Sở dĩ mình tồn tại được trong nhà tu, hẳn vì tọt vào Dòng Đa Minh – Dòng Giảng, lại trong giai đoạn đặc biệt quá của xã hội. Tên cà lơ thất thểu lung tung lang tang như mình, nếu tọt vào Dòng khác, chắc đã được cho về đuổi gà!

Thực ra hồi xưa chẳng ưa cái Dòng Giảng này đâu. Áo dòng bao lớp lượt thượt. Vào dòng rồi, mới ghê hồn cho tính duy lý các môn học. Thú thật, suốt hai năm triết, mình nuốt không nổi môn nào. Toàn nhôm nhoam đọc Dịch, đọc Thiền, đọc Lão, đọc Kim Định. Chẳng biết tại sao cũng đủ điểm vượt qua.

Những năm 1970, tinh thần Vaticano II chưa phổ biến. Tính duy luật của Tridentino còn nặng. Mặc áo phải thế này. Tay phải thủ thế nọ. Chân phải đi giày ra sao. Đến mệt. Nhưng rồi ngày càng hiểu đó không phải tinh thần của Dòng.

Chỉ học được nơi thánh Thomas Aquino điều quí giá nhất, làm sao luôn thấy điều gì là cốt lõi, điều gì là tùy phụ. Hình như tinh thần này khiến các vị hữu trách đã không chấp cho tính khùng điên dở hơi của mình. Và cũng có lẽ vì thế, dòng Giảng là Dòng rất thoáng, rất mở. Thoáng, mở, nhiều khi đến bỡ ngỡ hãi sợ.

LM GIUSE ĐẶNG SAN, OP

>> Vị linh mục già chẳng chịu nghỉ ngơi

The post Lễ thánh Đa Minh: Tìm ra điều chính và phụ appeared first on Đồng Hành.

Đến “điên” vì rừng

Thiên nhiên đẹp như mơ của phố núi hồi đó đã khiến Văn Tuấn Anh quyết định đến Đà Lạt làm ăn, sinh sống dù chưa biết sẽ làm gì. Anh không hứng thú lắm với cách tạo không gian thường gặp ở ngành bất động sản như: căn hộ, biệt thự, nhà cao tầng… Anh quyết định vào rừng với sự hướng dẫn lờ mờ của một vài người bạn địa ốc ở Đà Lạt.

Những lần đi mơ hồ vào rừng đưa họ ngẫu nhiên ngang vài ngôi làng xưa, có nguồn gốc từ nhiều thế kỷ trước, nay vẫn còn dân bản địa sống và canh tác.

Trước kia, anh chưa bao giờ có suy nghĩ hay hình ảnh gì về một không gian sống nhỏ bé với một cộng đồng chỉ vài chục người, gần như lẻ loi giữa rừng bạt ngàn, bao la. Vậy mà giờ đây, anh đã có dịp đến thăm vài ngôi làng như vậy.

Trong số đó, một ngôi làng của dân tộc K’Ho gần Suối Vàng làm anh thích nhất. Anh đến lần đầu lúc chiều dần xuống. Dân làng bắt đầu lùa ngựa, dê về chuồng, người này nhóm lên vài đốm lửa, người kia lo chuẩn bị rượu cần tiếp khách đến thăm. Anh bị cõi rừng mê hoặc ngay từ đó và chợt nghĩ có lẽ cái mà mình đang tìm là đây.

Trở lại vài lần sau đó, anh được biết dân làng ngày một thưa thớt do người trẻ ra phố học hay làm việc, người chuyển đi nơi khác sau khi lập gia đình nên có nhu cầu bán nhà và thậm chí gần như bán cả làng.

Từ mê rừng đến “điên” vì rừng, trong thời gian từ 2004 đến 2009, Văn Tuấn Anh đã gom góp tất tiền bạc của mình để mua dần dần lại cả ngôi làng với khoảng 22 ha rừng, có thời giá gần 700 triệu đồng/ha. Giá mua không rẻ nếu chỉ xét trên đất đai, nhà cửa nhưng cũng không đắt nếu tính các giá trị văn hóa, lịch sử kèm theo đó.

Mơ ước cho bạn bè trải nghiệm đời sống giữa rừng

Khi đã mua được làng, anh bắt tay xây dựng dần dần với ý thức quy hoạch thành một không gian sống, một ngôi làng giữa rừng đầy đủ tiện nghi mà anh hằng mơ ước, để gia đình, người quen, bạn bè trải nghiệm.

Lúc đó, anh chưa có kế hoạch kinh doanh, dự án cụ thể để biến làng thành khu du lịch như ngày nay. Anh chọn cách hòa nhập vào thiên nhiên, văn hóa và cả âm nhạc có từ nhiều thế kỷ qua ở làng để vừa bảo tồn, vừa phát triển thay vì tạo ra cái mới ngay từ đầu như cách làm thông thường của những người làm dự án.

Tình yêu rừng và âm nhạc của mình xuất phát từ lòng đam mê thiên nhiên, say mê những gì Chúa đã tạo ra trong sáu ngày đầu tiên. Đó mới chính là yếu tố nền tảng giúp mình giữ thiên nhiên, kinh doanh.

Văn Tuấn Anh không có được sự đồng hành của các ngân hàng trong những lúc đầu gian nan. Họ không thấy ở dự án của anh những điều họ cần. Họ quan tâm những khối bê tông, nhà cao tầng, độ hoành tráng, những gì “cân, đo, đong, đếm, được” chứ không phải những giá trị văn hóa tiềm năng, ngôi làng hẻo lánh trong rừng, tính lãng mạn của thiên nhiên.

Cách họ nhìn hoàn toàn khác với anh nên trong suốt thời gian đầu trước khi đi vào hoạt động, Làng Cù Lần luôn nhận được sự thờ ơ từ phía ngân hàng và những nhà đầu tư khác. Anh phải tự xoay sở một cách nhẫn nại đến… cù lần để có được một địa điểm du lịch đón hàng ngàn lượt du khách vào cuối tuần như ngày nay.

“Du khách trả tiền không phải để vào xem những cái giống nhau. Đã có một thời gian dài, du khách than phiền, đến Đà Lạt chỉ cần tham quan một khu du lịch là đủ vì nơi nào cũng giống nhau”. Văn Tuấn Anh chia sẻ như vậy khi nói về trăn trở xây dựng nét độc đáo cho khu du lịch Làng Cù Lần.

Đến thăm nơi này, ngay từ cổng vào đến chuyến xe Jeep vượt suối đưa du khách vào trung tâm làng, ấn tượng mạnh mẽ mà chúng tôi có được là “nhiều thiên nhiên quá”. Nét độc đáo trong kiến trúc của khu du lịch là được xây dựng trên nền tảng thiên nhiên đích thực mà làng đã có từ nhiều thế kỷ qua.

Không gian ở đây làm cho con người dễ thân thiện với nhau, nói cười được với nhau. Có lẽ Hội An, nơi anh sinh ra, đã tạo trong anh dấu ấn khó phai về nhu cầu bảo tồn những giá trị văn hóa dân tộc, đặc biệt văn hóa Tây Nguyên. Sự hòa trộn đầy cảm hứng này như nhựa sống chảy trong cây cù lần bất tử đã dần hình thành nên nét “văn hóa cù lần”, rất riêng và rất nhân văn.

Từ khu trung tâm nằm trên cao, chúng tôi men theo từng bậc thang gỗ ven dốc đồi dẫn xuống khoảng sân cỏ rộng bên dưới, nổi bật với cây totem (vật tổ) và cây hoa pơ-ra-nhăng tím rực. Đợi chúng tôi ở bậc thang cuối cùng là một người đàn ông nhỏ thó, trang phục khá bụi đời, đầu đội nón cao bồi màu da nâu sậm.

Thật ngạc nhiên khi thấy anh xách một túi nylon to thường được dùng để đựng rác. Hình ảnh chủ nhân khu du lịch nổi tiếng cùng nhân viên trực tiếp kiểm tra các nhà vệ sinh, nhặt từng vỏ chai nhựa, mẩu rác mà khách tham quan “vô tâm” ném vào bụi cây bên đường khiến chúng tôi hoàn toàn bị thuyết phục.

Anh nói, nguyên tắc kinh doanh du lịch của anh là: “Phải có những chuẩn mực bắt buộc để sau khi du khách đến thăm làng ra về, họ mang theo những ký ức đẹp”. Như vậy, Làng Cù Lần không chỉ đáp ứng yêu cầu của khách du lịch “muốn nhận được những gì tương xứng với số tiền mình đã bỏ ra” mà còn khá hào phóng khi tặng họ cả những điều tốt đẹp đáng nhớ. Đó là nét riêng mà phải rất “cù lần” mới có được!

Nhạc sĩ doanh nhân hay doanh nhân nhạc sĩ?

Đam mê âm nhạc từ nhỏ nhưng Văn Tuấn Anh không có cơ hội theo học ở trường nhạc. Anh tự học nhạc lý, guitar, sáng tác và học bạn bè, đàn anh. Anh có duyên được kết thân với nhiều nhạc sĩ, văn sĩ, thi sĩ, họa sĩ nổi tiếng của Việt Nam và anh luôn sẵn sàng học hỏi từ họ.

Âm nhạc là phần không thể thiếu được trong đời sống của anh. Từ những ca khúc cách đây mười, hai mươi năm mà anh sáng tác, đã được biểu diễn hay đoạt giải thưởng (Cha tôi, Mùa đông vắng anh, Nhà anh trên đỉnh cheo leo…) đến những ca khúc đặc biệt viết cho Làng Cù Lần (Rừng gọi, Cù Lần mơ…). Âm nhạc của anh luôn quyến rũ, ca từ đầy chất thơ.

Một điều quan trọng nữa là trong những sáng tác ấy, anh đã gửi gắm một cách nghệ thuật những thông điệp về bảo vệ môi trường. Khách đến thăm làng không chỉ được đắm mình trong thiên nhiên mà còn nao nao xúc động với những ca khúc mang thông điệp tha thiết như vậy.

Bản chất của nghệ sĩ là cho đi, trong khi đó doanh nhân luôn muốn thu vào, càng nhiều càng tốt. Văn Tuấn Anh hiểu rõ mâu thuẫn đó và phối hợp hài hòa, tự nhiên trong con người mình. Âm nhạc và kinh doanh chung sống tốt đẹp trong anh. Anh xem kinh doanh là bổn phận và trách nhiệm đối với gia đình, còn âm nhạc là phần dinh dưỡng nuôi sống anh, giúp anh cân bằng cuộc sống.

Người quen cho rằng anh cù lần, không biết hưởng thụ. Bạn bè nhận xét anh sống khổ hạnh như thầy tu vì chẳng bao giờ thấy anh bàn đến chuyện nghỉ dưỡng, giải trí. Âm nhạc là thứ duy nhất đã giúp anh sống cân bằng, kinh doanh nhưng được nuôi dưỡng bằng âm nhạc. Đó là một doanh nhân nhạc sĩ.

Văn Tuấn Anh cho biết mình luôn ý thức được về sự đồng hành của Thiên Chúa và Mẹ Maria trong từng đoạn đường của mình.

NGUYỄN BÁCH

Mời quý vị nghe một sáng tác của Nhạc sĩ Văn Tuấn Anh

The post Chàng nhạc sĩ bỏ phố lên rừng lập Làng Cù Lần appeared first on Đồng Hành.

Ông theo đạo Phật, nhưng lại sống trong một gia đình khá đặc biệt bởi vợ và hai con đều là người Công giáo. Tuy vậy, những bản thánh ca mà ông viết, lại ít chịu tác động từ “phe” có đạo trong nhà mà theo ông, phần lớn nó được nung náu từ những cảm nhận từ ơn trên.

“Vì tôi thấy Đức Mẹ”

Nhạc sĩ Hoàng Cương viết nhạc thánh ca không nhiều, nhưng trong số đó hầu hết lại viết về Đức Mẹ. Tôi hỏi tại sao, ông trả lời khá dè dặt: “Vì tôi thấy Đức Mẹ”.

Đó là câu chuyện ông được thị kiến Đức Mẹ mà ông giấu kỹ, ít khi ông kể lại cho ai vì “chưa chắc người ta tin”. Ông kể, gia đình ông gốc Huế, theo Phật giáo. Hồi đó ông đi gặp một ông thầy để khai nhỡn.

Lúc ra về thầy dặn, đêm về thấy gì thì mai đến cho thầy biết. “Tôi thấy Đức Mẹ”. Hôm sau ông gặp thầy báo kết quả, thầy phán: “Thế là đúng rồi, đó là ngày Đức Mẹ lên trời”.

Nhạc sĩ Hoàng Cương lý giải thêm: “Có lẽ vì bà nhà tôi là người Công giáo. Bà ấy vẫn thường xuyên đọc kinh, đi lễ. Có lần bị ốm, tôi lấy Kinh Thánh ra đọc nên cũng biết chút chút về đạo. Nhưng tôi cũng không nghĩ ra được khi khai nhỡn lại thấy Đức Mẹ”.

Có lẽ từ đó ông có cái duyên viết về Đức Mẹ và viết từ những cảm nhận tâm linh. Nhạc sĩ Hoàng Cương cho hay, bản Ave Maria được ông viết từ sự thôi thúc xung quanh chuyện cô con gái (Nghệ sĩ Violin Hoàng Linh Chi) làm thủ tục lấy chồng.

“Tôi viết bản canon Ave Maria bốn bè vào khoảng năm 2007, năm 2008 trình diễn tại nhà thờ Ba Chuông. Lúc mà tôi viết Ave Maria, có một cảm hứng như một lời khẩn cầu. Bản nhạc dễ hát, lời rất dễ, chỉ là gọi tên Đức Mẹ”.

Ông kể, con gái ông sống ở Tây Ban Nha và yêu một anh chàng người Tây Ban Nha, gia đình có đạo, cả nước cũng có đạo vì ở Tây Ban Nha Công giáo là quốc giáo. Ở đất nước này, góc phố nào cũng có nhà thờ.

Do vậy, nếu làm thủ tục cưới theo nhà thờ thì rất nhanh. Còn nếu đăng ký kết hôn theo dân sự thì phải xếp hàng chờ tới ba năm. Tây Ban Nha có một điểm rất đặc biệt, nếu làm các thủ tục hôn nhân trong nhà thờ thì đương nhiên nó được luật pháp công nhận. Tức là nếu làm thủ tục và lễ cưới ở nhà thờ rồi thì không phải dẫn nhau ra chính quyền để đăng ký kết hôn nữa.

Tuy nhiên, dù làm theo thủ tục nhà thờ thì vẫn không hề đơn giản với hoàn cảnh một cô gái Việt Nam như Hoàng Linh Chi. Chi đã gặp không biết bao nhiêu khó khăn khi trong sổ Gia đình, ở phần chịu phép Thêm sức lại ghi thiếu năm… Rồi thì có những văn bản bằng tiếng Tây Ban Nha cần phải dịch để công chứng, nhưng ở ngoài các dịch vụ họ không thể dịch được những từ ngữ về đạo.

May thay có một linh mục từng học ở Tây Ban Nha dịch giúp. “Ở đây có sự giúp đỡ rất nhiều từ các cha và tôi cảm nhận nếu không có sự trợ giúp từ ơn trên thì không thành”, Nhạc sĩ Hoàng Cương tâm sự.

Bản concerto viết từ cảm hứng rước kiệu Đức Mẹ

Khi sang Tây Ban Nha dự đám cưới con gái, Nhạc sĩ Hoàng Cương được chứng kiến không khí đạo hạnh của xứ sở quốc giáo. Một trong những điều ấn tượng nhất đối với ông là chứng kiến buổi rước kiệu Đức Mẹ. Tượng Đức Mẹ trên kiệu với những ngọn nến lung linh cao ngất ngây.

Những người khiêng kiệu đứng khuất trong tấm vải che kiệu. Họ bước nhẹ nhàng từng nửa bước, nửa bước một khiến chiếc kiệu di chuyển rất êm như có một bộ máy vận hành và di chuyển bằng bánh xe.

Kiệu Đức Mẹ đi đến đâu thì dân chúng đứng trên các ban công dọc theo đường phố hát vang những bản thánh ca xen lẫn tiếng chuông nhà thờ réo rắt. Đoàn kiệu cứ vậy di chuyển mấy tiếng đồng hồ mới quay trở lại sân nhà thờ.

Từ không khí đầy cảm xúc thánh thiêng đó, Nhạc sĩ Hoàng Cương đã viết bản Concerto cho Violin và Oboa tặng cho con gái và chàng rể (là nghệ sĩ kèn Oboa). Mở đầu bản nhạc là tiếng chuông nhà thờ trung tâm thành phố Cordoba.

“Ở đấy chuông nhà thờ không là chuông, mà nó là một câu guitar, cho nên tôi đưa câu nhạc của guitar đó vào mở đầu bản nhạc mô phỏng phần đầu của buổi rước kiệu Đức Mẹ. Cuối bản nhạc lại trở lại tiếng chuông đó và kết thúc trong đêm tối”, Nhạc sĩ giải thích.

Cho đến nay, bản Concerto này đã được trình diễn ở nhiều chương trình hòa nhạc và trên truyền hình. Mỗi lần xuất hiện trên truyền hình để giới thiệu về tác phẩm này, Nhạc sĩ Hoàng Cương đều giới thiệu rõ đây là tác phẩm viết về Đức Mẹ.

Viết về Chúa Giêsu nhưng lại cũng là viết về Đức Mẹ

Trong số những bản thánh ca của Nhạc sĩ Hoàng Cương có bản Đêm trong ngần đã được Đức cha Micae Hoàng Đức Oanh duyệt Imprimatur và được in trong tập Hát dâng tình Chúa (NXB Tôn giáo).

Bài này ông lấy cảm hứng từ một bức tranh Giáng sinh có hình ảnh Chúa hài đồng nằm trong máng cỏ, các Thiên thần hát ca, Đức Mẹ và thánh Giuse ngồi quanh đống lửa hồng ấm áp. Đây là một trong những bản nhạc hiếm  hoi ông viết về Chúa Giêsu, nhưng thực ra cũng lại là viết về Đức Mẹ.

Lần đầu tiên phổ biến ca khúc này, ông đưa cho nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu (ông Nguyễn Đình Đầu là ông dượng của Nhạc sĩ Hoàng Cương). Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu gửi cho Báo Công giáo và Dân tộc đăng trong  số đặc biệt Giáng sinh.

Sau này Nhạc sĩ Hoàng Cương cũng đưa cho nhiều người Công giáo, trong đó có nhiều học trò ông. Thế  nhưng “không hiểu sao họ cứ né né, không sử dụng. Có lẽ vì họ ngại tôi là người ngoại đạo”, Nhạc sĩ thổ lộ.

Ông cho biết, ông có đưa cho một cậu thanh niên hàng xóm để hát chơi. Rồi anh ấy mang đến nhà thờ Vườn Chuối và ở đó nhiều năm nay vẫn hát.

LM ANRÊ ĐỖ XUÂN QUẾ, OP:
Không có quy định quyền sáng tác dành cho người trong hay ngoài Công giáo
Theo truyền thống, người sáng tác thánh ca, trước hết, là người có đức tin Công giáo và việc sáng tác là đề để ca tụng Chúa. Sau Công đồng Vaticano II, ngày càng có nhiều nhạc sĩ ngoài Công giáo viết thánh ca.
Cần phân định rõ thánh ca dùng trong phụng vụ với bài ca mang đề tài tôn giáo. Ở bài ca mang đề tài tôn giáo (đại chúng thường gọi chung là thánh ca) không có quy định quyền sáng tác dành cho người trong hay ngoài Công giáo.
Ở thánh ca dùng trong Phụng vụ cần lưu ý chỉ dùng những sáng tác mang nội dung tôn giáo được xác nhận “không có gì ngăn trở” (Nihil Obstat) và “được phép in” (Imprimatur)…
Bài Ave Maria của Hoàng Cương là một canon bốn bè tôi đã nghe Ban Hợp xướng Suối Việt trình bày trong đêm nhạc Giai Điệu Vĩnh Hằng tại nhà thờ Thánh Đa Minh Ba -Chuông và o năm 2008. Trong đó, ca từ chỉ là Ave Maria, chắc chắn là không có gì ngăn trở.

HOÀNG MẠNH HÀ

>> Thầy Đại Chủng sinh viết vọng cổ cho Lời Chúa

The post Vị nhạc sĩ ngoại đạo sáng tác thánh ca appeared first on Đồng Hành.