để đốt lá phiếu và một để đốt hóa chất tạo màu. Điều này đảm bảo rằng khói có thể được nhìn thấy rõ ràng từ Quảng trường Thánh Phê-rô và qua các phương tiện truyền thông.

The post Khói trắng ‘Chúng ta đã có Giáo hoàng’ được tạo như thế nào? appeared first on Đồng Hành.

(ĐH) – Ngày 26 tháng 4 năm 2025, Toà thánh Vatican đã chính thức công bố những hình ảnh đầu tiên về nơi an nghỉ của Đức Giáo hoàng Phan-xi-cô tại Vương cung Thánh đường Đức Bà Cả (Santa Maria Maggiore) ở Roma.

Sự lựa chọn này đánh dấu một sự khác biệt đáng kể so với truyền thống, khi ngài trở thành vị Giáo hoàng đầu tiên trong hơn một thế kỷ không an táng tại Vương cung Thánh đường Thánh Phê-rô.

Ngôi mộ của Đức Giáo hoàng Phan-xi-cô được đặt tại một góc yên tĩnh trong Vương cung Thánh đường Đức Bà Cả, gần nhà nguyện Salus Populi Romani – nơi lưu giữ bức ảnh Đức Mẹ mà ngài thường xuyên đến cầu nguyện trước và sau mỗi chuyến tông du.
Đây cũng là nơi ngài đã chọn làm nơi an nghỉ cuối cùng, thể hiện lòng sùng kính đặc biệt đối với Đức Mẹ Maria.

Ngôi mộ được thiết kế đơn giản, phản ánh đúng tinh thần khiêm nhường của Đức Giáo hoàng Phan-xi-cô.
Trên bia mộ chỉ khắc dòng chữ Latin “Franciscvs”, kèm theo một cây thánh giá đơn sơ và một bông hồng trắng duy nhất được đặt lên trên.
Ngôi mộ được làm từ đá phiến có nguồn gốc từ quê hương của ông bà nội ngài ở vùng Liguria, Ý, thể hiện sự kết nối với cội nguồn gia đình.

Sau lễ an táng, Vương cung Thánh đường Đức Bà Cả đã mở cửa cho công chúng đến viếng mộ Đức Giáo hoàng Phan-xi-cô.
Hàng ngàn tín hữu đã xếp hàng dài để bày tỏ lòng kính trọng và cầu nguyện cho ngài.
Lịch viếng mộ tuân theo giờ mở cửa của Vương cung Thánh đường, thường từ sáng sớm đến chiều tối mỗi ngày.

Ngôi mộ của Đức Giáo hoàng Phan-xi-cô không chỉ là nơi an nghỉ cuối cùng của một vị giáo hoàng mà còn là biểu tượng của một đời sống khiêm nhường, gần gũi với người nghèo và lòng sùng kính sâu sắc đối với Đức Mẹ Maria.
Sự lựa chọn này phản ánh rõ nét tinh thần và di sản mà ngài để lại cho Giáo hội Công giáo và toàn thế giới.

TẠI SAO CÓ CHỮ VS TRONG FRANCISCVS ?

Trên mộ Đức Giáo hoàng Phan-xi-cô, dòng chữ khắc là FRANCISCVS khiến nhiều người nhầm tưởng là hai chữ riêng FRANCISC và VS.
Thực ra, chữ "FRANCISCVS" là cách viết tên Franciscus (tiếng Latin của Francis – Phan-xi-cô) bằng chữ Latin cổ, trong đó:

Chữ U ngày xưa được viết bằng V.

Vì vậy, FRANCISCVS = FRANCISCUS = Phan-xi-cô.

(Theo New York Post, Vanity Fair)

The post Ngôi mộ Đức Phan-xi-cô: Khiêm nhường và lòng mến Đức Mẹ appeared first on Đồng Hành.

Carlos Samaria chỉ là thợ đóng giầy tại một xưởng nhỏ khiêm tốn, chuyên sửa giầy và làm những đôi giầy da bền chắc. Khi nhận đặt hàng từ Hồng y Bergoglio, ông đã đóng một đôi giầy da đen mềm, kiểu dáng giản dị, không hoạ tiết, không trang trí cầu kỳ. Giá đôi giầy này cũng rất rẻ.

Đức Phanxicô mang đôi giầy này trong hầu hết sinh hoạt thường nhật: Đi bộ từ Nhà Thánh Marta đến Văn phòng, thăm bệnh viện, họp hành và cả trong những chuyến tông du quốc tế.

The post Một triều đại – Một đôi giầy appeared first on Đồng Hành.

Chiều ngày 5-12-2022, Cha Giuse Tiến Lộc đã thanh thản ra đi tại Bệnh viện Quân Dân Y Miền Đông, để lại ký ức khó quên về một cuộc đời hoạt động không mệt mỏi, tạo ảnh hưởng đến nhiều thế hệ Công giáo cũng như lương giáo.

Linh mục Tiến Lộc, tên thật là Nguyễn Văn Lộc (1943-2022) được hầu hết những người sinh hoạt xã hội, hướng đạo và Công giáo biết đến từ trước năm 1975. Việc góp sức theo đuổi ngành hướng đạo với tinh thần công dân phục vụ xã hội và xây dựng cộng đồng, Linh mục Tiến Lộc trở thành ngôi sao của ngành hướng đạo suốt nhiều năm liền.

Kể từ khi cùng gia đình di cư vào Nam năm 1955, Cha Tiến Lộc đã không ngừng cải tiến và tạo niềm vui cho sinh hoạt hướng đạo, đến mức nhiều gia đình có con em tham gia chương trình hướng đạo lúc đó luôn tự hào.

Linh mục Tiến Lộc quen thuộc với giới hướng đạo sinh với vai trò tổ chức thành lập các Tráng đoàn và hoạt động. Cần nói thêm, trước năm 1975, các sinh hoạt và tổ chức nhóm, đoàn, hội… ở miền Nam Việt Nam là tự do và luôn được khuyến khích. Tráng đoàn (Rover Scouting) là nơi tập hợp tất cả những người đã tham gia hướng đạo sinh nhưng nay đã quá tuổi nhi đồng, là thanh niên nam, nữ. Đây là một hình thái hoạt động công ích xã hội được Hướng đạo sinh quốc tế công nhận từ năm 1922, mà Hướng đạo VNCH là một thành viên chính thức, hoạt động với màu sắc văn hóa Việt Nam và chỉ bị ngừng lại, cắt đứt với thế giới sau năm 1975.

Biệt danh Voi Hoạt Bát của Linh mục Tiến Lộc cũng xuất phát từ đây, do mọi nơi ông đến, ông đều đẩy mạnh các sinh hoạt văn nghệ yêu quê hương tự do, sinh hoạt anh em và xây dựng phát triển tôn giáo. Nhiều bài hát của ông đã nằm lòng với người miền Nam Việt Nam như Anh em ta về, Chúa là cây đàn, Con voi, Giây phút chia ly…

Cho tới trước Tháng Tư năm 1975, đặc biệt vào năm 1972, sự thành công và nở rộ các Tráng đoàn Việt Nam khiến bất kỳ ai chứng kiến cũng kinh ngạc. Đi đâu, các chương trình giúp đỡ người nghèo, người khuyết tật, giáo dục miễn phí, xây dựng tinh thần đồng bào, kiến thiết xã hội… không chỉ ở Việt Nam mà còn phát triển ở nơi khác như Pháp, Mỹ, Úc…

Sau khi chấm dứt chiến tranh, trong chiến dịch truy quét “tàn dư văn hóa cũ”, hướng đạo sinh bị chấm dứt không có lý do, các sinh hoạt tập hợp bị cấm. Chỉ còn một số ít trường học ở Huế, Nha Trang, Đà Nẵng, Sài Gòn cố gắng bí mật sinh hoạt nhưng tàn dần.

Ngày 25 tháng năm 1978 là biến cố với Linh mục Tiến Lộc. Lúc đó đang là Cha cai quản Đệ tử Viện ở Thủ Đức, ông phân công cho các tu sinh trồng rau, bắt ốc để trợ giúp đời sống hàng ngày. Vô tình một tu sinh moi được một cây súng ngắn đã hỏng, ai đã vứt ở đó, không có đạn và bị rỉ sét và mang về đưa cho Linh mục Tiến Lộc. Ông không nỡ vứt đi và dùng nó như một món đồ chặn giấy độc đáo.

Một trong những vô số đợt kiểm tra nửa đêm, xét hỏi và lục soát vào những năm sau khi ngừng chiến tranh vẫn diễn ra ở tu viện, chùa, ký túc xá, nhà riêng… Đệ tử Viện cũng bị kiểm tra bất ngờ. Công an viên nhìn thấy cây súng, dù để ở trên bàn giấy, không sử dụng được nhưng cũng quyết định tội trạng của ông là “tàng trữ vũ khí”. Tòa án chóng vánh không luật sư sau đó kết tội ông 4 năm tù, dù khi tang vật được kiểm tra là không còn khả năng sử dụng.

Nói về giai đoạn này, Linh mục Tiến Lộc có ghi lại như sau: “Tôi lần lần nhận ra đây là một hồng ân Chúa ban nhờ bốn năm tù tội. Tôi được sáng mắt như Thánh Phao-lô và ngộ được nhiều giá trị hay… Trong thời gian này sống chung phòng với nhiều ‘loại người’, tôi học được thêm bao nhiêu điều hay và chứng kiến bao nhiêu điều dở, từ những vị mà ngoài đời mình chỉ đáng là học trò, cho đến những người cùng đinh cặn bạ xã hội, từng cướp của giết người…”.

Linh mục Tiến Lộc trải qua những ngày tù bình an và lạc quan giữa bao điều khốn khó. Ông học thêm được tiếng Nga và tiếng Trung Quốc trong tù, tập hát và làm trò chơi nhỏ với những người bạn tù, đem lại sự lạc quan và ấm áp tình người. Khi được hỏi, ông tâm tình rằng mình đã an nhiên giữa mọi thứ, do luôn mang theo bên mình Đức Tin và Tinh thần Hướng đạo.

Trong tù, ông đã làm Lễ Lên Đường trong ngành Hướng đạo cho linh mục Phạm Quang Hồng, người cũng ở tù chung. Linh mục Hồng là người hiện nay đang sống ở nước ngoài, có những bài giảng Công giáo hàng tuần được giáo dân ghi lại, để trên Youtube, với lối nói chuyện hài hước và gần gũi, thu hút hàng trăm ngàn lượt xem.

Một trong những nỗ lực thầm lặng của Đức Tổng Giám mục Phao-lô Nguyễn Văn Bình cho đến khi qua đời, là ông đã liên tục gửi thư kêu gọi nhà cầm quyền hãy trả tự do cho những linh mục bị giam giữ vô cớ hoặc đang đau yếu.

Linh mục Tiến Lộc được trả về sau hơn phân nửa thời gian thụ án. Ông được trả về vào ngày 28 Tết. Khi ấy, thăm hỏi ông, Đức Tổng Giám mục nói có nghe ai ở tù chung với Cha Lộc đều rất vui vẻ. Ông cười, trả lời rằng: “Thưa Đức Tổng, bây giờ người ký bài sai ra lệnh cho con vào tù đi, con xin vâng lời ngay. Ra tù thì khó, chứ vào tù thì dễ lắm Đức Tổng ạ”.

Người suốt đời đóng góp cho xã hội, xây dựng tinh thần giới trẻ tự do, kết nối cộng đồng hòa bình anh em như linh mục Tiến Lộc thì có tận tụy hơn chắc ông cũng không được trao tặng huân chương, hay một bằng cấp nào đó của chính quyền ban cho. Nhưng sức ảnh hưởng của ông thì vô cùng lớn và tác động đến nhiều thế hệ, là chỗ dựa để nhận biết tình thương, tình đồng bào và sự cống hiến của đời người là gì.

Sự ra đi của Cha nhắc cho nhiều thế hệ người Miền nam tiếc nhớ rằng sẽ không dễ tìm được những tấm gương sáng như Linh mục Tiến Lộc, Nguyễn Hùng Trương, Nguyễn Hiến Lê, Hoàng Xuân Việt, Thu Giang Nguyễn Duy Cần… đã từng nở rộ trong nền giáo dục với tinh thần tự do.

The post Tiễn biệt cha Giuse Tiến Lộc: Chuyện về một con Voi lớn ra đi appeared first on Đồng Hành.