KIM ĐIỀN

Sách Nghệ thuật chỉ huy dàn nhạc và hợp xướng và cuốn Hoà âm vui do Đồng Hành Art xuất bản.

Buổi lễ ra mắt sẽ được tổ chức vào lúc 8 giờ 30 ngày Chúa nhật 15-10-2023, tại Đường Sách Nguyễn Văn Bình (cạnh nhà thờ Đức Bà Sài Gòn).

Đến với chương trình, khách tham dự sẽ được giảm giá 20% với chữ ký trực tiếp của tác giả, được thưởng thức phần trình diễn của Dàn nhạc VNHO (thuộc Đồng Hành Art) và Dàn Hợp xướng Suối Việt (thuộc BACH Music School).

Nghệ thuật chỉ huy dàn nhạc và hợp xướng, Hoà âm vui là hai tác phẩm của Tiến sĩ Nguyễn Bách, do Đồng Hành Art cùng với Nhà Xuất bản Phụ nữ Việt Nam và Nhà Xuất bản Tổng hợp TPHCM xuất bản.

Đây là cuốn sách vô cùng cần thiết, hữu ích cho các ca đoàn, các dàn nhạc, dàn kèn tại các giáo xứ. Sách cung cấp cho người đọc một số kiến thức căn bản về điều kiển ban hợp xướng, ca đoàn và điều khiển dàn nhạc.

Hiện nay, tài liệu tiếng Việt về nghệ thuật chỉ huy khá là khan hiếm, nên có nhiều người đã từng điều khiển ban hợp xướng nhà thờ, trường học hoặc muốn bước vào lãnh vực điều khiển, nhưng không có tài liệu học tập nghiên cứu. Vì vậy, cuốn sách là tài liệu cực kỳ cần thiết trong lĩnh vực chỉ huy dàn nhạc.

Nội dung chính của cuốn sách này gồm ba phần:

1. Phần I : Kỹ thuật điều khiển tổng quát

2. Phần II : Chỉ huy hợp xướng

3. Phần III : Chỉ huy dàn nhạc

Phần I trình bày về các vấn đề liên quan đến kỹ thuật điều khiển đã được hệ thống hóa theo tiêu chuẩn quốc tế như: thế đứng trong khi chỉ huy, biểu đồ hướng dẫn đánh các loại nhịp với kỹ thuật non espressivo, espressivo, molto espressivo – legato, staccato, marcato, kỹ thuật khởi tấu và chấm dứt, kỹ thuật “hot stove”, kỹ thuật diễn tả cường độ, kỹ thuật sử dụng tay trái, kỹ thuật điểm bè, v.v..

Phần II đề cập các vấn đề liên quan đến ban hợp xướng, từ việc thành lập hoặc chấn chỉnh ban hợp xướng, cách sắp xếp, tổ chức tập dượt đến phương pháp huấn luyện. Ngoài ra, chúng tôi hướng dẫn cách phân tích nhạc phẩm, nêu lên những tiêu chuẩn để xét giá trị của bản nhạc nhằm mục đích giúp người chỉ huy hợp xướng nắm được những yếu tố để đánh giá một nhạc phẩm trước khi quyết định chọn để tập.

Phần III đề cập đến khái niệm về nhạc khí, các loại dàn nhạc và cách sắp xếp dàn nhạc. Mục đích của phần này là giúp người đọc làm quen với các loại nhạc khí và chỗ ngồi của các nghệ sĩ trong dàn nhạc để không bỡ ngỡ khi có dịp chỉ huy hợp xướng hoặc dàn nhạc.

Bên cạnh nội dung chính còn có phần phụ lục để hỗ trợ thêm cho người học, đặc biệt là Phụ lục 3, “Tra cứu thuật ngữ chuyên ngành” và Phụ lục 4, “Danh mục các hình và biểu đồ liên quan đến kỹ thuật chỉ huy”. Đây là hai phụ lục chưa có trong lần xuất bản trước đây.

Sau buổi lễ ra mắt, độc giả có thể tìm mua sách tại:

– Đồng Hành Art School (654/12 Lạc Long Quân, phường 9, Tân Binh.

– Nhà sách online Tiki

– Các nhà sách Công giáo: Nhà sách Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp (Dòng Chúa Cứu Thế), Nhà sách Trung tâm Mục vụ Tổng Giáo phận Sài Gòn, Nhà sách Chí Hoà

– Hệ thống nhà sách Phương Nam

– Nhà sách NXB Phụ Nữ Việt Nam

– Nhà sách NXB Tổng hợp TPHCM

Mọi thông tin xin liên hệ:

Đồng Hành Art: 654/12 Lạc Long Quân, phường 9, Tân Bình.

ĐT/zalo: 089 66 55 747

The post Lễ ra mắt sách Nghệ thuật chỉ huy dàn nhạc và hợp xướng appeared first on Đồng Hành.

Cha của ông là Giuse Trần Văn Bính từng học tại Chủng viện Hoàng Nguyên, sau là Đại chủng viện Xuân Bích, Hà Nội. Theo chân một cha cố người Pháp, từ nhỏ ông Bính đã được tìm hiểu chuyên sâu về thánh nhạc. Ông đã có rất nhiều thế hệ học trò là nhạc sĩ lỗi lạc, trong đó có Giáo sư – Nhạc sĩ Hùng Lân.

Chính hoàn cảnh gia đình như vậy nên cậu bé Luân đã có cơ hội tiếp xúc với phím đàn từ năm lên bốn tuổi và nó là cái nghiệp theo ông cả đời. Cho đến bây giờ ông vẫn là một trường hợp hiếm hoi của Việt Nam được sang Philippines học đại quản cầm (pipe organ) chuyên nghiệp.

Cái duyên đến với đại quản cầm

Nói đến quãng thời gian học đại quản cầm, người nhạc sĩ kể về những cái duyên với Thụy Điển. Tên thánh của ông là Gustav – một vị thánh từng là vua của Thụy Điển. Lần gặp gỡ với một người bạn Thụy Điển đã giúp ông có cơ hội qua Philippines học tại Học viện Âm nhạc Á châu năm 1992. Sau một năm học tập trong môi trường chuyên nghiệp về phụng vụ thánh nhạc và đại quản cầm, ông trở lại Hà Nội để tiếp tục công việc.

Thời gian học tại Học viện Âm nhạc Á châu, ông cũng từng chơi đàn đại quản cầm tại Chủng viện Ngôi Lời Christ King nửa giờ đồng hồ trước đêm canh thức Giáng Sinh.

“Khi chạm tay vào những phím đàn, đôi chân điều khiển trên những pedal của chiếc pipe organ, tôi đã nổi da gà. Những âm thanh bao trùm lấy tôi từ vòm cao của nhà thờ. Điều đặc biệt là tiếng nhạc không phát ra từ chỗ nhạc công chơi mà từ những ống kim loại được thiết kế trên vòm nhà thờ. Đây là khoảnh khắc mà tôi không thể quên được” – nhạc sĩ Trần Văn Luân chia sẻ.

Mặc dù thời gian trở về Việt Nam ông không có cơ hội được chơi đại quản cầm nhưng kiến thức học về nó chưa bao giờ là dư thừa. Từ lý thuyết về phụng vụ, ông có thể vận dụng vào thực tế tại Việt Nam. Thêm nữa, việc học đàn pipe organ cũng có thể áp dụng vào các loại đàn organ khác đang được sử dụng trong các nhà thờ tại Việt Nam.

Mòn đế giày vì tập đàn

Khi nói về quá trình tập luyện đàn pipe organ, nhiều người trong giới nhạc sĩ mô tả rằng phải mòn đế giày mới có thể chiếm lĩnh được nó. Điều đó cho thấy phải thực sự đổ mồ hôi bên cạnh lòng đam mê, sự hiểu biết chuyên sâu thì mới có thể sử dụng pipe organ được.

Nhạc sĩ Luân nói: “Từ đàn pipe organ, âm thanh phát ra có thể là tinh tế, nhỏ nhẹ nhưng cũng có thể là dữ dội, vang vọng. Nhiều nhà lý luận âm nhạc cho rằng tiếng nhạc từ đàn pipe organ cho người nghe cảm nhận sự huyền nhiệm, cao siêu và thoát ly thực tại.

Nó có thể tạo ra những âm thanh tự nhiên đến chân thực như tiếng chim hót trong rừng khiến tôi ngỡ ngàng”. Không có nhạc cụ nào có thể so bì với âm thanh hướng rộng mà đàn pipe organ mang lại.

Đàn organ hai tầng, một tầng phím tay và một tầng pedal hay đàn Yamaha Electone là những loại đàn thích hợp sử dụng trong các nhà thờ tại Việt Nam. Âm thanh của nó khá ổn và giá thành cũng phải chăng.

Để có thể sử dụng đàn pipe organ, nhạc công phải thuần thục việc kết hợp giữa tay và chân. Hai tay chạy bàn phím trên gồm nhiều tầng khác nhau, sử dụng mũi và gót giày để chạy các nốt trầm ở bàn phím pedal.

Ngày trước, ngoài một nhạc công chơi đàn còn phải có hai người hỗ trợ bơm hơi. Sau này, đàn sử dụng mô-tơ điện để bơm hơi tự động. “Một đời người sản xuất đại quản cầm cũng chỉ làm ra được vài ba cái đàn vì những đòi hỏi tỉ mỉ, chi tiết lẫn quy mô của nó” – Nhạc sĩ nói.

Nhiều lần được tham dự các liên hoan âm nhạc quốc tế, Nhạc sĩ Trần Văn Luân vẫn không khỏi kinh ngạc trước kỹ thuật chơi đàn của các nghệ sĩ quốc tế. Với chiếc đàn có tầm âm lớn, diễn tấu phức tạp, đòi hỏi nghệ sĩ phải có tầm bao quát tác phẩm.

“Hầu như các nghệ sĩ organ đều nằm lòng các tác phẩm kinh điển và diễn tấu rất tự tin. Họ có thể chơi bất kỳ bài nào mà không cần nhìn bản nhạc. Vì mức độ phức tạp của việc chơi đàn pipe organ cho nên cũng dễ hiểu rằng các nhạc công lỗi lạc cũng là những người viết nhạc cho đàn organ có tầm cỡ”.

60 năm phục vụ nhà Chúa bằng phím đàn

Khi nói đến vấn đề chuyên môn nhạc thánh, Nhạc sĩ Trần Văn Luân nhận xét, tại miền Nam, các nhạc sĩ tập trung họp hành, trao đổi vấn đề chuyên môn. Từ đó nhiều khóa học về thánh nhạc được mở ra cho giáo dân, những người muốn tìm hiểu chuyên sâu hơn.

“Cả một quá trình phục vụ lâu dài với những phím đàn, nốt nhạc thì tới nay tôi mới hiểu ra rằng: Tại sao Hội Thánh lại lựa chọn đàn pipe organ là nhạc cụ thích hợp nhất trong phụng vụ. Organ đòi hỏi rất nhiều yếu tố từ nhạc công như âm thanh của người đàn, lối trình bày đòi hỏi phải có một kỹ thuật sử dụng cao. Đàn pipe organ có thể tự trình bày các tác phẩm cổ điển nhưng cũng có thể kết hợp với một dàn nhạc, dàn hợp xướng lớn mà vẫn không mất đi đặc tính riêng của mình” – Nhạc sĩ Trần Văn Luân giãi bày.

Gần 60 năm phục vụ trong nhà Chúa bằng phím đàn, hiện tại tuy đã về hưu nhưng ông vẫn tiếp tục dạy các lớp đàn bên ngoài nhà thờ và giúp đỡ các dòng tu, chủng viện về chuyên môn. Ông cũng là người đệm đàn trụ cột ở Nhà thờ Lớn Hà Nội vào những dịp lễ lớn và thánh lễ 18 giờ Chúa nhật hằng tuần.

AN DUYÊN

>> Giai thoại thánh ca: Xin Vâng – bài hát bị các sơ chê

The post Một đời đeo “nghiệp” đàn nhà thờ appeared first on Đồng Hành.