Khi Đức Giáo hoàng Lê-ô XIV mới đây tái kích hoạt tài khoản mạng xã hội @Pontifex và chính thức sử dụng Instagram để kết nối với thế giới, cả thế giới một lần nữa được chứng kiến sự chuyển mình của Tòa Thánh Vatican trong thời đại kỹ thuật số. Hình ảnh vị Giáo hoàng tay cầm iPad hay mỉm cười trước camera không còn xa lạ. Nó là biểu tượng cho một Giáo hội không ngừng hiện diện và đồng hành với thế giới hiện đại.

Radio: Tiếng nói đầu tiên của Vatican đến thế giới

Việc sử dụng công nghệ truyền thông hiện đại trong Giáo hội bắt đầu với radio, một phương tiện mang tính cách mạng vào đầu thế kỷ XX. Đức Giáo hoàng Pi-ô XI là người tiên phong khi thành lập Đài Phát thanh Vatican (Radio Vaticana) vào năm 1931, với sự hỗ trợ kỹ thuật của nhà phát minh radio Guglielmo Marconi (Vatican News, 90 years of Vatican Radio: A voice for the Gospel, 2021).

Đài phát thanh này được thiết kế để truyền tải thông điệp của Giáo hội đến các tín hữu trên toàn cầu, vượt qua những rào cản địa lý.

Đài Phát thanh Vatican không chỉ phát sóng các bài giảng và thông điệp của các vị giáo hoàng mà còn cung cấp tin tức, chương trình tôn giáo và văn hóa bằng nhiều ngôn ngữ. Đức Pi-ô XII, người kế nhiệm, đã sử dụng radio một cách hiệu quả trong Thế chiến thứ hai để kêu gọi hòa bình và an ủi các nạn nhân chiến tranh (Catholic Herald, Pius XII’s wartime radio broadcasts: A beacon of hope, 2019). Những bài phát thanh của ngài, chẳng hạn như thông điệp Giáng sinh hằng năm, đã trở thành biểu tượng của hy vọng trong thời kỳ đen tối.

Radio vẫn là một công cụ quan trọng cho đến ngày nay, với Vatican News tiếp tục phát sóng các chương trình podcast và radio trực tuyến. Sự phát triển của radio từ analog sang kỹ thuật số cho thấy Giáo hội luôn duy trì sự hiện diện trên các nền tảng truyền thông truyền thống, đồng thời thích nghi với các định dạng mới.

Mạng xã hội: Tiếng nói của các vị giáo hoàng trong kỷ nguyên số

Mạng xã hội đã mở ra một kỷ nguyên mới cho việc truyền thông của Giáo hội, cho phép các đức giáo hoàng giao tiếp trực tiếp với hàng triệu người trên toàn thế giới. Đức Giáo hoàng Bê-nê-đic-tô XVI là vị giáo hoàng đầu tiên nhận ra tiềm năng của mạng xã hội. Vào năm 2012, Vatican ra mắt tài khoản Twitter chính thức @Pontifex, được quản lý dưới triều đại của ngài (BBC News, Pope Benedict XVI launches Vatican Twitter account, 12-2012). Mặc dù Đức Bê-nê-đic-tô XVI không trực tiếp sử dụng Twitter, nhưng việc tạo ra tài khoản này đánh dấu một bước ngoặt trong cách Giáo hội tiếp cận với công chúng.

Đức Phan-xi-cô thường sử dụng iPad trong các buổi họp và thậm chí trao đổi qua email trong nội bộ Vatican. Ngài từng gây chú ý khi ký xác nhận phong thánh cho hai vị giáo hoàng bằng… một cú chạm tay trên màn hình cảm ứng.

Không chỉ dừng ở tính biểu tượng, sự hiện diện công nghệ của Đức Phan-xi-cô còn là nỗ lực cụ thể để đến gần hơn với giới trẻ, những người sinh ra và lớn lên cùng công nghệ.

Ngài cũng là người tích cực trên Instagram, nơi chia sẻ những hình ảnh gần gũi, từ khoảnh khắc cầu nguyện riêng đến cảnh trò chuyện cùng trẻ em hay người di cư. Những hình ảnh đó không chỉ truyền cảm hứng mà còn truyền tải thông điệp yêu thương, đơn sơ và sống động – những giá trị mà Giáo hội muốn chia sẻ với nhân loại hôm nay (Vatican News, 19/3/2016).

Đức Giáo hoàng Phan-xi-côđã nâng việc sử dụng mạng xã hội lên một tầm cao mới. Tài khoản @Pontifex trở thành một kênh giao tiếp trực tiếp, nơi ngài chia sẻ các thông điệp ngắn gọn về đức tin, lòng thương xót, và các vấn đề xã hội.

Với hàng chục triệu người theo dõi trên Twitter và Instagram, Đức Phan-xi-cô đã biến mạng xã hội thành một công cụ mạnh mẽ để truyền bá giáo huấn của Giáo hội (Reuters, Pope Francis’ social media presence: Reaching millions, 2023). Ngài nhấn mạnh rằng mạng xã hội nên được sử dụng với sự cẩn trọng để lan tỏa Tin Mừng, thay vì trở thành nơi lan truyền tiêu cực.

Ngoài Twitter và Instagram, Đức Phan-xi-cô cũng khuyến khích việc sử dụng các nền tảng khác như YouTube và ứng dụng di động. Ứng dụng Click to Pray ra mắt vào năm 2024, cho phép người dùng truy cập tin tức, radio, và video từ Vatican News (Vatican News, New Catholic Church app launched in 2024).

Đức Giáo hoàng Lê-ô XIV và mạng xã hội

Đức Giáo hoàng Lê-ô XIV đã thể hiện sự nhạy bén với mạng xã hội ngay từ khi ngài còn là giám mục và hồng y. Trong thời gian làm giám mục ở Peru và sau đó là hồng y, ngài đã sử dụng các nền tảng như Twitter và Instagram để chia sẻ thông điệp mục vụ, kết nối với cộng đồng địa phương và thúc đẩy sự hiệp nhất trong Giáo hội. Ngài từng nhấn mạnh rằng mạng xã hội là “một công cụ quan trọng để truyền tải thông điệp Tin Mừng và tiếp cận hàng ngàn người” (@SoisCroyant, X post, 13-5-2025).

Việc Đức Giáo hoàng Lê-ô XIV bước vào mạng xã hội bằng sự điềm tĩnh là một dấu hiệu cho thấy Giáo hội đang tiếp tục tiến bước trên con đường hội nhập số,  không phải để chạy theo trào lưu mà để trở nên gần gũi và nói ngôn ngữ của thời đại hôm nay

Mới đây, Đức Lê-ô XIV tiếp tục sử dụng mạng xã hội một cách hiệu quả với tài khoản Instagram chính thức @Pontifex – Pope Leo XIV, được công bố là tài khoản duy nhất đại diện cho ngài.

Với sự phát triển không ngừng của các nền tảng như X hoặc các công nghệ truyền thông mới, Đức Lê-ô XIV được kỳ vọng sẽ tận dụng những công cụ này để truyền tải thông điệp một cách sáng tạo hơn, chẳng hạn như sử dụng video ngắn hoặc nội dung tương tác, tiếp tục truyền thống đổi mới của các vị tiền nhiệm.

Thiết bị công nghệ: Điện thoại, iPad và hơn thế nữa

Ngoài radio và mạng xã hội, các đức giáo hoàng cũng đã sử dụng các thiết bị công nghệ cá nhân để hỗ trợ công việc mục vụ. Đức Giáo hoàng Gioan Phao-lô II, mặc dù hoạt động trong thời kỳ công nghệ còn hạn chế, đã sử dụng điện thoại để liên lạc với các nhà lãnh đạo thế giới và các giám mục (Catholic News Service, John Paul II’s use of telephones in diplomacy, 2005). Những cuộc gọi này thường mang tính cá nhân và trực tiếp, giúp ngài xây dựng mối quan hệ với các cộng đồng Công giáo trên toàn cầu.

Đức Phan-xi-cô, một lần nữa, là người tiên phong trong việc sử dụng các thiết bị hiện đại. Ngài được biết đến với việc sử dụng điện thoại di động để gọi điện trực tiếp cho các tín hữu, từ những người viết thư cho ngài đến các nhà báo (The Guardian, Pope Francis surprise phone calls to the faithful, 2018).

Những cuộc gọi này, thường được thực hiện một cách bất ngờ, thể hiện phong cách gần gũi và khiêm tốn của ngài. Ngoài ra, Vatican đã phát triển các ứng dụng di động tương thích với iPhone và iPad từ năm 2012, cho phép người dùng theo dõi các sự kiện trực tiếp của giáo hoàng.

Mặc dù không có bằng chứng cụ thể về việc Đức Phan-xi-cô sử dụng iPad thường xuyên, nhưng các thiết bị như máy tính bảng đã trở thành công cụ phổ biến trong các hoạt động của Vatican, từ việc quản lý tài liệu đến trình chiếu trong các buổi họp (Crux, Vatican’s use of tablets in administrative tasks, 2023).

Hơn nữa, Đức Phan-xi-cô đã bày tỏ trong bài phát biểu năm 2024 về sự quan tâm của ngài đến các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), cảnh báo về những lợi ích và nguy cơ của nó (Vatican News, Pope Francis on artificial intelligence: Opportunities and risks). Điều này cho thấy rằng các đức giáo hoàng không chỉ sử dụng công nghệ mà còn suy tư sâu sắc về tác động của nó đối với xã hội.

The post Giáo hoàng với truyền thông: Từ radio đến mạng xã hội appeared first on Đồng Hành.

Việc lựa chọn tông hiệu Leo XIV không chỉ là một quyết định mang tính biểu tượng mà còn ẩn chứa những thông điệp sâu sắc về đường hướng mục vụ và sứ mệnh của triều đại giáo hoàng mới. Thông điệp mà vị tân giáo hoàng muốn gửi gắm chắc hẳn được soi rọi từ di sản của 13 vị giáo hoàng tiền nhiệm mang tông hiệu Leo, từ Đức Leo Cả đến Đức Leo XIII.

‘Sư tử của chi tộc Giu-đa’

Leo, trong tiếng Latin nghĩa là “sư tử”, mang ý nghĩa thần học sâu sắc trong truyền thống Ki-tô giáo. Trong Khải Huyền 5:5, Chúa Giêsu được gọi là “Sư tử của chi tộc Giu-đa, chồi non của Đa-vít”, Đấng đã chiến thắng và xứng đáng mở cuốn sách niêm ấn, biểu tượng cho kế hoạch cứu độ của Thiên Chúa. Hình ảnh này nhấn mạnh quyền uy, lòng can đảm, và sự chiến thắng của Chúa Ki-tô, đồng thời phản ánh vai trò của Ngài như Vua và Đấng Mesia. Việc Đức tân Giáo hoàng chọn tông hiệu Leo XIV có thể phản ánh mong muốn dẫn dắt Giáo hội dưới ánh sáng của Chúa Ki-tô, với sự khôn ngoan và lòng trung thành, tiếp nối di sản của các vị Giáo hoàng tiền nhiệm như Đức Leo Cả và Đức Leo XIII, những người đã bảo vệ đức tin và đối thoại với các thách thức thời đại. Đức Giáo hoàng Leo XIV là người Mỹ và đã phục vụ ở Peru thời gian dài, gợi ý một sự kết nối giữa các nền văn hóa và bối cảnh toàn cầu. Tông hiệu này có thể là dấu hiệu cho thấy ngài hướng tới một triều đại Giáo hoàng tập trung vào đoàn kết, truyền giáo và đối thoại với thế giới hiện đại, đồng thời trung thành với các giá trị cốt lõi của Giáo hội.

Đối thoại với thế giới hiện đại

Dựa trên di sản của các Giáo hoàng mang tông hiệu Leo và ý nghĩa thần học của tông hiệu này, có thể suy đoán rằng Đức Leo XIV muốn gửi gắm các thông điệp sau:

– Bảo vệ đức tin và đoàn kết Giáo hội: Các đức giáo hoàng như Đức Leo Cả và Đức Leo XIII nổi bật với vai trò củng cố Giáo hội trước các mối đe dọa từ bên trong và bên ngoài. Đức tân Giáo hoàng Leo XIV có thể sẽ tập trung vào việc thống nhất các xu hướng trong Giáo hội, giải quyết những khác biệt về thần học và mục vụ.

– Đối thoại với thế giới hiện đại: Đức Leo XIII, với tông thư Rerum Novarum (1891), đã đặt nền móng cho giáo huấn xã hội Công giáo, giải quyết các vấn đề của thời đại công nghiệp. Đức tân Giáo hoàng có thể tiếp tục con đường này, đưa tiếng nói của Giáo hội vào các vấn đề toàn cầu như biến đổi khí hậu, bất bình đẳng kinh tế, và công nghệ.

– Tăng cường sứ mạng truyền giáo: Nhiều vị giáo hoàng như Đức Leo X và Đức Leo XII, đã chú trọng đến việc mở rộng sứ mạng truyền giáo. Với xuất thân đa văn hóa, Đức tân Giáo hoàng Leo XIV có thể thúc đẩy việc loan báo Tin Mừng ở các khu vực mới, đặc biệt là ở Mỹ Latin và Bắc Mỹ.

– Cải cách và canh tân: Đức Leo XI, dù triều đại ngắn ngủi, đã có ý định cải cách Giáo hội. Đức tân Giáo hoàng Leo XIV có thể tiếp tục các nỗ lực cải cách của các vị tiền nhiệm Đức Phan-xi-cô để tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm trong Giáo hội. Thông điệp của Đức Leo XIV, thông qua tông hiệu này, dường như là một lời kêu gọi dẫn dắt Giáo hội với lòng can đảm và sự khôn ngoan, dưới ánh sáng của Chúa Ki-tô, Đấng là Sư tử của chi tộc Giu-đa.

The post Giải mã tông hiệu Đức tân Giáo hoàng Leo XIV appeared first on Đồng Hành.

Ngài được xem là “cùng tần số” với Đức Giáo hoàng Phan-xi-cô, một người kế vị không chỉ về chức vụ, mà còn trong linh đạo và tâm hồn. Trong khi nhiều người còn mải nhìn về những nhân vật có tiếng tăm thì Đức Leo XIV xuất hiện như một lựa chọn đến từ Thiên Chúa – không theo tính toán con người, mà theo sự thấu suốt của Thánh Thần.

The post Tân Giáo hoàng Leo XIV: Không ai ngờ, nhưng là ý Chúa appeared first on Đồng Hành.