MARIA ĐẶNG TƯƠI thực hiện

Tại Trung tâm Mục vụ Sài Gòn, nơi Ngài ở hiện nay, vào tuổi 84, Đức Hồng y Gioan Baotixita vẫn minh mẫn ngồi trò chuyện, dù sức sức khỏe Ngài có yếu đi so với lần được gặp Ngài ba năm trước.

“Ta cũng không thoát khỏi dư luận phũ phàng của người đời”

• Đồng Hành: 25 năm trước Đức Hồng y đã chọn khẩu hiệu Như thầy yêu thương vào ngày được tấn phong giám mục. Vì sao Đức Hồng y chọn câu này?

+ Đức Hồng Y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn: Làm giám mục là để phục vụ, để theo Chúa, phục vụ cho nhiều người hơn, phục vụ trong yêu thương. Chúa đến, Chúa nhập thể làm người và yêu thương tất cả. Làm Giám mục là tiếp tục con đường đi của Chúa, vậy thì phải “Như Thầy yêu thương”.

• Đồng Hành: Trong cuộc đời phục vụ, hẳn Đức Hồng y có nhiều kinh nghiệm gặp Chúa?

+ Đức Hồng Y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn: Đó là thời gian đầu làm Tổng Giám mục Giáo phận Sài Gòn. Sau giờ kinh tối, theo thường lệ, tôi chuẩn bị cho thánh lễ hôm sau. Bỗng nhiên, tôi nghe một tiếng nói hơi lạ: “Có điều gì làm cho người âu lo đến thế?”. Sau giây phút bàng hoàng, tôi nhận ra tiếng Chúa Giê-su nói nên thưa với Người rằng:

– “Lạy Chúa, Chúa biết con quen lối sống bình dị và thinh lặng của nông thôn. Còn nơi mới lạ ở đô thị này thì chuyện gì cũng được đưa lên giấy trắng mực đen, đưa lên Internet, cả chuyện tốt lẫn chuyện xấu, chuyện thật lẫn chuyện ảo, dễ tạo ra dư luận phân rẽ, dễ làm cho khoảng cách giữa người với người thêm sâu xa.

– Ngươi không thấy chính ta cũng không thoát khỏi dư luận phũ phàng của người đời sao? Người không biết hậu quả của dư luận đó đưa ta đến đâu ư? Ngươi không nhớ rằng bước theo ta cũng có nghĩa là đồng hành với ta trên đường thập giá ư?

– Lạy Chúa, thật ra con đã học biết điều đó, thế nhưng Chúa biết khả năng của con là giới hạn.

– Ta hiểu thấu lòng người và đồng cảm với người. Chính vì thế mà ta đã gởi và tiếp tục gỏi Thánh thần mà Chúa Cha đã trao ban cho ta, để Người luôn dẫn dắt người qua từng chặng thử thách cam go. Ngươi có tin vào Người không?

– Thưa Chúa, con tin.

Chợt tỉnh lại, tôi không còn nghe thấy Người nữa nhưng vẫn cảm nhận một thứ ánh sáng và sức mạnh huyền diệu còn lan tỏa…

Con người thường giải quyết vấn đề bằng quyền lực

• Đồng Hành: Câu chuyện của Đức Hồng y cho thấy có nhiều thách thức trong cuộc sống của con người bé mọn…

+ Đức Hồng Y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn: Con người trong gia đình, trong xã hội, trong Giáo hội có nhiều khó khăn, nhiều vấn đề giải quyết. Và thường họ giải quyết bằng sức mạnh của quyền lực, của thế lực, thậm chí cả bạo lực. Người Ki-tô hữu cũng dễ theo thói đời, bỏ quên sức mạnh của tình yêu mà Thiên Chúa đã đổ vào lòng họ. Chúng ta cũng dễ quên rằng Chúa Giê-su yêu thương và hi sinh cho ta được sống dồi dào, là để cho chúng ta cũng biết yêu thương và hi sinh cho nhau như vậy.

Tạ ơn Chúa đã gởi đến một vị chủ chĂn trÀn đây tình yêu thương như khẩu hiệu “Như ThẦy yêu thương”

Đức Giám mục Giuse Đỗ Mạnh Hùng, Giám quản Tông tòa Tổng Giáo phận Sài Gòn

Tôi vẫn thường xuyên cầu nguyện cho người người ghi khắc vào tâm trí: Thiên Chúa là tình thương, đạo Chúa là đạo yêu thương, sống đạo là mến Chúa và yêu người. Mến Chúa đi đôi với yêu người. Mến Chúa còn là thực thi ý Chúa trong đời sống gia đình, cộng đoàn và xã hội.

• Đồng Hành: Đức Hồng y vừa nhắc đến gia đình. Hội đồng Giám mục Việt Nam chọn năm 2018 là năm đồng hành cùng các gia đình trẻ. Đức Hồng y cũng đã từng dịch cuốn sách nhỏ về tâm lý nữ giới đối chiếu với nam giới. Vì sao phải đối chiếu, thưa Đức Hồng y?

+ Đức Hồng Y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn: Đối chiếu để hiểu nhau. Nó soi sáng cho mỗi người đổi mới sự hiểu biết về chiều sâu đời sống con người, nam cũng như nữ, trong gia đình cũng như trong cộng đồng. Đổi mới sự hiểu biết sẽ giúp đổi mới cách giáo dục trong gia đình và trong học đường, đổi mới cách tự rèn luyện bản thân trong trường đời. Đặc biệt đổi mới giúp người trẻ đón nhận gia đình như quà tặng của Đấng Tạo hóa, vì sự sống và sự phát triển của gia đình nhân loại.

• Đồng Hành: Thưa Đức Hồng y, môi trường sống hiện nay khiến mọi người, nhất là các thành viên trong gia đình ít dành thời gian cho nhau…

+ Đức Hồng Y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn: Điều đó rất nguy hại, nhất là cho gia đình và trẻ em. Có một bài thơ của tác giả vô danh mà tôi rất thích:

• Đồng Hành: Dấu nhấn nào với Đức Hồng y khi bước theo Thầy trên đường tình yêu cứu độ?

+ Đức Hồng Y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn: Có bốn dấu nhấn như sau:

– Một là chiêm ngắm Chúa Giê-su yêu thương nhập thể làm người và bước theo Chúa hòa nhập vào đời sống nhân loại.

– Hai là chiêm ngắm Chúa Giê-su yêu thương phục vụ cho sự sống con người và bước theo Chúa dấn thân phục vụ đời sống nhân loại.

– Ba là chiêm ngắm Chúa Giê-su yêu thương hi sinh đến cùng và bước theo Chúa hiến thân cùng hiến mạng sống mình vì sự sống của nhân loại.

– Bốn là chiêm ngắm Chúa Giê-su yêu thương đổi mới sự sống con người và bước theo Chúa mở rộng nước Chúa cho nhân loại.

• Đồng Hành: Xin cảm ơn Đức Hồng y!

The post Đức Hồng y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn: 25 năm đi cùng khẩu hiệu ‘Như Thầy yêu thương’ appeared first on Đồng Hành.

Chẳng biết từ khi nào, tôi cảm mến vị linh mục bình dân, chánh xứ một giáo xứ lớn, ở giữa đất Sài Gòn hoa lệ này. Có lẽ bởi lân la hỏi chuyện rồi viết loạt bài về thú chơi đồ cổ của ngài, mà đa phần là cổ vật Công giáo chăng! Mà điều đó có quan trọng gì đâu! Quan trọng là tôi nhận thấy ở ngài một sự uyên bác, thâm sâu, một tấm lòng thương yêu người nghèo vô vị lợi, một người cha hiền lành và là một linh mục vui tươi, dí dỏm nữa.

Nhớ ngày đó, mê kho sách cổ của ngài, rồi thích thú với hàng trăm cổ vật ở Giáo xứ Tân Sa Châu, cứ thỉnh thoảng, ghé ngài nghe ngài kể câu chuyện đồ cổ, với lối nói bình dân, ngài kể cho tôi nghe lịch sử của từng món đồ có trong nhà, rồi những cuốn sách có từ thời nào, ai viết, đã bao nhiêu năm. Thường thì những cuốn sách đó có tuổi đời hơn tôi rất nhiều, vài chục, có khi lên đến trăm tuổi. Thế rồi loạt bài Khám phá kho đồ cổ cha Triết ra đời.

Cũng nhờ đó, tôi biết được thêm về lịch sử Việt cũng nhưng lịch sử truyền giáo của Giáo hội Việt Nam. Chẳng hạn như cây thánh giá của vua Bảo Đại, các cuốn sách của Trương Vĩnh Ký, tranh xưa… Nhiều lúc thấy cái này lạ, cái kia lạ, tôi hỏi.

Bằng một giọng bình dân dí dỏm rất riêng, ngài nói: “Thì ông thêm vô mới có chớ làm sao có, ngu thế!”. Cách nói chuyện của ngài, làm tôi thấy ấm áp, thân thương như đang sống giữa một giáo xứ truyền giáo của giáo phận truyền giáo vậy.

Nhưng đâu chỉ có thú mê đồ cổ! Cha còn tổ chức hoặc hướng dẫn giáo dân tổ chức nhiều hoạt động, nhiều chương trình cho người nghèo đang mưu sinh ở Sài Gòn: Bàn ăn yêu thương, xe bánh 2.000 đồng, bình nước miễn phí, gian hàng không đồng… Khi Sài Gòn bùng dịch, cũng chính nơi Giáo xứ Tân Sa Châu là một trong những nơi có sáng kiến để nâng đỡ người khó khăn, giúp họ vượt qua dịch bệnh.

Chưa kể, hiếm có giáo xứ nào ở Sài Gòn mà luôn mở toang cánh cổng như Tân Sa Châu. Thắc mắc thì nghe giáo dân nói cha muốn thế. Để chi? Để trời trưa nắng nóng, thì dưới tàng cây, chiếc ghế đá, hiên nhà thờ là nơi nghỉ ngơi của cô bán ve chai, chú bán vé số, anh shipper…

Nếu ngài không là một mục tử dấn thân, yêu thương người nghèo khổ, làm gương cho con cái trong giáo xứ, thì có lẽ những hoạt động bác ái ấy đã không có nơi giáo xứ Tân Sa Châu này. 29 năm, từ 1993 đến 2022, chánh xứ Tân Sa Châu, chắc chắn ngài để lại không ít gương lành cho giáo dân nơi đây! Tôi cảm phục ngài ở điều đó.

Cha Giuse Nguyễn Hữu Triết cũng là một con người cầu nguyện. Tôi thường thấy ngài cầu nguyện, hay lần hạt sau lễ chiều. Hình ảnh một linh mục cao niên, đi đi lại lại trong sân nhà thờ, làm cho người ta cũng cảm thấy muốn trở nên sốt mến hơn việc thiêng liêng.

Có một lần, sau lễ, ngài gọi tôi và tặng cho tôi một bức tượng Đức Mẹ, lạ lạ, đẹp đẹp, rồi ngài dặn: “Nhớ lời cha, cầu nguyện với Đức Mẹ nghen con!”.

Thú thật, hồi đó, tôi chẳng mấy khi chạy đến với Mẹ. Nhưng rồi sau đó, tôi đến với Mẹ nhiều hơn và chính Mẹ đã dẫn tôi đến với Giê-su con Mẹ, trong một chiều mưa tại Lavang!

Hôm nay, có con bé cúi đầu trước linh cữu cha, nhớ về cha, vị linh mục thích sưu tầm cổ vật Công giáo đã về với thiên thu, vĩnh hằng, nơi có Đấng mà cha tôn thờ đang dang tay ôm cha vào cung lòng của ngài. Cám ơn cha, nhớ cha: Linh mục Giuse Nguyễn Hữu Triết.

• Linh mục Giu-se Nguyễn Hữu Triết là thành viên Ban Cố vấn tạp chí Đồng Hành. Ngài luôn động viên Ban Biên tập, có những góp ý thiết thực để nội dung Đồng Hành ngày càng tốt hơn. Khi thì gặp gỡ trao đổi trực tiếp, lúc gọi điện, lúc thì gửi email… cha luôn đau đáu với nội dung của Đồng Hành, mong muốn Đồng Hành là một kênh làm tông đồ qua lĩnh vực văn hóa, truyền thông.

• Cha trả lời phỏng vấn, viết bài trong rất nhiều chuyên đề quan trọng của Đồng Hành: Chuyên đề về người Công giáo mê tín với bài Tin lời thầy bói là chối bỏ quyền năng Chúa; Chuyên đề Bảo tồn văn hóa vật thể Công giáo: Đừng khoanh tay nhìn cổ vật nhà thờ chảy máu; Hát nhiều nhưng chưa đúng phụng vụ…

The post ‘Ông cha đồ cổ’ Giuse Nguyễn Hữu Triết đã hóa thiên thu appeared first on Đồng Hành.

Từ bốn tu sĩ Việt Nam ban đầu

Đón chúng tôi tại nhà ga chính của thủ đô Berne là một người đàn ông trang phục hết sức đơn giản, trong khi chúng tôi lại run cầm cập dù mặc nhiều áo ấm. Người tài xế hết sức thân thiện và đơn sơ này là linh mục Martin Lê Quốc Tuấn. Trông cha giống như một người đàn ông lao động, cần cù của đời thường hơn là một linh mục.

Sau gần một tiếng đồng hồ chạy xe qua các xa lộ, đường làng phủ đầy tuyết, xe chúng tôi leo con dốc nhỏ để vào sân tu viện mang tên Đức Mẹ Fatima tại vùng Orsonnens. Theo tinh thần và truyền thống Xitô, mọi tu viện của Dòng đều được dâng hiến cho Mẹ Maria. Tu viện nằm trên một quả đồi nhỏ cách nhà ga làng Romont khoảng vài cây số.

Mặc dù đã được xem trước những hình ảnh của tu viện này trên các trang web với những ngọn đồi xanh ngát bao quanh với các ngôi nhà nhỏ, xinh xắn, với những sắc hoa rực rỡ trong vườn, bầu trời xanh ngát mùa hè, những nhóm sinh hoạt Công giáo từ khắp nơi đổ về… nhưng chúng tôi khá ngạc nhiên trước cảnh ngôi nhà trên 100 tuổi sơn vôi trắng, các cánh cửa sổ màu đỏ và nổi bật trên màu trắng của cả trời tuyết như thế này. Thật đẹp và vắng lặng một cách thánh thiện.

Quang cảnh làm chúng tôi liên tưởng đến tu viện Xitô Orsonnens lúc mới được hình thành vào ngày 15-8-1979 với sự hiện diện của chỉ bốn anh em tu sĩ Xitô Việt Nam, những thành viên đầu tiên của Cộng đoàn.

Tòa nhà này vốn là một ký túc xá của trường chuyên dạy nữ công gia chánh cho các nữ sinh do các soeurs Ursulines địa phương điều hành. Xã hội hiện đại khiến cho ngày càng thiếu vắng người gởi con vào học ký túc xá đến nỗi các soeur phải quyết định bán trường. Nhưng khi biết các cha Xitô Việt Nam đang tìm nhà để lập dòng, các soeur đã sẵn lòng cho mượn sử dụng trong 20 năm đầu và sau đó, ngôi nhà đã hoàn toàn thuộc quyền sở hữu của Dòng Xitô.

Về hình thức vật chất bên ngoài, đan viện Đức Mẹ Fatima không được như các đan viện đàn anh đàn chị Xitô khác, không có những tòa nhà đồ sộ, không có sân nội cấm nằm ở giữa lòng đan viện như hầu hết các tu viện Xitô trên cả châu Âu.

Ngày nay, tu viện Orsonnens là một nơi tuyệt vời, phù hợp với việc tĩnh tâm, cầu nguyện, linh thao cho nhiều cá nhân, đoàn thể từ khắp nơi đến chứ không chỉ tại châu Âu, đặc biệt trong mùa Chay. Cộng đoàn Fatima Orsonnens vẫn duy trì được bầu không khí thinh lặng với lý tưởng chiêm niệm đan tu.

Hành hương trong bầu khí thanh bình, vui tươi

Ngay từ năm 1980, tu viện này đã mở rộng cửa đón khách hành hương đến Thụy Sĩ, hoặc chỉ ở lại một vài ngày trước khi đi hành hương Roma, Lourdes, Fatima hay những nước châu Âu khác. Phòng ốc với tiện nghi khá đầy đủ và mang rõ màu sắc tập thể của một ký túc xá. Sống cộng đoàn là một đặc điểm quan trọng của tinh thần Xitô.

Cộng đoàn đan viện được coi như một đại gia đình nhưng tu sĩ vẫn có những giờ riêng tư của mình để cầu nguyện, đọc sách, giải trí và cả những giờ thinh lặng tuyệt đối cho cuộc sống riêng.

Đây là điều mà chúng tôi nhận ra ngay từ lúc mới bước vào nhà, chào cha viện trưởng Gioan Baotixita Trần Văn Chuyên và gặp gỡ một số linh mục khác trong cộng đoàn. Một đại gia đình với Viện trưởng là người cha với bầu không khí thanh bình vui tươi nhưng đơn sơ, lặng lẽ.

Có vẻ như cuộc sống của tu sĩ Xitô là để bù đắp lại cho cuộc sống rộn ràng, vội vã bên ngoài xã hội… Cha Tuấn chúc chúng tôi ngủ ngon để sáng mai dậy sớm tham dự thánh lễ. Gọi là sớm tức 6 giờ sáng đối với khách chứ các cha, các thầy trong nhà hằng ngày vẫn dậy từ 4 giờ 30 sáng để cầu nguyện, đọc kinh.

Chúng tôi đi thật nhẹ bước vào nhà nguyện vì không khí hết sức thinh lặng. Cảnh trí bên trong thật lạ mắt với chúng tôi. Tất cả còn giữ nguyên kiến trúc, trang trí từ cả thế kỷ trước. Thay vào những dãy băng ghế dài thường thấy trong các nhà thờ là hai dãy ghế lớn, bằng gỗ đối diện nhau, được kê sát vách, để ra một khoảng trống lớn như cảnh bái triều thời Trung đại.

Cộng đoàn có chín linh mục và tám thầy. Tất cả đều có mặt trong thánh lễ sáng nay. Lâu rồi, chúng tôi không được tham dự một thánh lễ trong tu viện và đặc biệt càng sốt sắng hơn khi ở đây các đan sĩ Xitô hát bộ lễ bằng tiếng Latin. Đây cũng là một nét trong tinh thần Xitô: Trở về nguồn của Dòng Biển Đức.

Những linh mục lái xe như Fast Furious

Các tu sĩ Orsonnens phân công nhau luân phiên lao động để kiếm sống, từ làm giá, chiên đậu hủ, quấn chả giò bỏ mối cho các tiệm thực phẩm lân cận đến thiết kế, in ấn sách, tạp chí.

Sáng hôm sau có thêm linh mục Giuse Trần Văn Long làm tài xế đưa cha Tuấn và chúng tôi đi Genève,vừa để làm lễ cho cộng đoàn giáo dân Việt Nam tại đó, vừa đưa chúng tôi đi hành hương tại nhà thờ nhỏ Bourguillon (có từ thế kỷ XIII, được dâng kính Đức Mẹ và cho tới nay vẫn “chưa thấy ai kêu cầu mà Mẹ không thương giúp”), viếng nhà thờ chính tòa Saint-Nicolas trên đường đi Fribourg.

Xe chúng tôi dừng lại ở đại học Công giáo Fribourg. Bước ra khỏi xe, đầu chúng tôi hơi quay cuồng vì cha chạy xe không khác gì trong các bộ phim Fast Furious. Khi nghe chúng tôi nói như vậy, cha Long cười hiền hòa “Mình lái xe đi giao hàng quen rồi!”. Có ai ngờ rằng các linh mục Xitô Việt Nam đầu tiên đến Orsonnens đều tốt nghiệp từ đại học bách khoa Công giáo danh tiếng bậc nhất Thụy Sĩ này.

Trước năm 1975, đại học Fribourg là nơi lựa chọn hàng đầu của những gia đình danh giá muốn gửi con đi học về kinh tế, hoặc những ai muốn học về thần học, tôn giáo. Vậy mà để trở về nguồn của tổ phụ Biển Đức: Sống một cuộc sống đơn sơ, nghèo khó, các tu sĩ ở Orsonnens đã tự lo kế sinh nhai, không nhận một sự giúp đỡ vật chất hay kinh tế gì từ giám mục địa phương tuy vẫn giúp việc mục vụ và phụng vụ cho các giáo xứ ở Thụy Sĩ. Có lẽ vì thế mà các cha Xitô Việt Nam ở đây rất được giáo dân và các đấng bản quyền địa phương nể trọng, quý mến.

Ki-tô giáo được truyền vào Việt Nam trên 450 năm rồi và đất nước hình chữ S này đã từng là nơi truyền giáo được các cha thừa sai ngoại quốc nhắm đến từ giữa thế kỷ XVI. Ngày nay chúng tôi được chứng kiến sự kiện truyền giáo… ngược khi biết trên khắp Thụy Sĩ hiện có sáu cha Xitô và sáu cha triều người Việt đang giúp coi sóc các xứ đạo địa phương.

Ngay từ thế kỷ XIII, XIV đến XVI, trong nhiều nước ở châu Âu, cách riêng những vùng nói tiếng Đức, các tu sĩ Xitô đã từng là những cha xứ, giáo lý viên nhiệt thành giúp cho Giáo hội địa phương rất nhiều. Giờ đây, việc truyền giáo ấy được đặt ngược vào cho các cha Xitô Việt Nam vì ngày càng thiếu trầm trọng những người bản xứ dâng mình cho Chúa.

Tu sĩ Xitô phải tìm được quân bình giữa kế sinh nhai với đời sống tinh thần, giữa đời sống cộng đoàn với cuộc sống cá nhân. Vì vậy, như tất cả các tu viện Xitô khác, Đan viện Xitô Đức Mẹ Fatima được tổ chức theo luật của Thánh Biển Đức: Kết hợp lời cầu nguyện và lao động chân tay.

Các tu sĩ Orsonnens phân công nhau luân phiên lao động để kiếm sống, từ làm giá, chiên đậu hủ, quấn chả giò bỏ mối cho các tiệm thực phẩm lân cận đến thiết kế, in ấn sách, tạp chí với một nhà in nhỏ nhưng chuyên nghiệp. Một đan sĩ Xitô phải làm việc đàng hoàng, làm để sống chứ không phải như một hobby, giải trí tiêu khiển, làm cho qua ngày, đoạn tháng. Người ta tìm ở đâu ra được một người bán chả giò, làm giá đậu mà thông thạo tiếng Latin, Pháp và Đức, thậm chí đã tốt nghiệp đại học tại Fribourg như ở tu viện Orsonnens!?

Cuộc sống của các đan sĩ Xitô phải là “ora et labora” (vừa làm việc vừa cầu nguyện) để tôn vinh Chúa và thực thi tinh thần bác ái với tha nhân. Qua những công việc rất tầm thường như bao giáo dân khác, tùy khả năng của các tu sĩ và nhờ cuộc sống cộng đoàn, họ sống như những chứng nhân của tình yêu Thiên Chúa.

Xe chúng tôi đi dọc theo hồ Léman, qua các thành phố nổi tiếng là Montreux, Vevey và Lausanne trước khi vào Genève.

NGUYỄN BÁCH

>> Lộ Đức – thành phố xe lăn

The post Hành hương về nơi truyền giáo… ngược appeared first on Đồng Hành.

Giáo xứ đã được vinh dự đón tiếp Đức Tổng Giám mục Đại diện không thường trú của Tòa thánh tại Việt Nam đến thăm, tất nhiên là cùng với đoàn là nhiều giám mục, linh mục, tu sĩ nam nữ cả trong và ngoài giáo phận. Việc tổ chức chu đáo đến từng chi tiết, với cả rừng người ăn mặc trang trọng đón tiếp, các nghi thức rình rang không chỉ trong phụng vụ thánh mà còn cả trong việc nghinh tiếp quí khách…

Có thể nói không ngoa là mọi khả năng cao nhất về nhân tài vật lực đã được huy động cho dịp viếng thăm có một không hai này. Đúng như nhận xét của bà con trong xứ và người dân địa phương là trang trọng hơn cả các nghi thức, nghi lễ đón tiếp một lãnh đạo cao cấp của xã hội!

Tất nhiên, không thể thiếu một bài diễn văn chào mừng rất hoành tráng với những số liệu tươi rói về quá trình hình thành, phát triển của giáo xứ, không ngớt được tán thưởng của các đấng bậc tham dự.

Tuy nhiên, nếu để ý quan sát thật kỹ, vẫn dễ nhận ra nét đăm chiêu của một vị giám mục khách mời đến từ một giáo phận khác nhưng có ít nhiều mối dây quan hệ với giáo xứ. Mãi sau này, ngài mới kể lại câu chuyện rằng: Trong bữa đại tiệc khoản đãi quí khách trong đoàn, ngài có hỏi linh mục chánh xứ là suốt mấy chục năm qua, giáo xứ mình ở đây đã có được bao nhiêu ơn gọi trở thành linh mục, tu sĩ phục vụ Giáo hội, chắc là khá đông?

Vị chánh xứ trả lời ngay là có hai linh mục xuất thân từ giáo xứ. Nhưng rất bất ngờ, theo lời của vị phó xứ, chính xác ra chỉ có một ơn gọi, vì gia đình một vị linh mục được cho là xuất thân từ giáo xứ này chỉ mới về nhập xứ được vài năm gần đây…

Giáo xứ này đúng là giàu có mọi mặt, nhưng vẫn còn nghèo lắm. Nghèo về ơn gọi!

PHÙNG NGHỊ

>> Công khai tài chính với cộng đoàn

The post Giàu vật chất, nghèo ơn gọi appeared first on Đồng Hành.

Vì câu chuyện trên mà hầu hết các nhóm giúp lễ (hoặc còn gọi là nhóm lễ sinh hay nhóm thiếu nhi cung thánh) ở các nhà thờ tại Việt Nam đều nhận Savio làm thánh bổn mạng, như để nhắc nhở các em giúp lễ phải phục vụ với tinh thần hi sinh, đơn sơ, cầu nguyện như thánh nhân. Ngoài ra, việc tham gia nhóm giúp lễ cũng là bước đầu nuôi dưỡng ơn gọi nơi nhiều em từ độ tuổi thiếu niên.

Mấy ai giúp lễ mà không ăn vụng… bánh lễ

Một buổi chiều mùa Hè năm tôi 10 tuổi, ba tôi đến trường đón tôi về như thường lệ. Hôm nay không giống như ngày thường vì chiều nay là buổi giúp lễ đầu tiên của tôi. Tôi đã được anh trưởng nhóm giúp lễ và người bạn giúp lễ cùng tập dượt rất kỹ lưỡng nhưng vẫn rất run. Thánh lễ chiều hôm đó diễn ra và mọi sự tốt đẹp.

Thời gian sau đó thật vui mỗi khi đi lễ. Trước thánh lễ có giờ đọc kinh phụng vụ của cộng đoàn thì các thành viên nhóm giúp lễ phải vô nhà thờ cùng đọc kinh chung, chứ không được chơi thoải mái như thường lệ ở sân lớn trước cửa nhà thờ. Các buổi họp nhóm mỗi tuần thì không khí lúc nào cũng ồn ào, vui vẻ.

Thế nhưng chợt nhớ lại thì từ hồi tham gia nhóm giúp lễ thì bản thân tôi bắt đầu học rất nhiều… tính xấu chứ không còn ngây thơ như trước. Như nhiều lần tôi đã cùng một anh bạn ăn vụng bánh lễ, hay trộm rượu lễ uống thử cho biết, đi đứng trong nhà thờ thì không còn nghiêm trang như trước mà cứ như nhà mình vậy…

Những chuyện tiêu cực như thế thì kể hoài không hết, và có thể xảy ra ở bất cứ nơi nào. Như có anh bạn giúp lễ tại một nhà thờ ở Dốc Mơ, Gia Kiệm kể là có lần bắt được con chim nhỏ. Anh ta mang đi lấy nến trong phòng áo lễ nướng ăn và còn trộm rượu lễ ngồi nhậu nữa, sau đó tệ hơn là lấy… nước xá xị đổ vô bình rượu lễ bù lại số rượu đã trộm. Còn nhiều tật xấu khác của dân giúp lễ mà xét tội thì không nhỏ chút nào.

Trưởng nhóm giúp lễ nên là người đang có ơn gọi thiên triệu

Ở các giáo xứ, đoàn thiếu nhi Thánh Thể là nguồn cung cấp thành viên, là các em thiếu niên cho hai nhóm nhỏ là ca đoàn thiếu nhi và nhóm giúp lễ. Trưởng nhóm giúp lễ thường là các anh lớn đã tham gia giúp lễ lâu năm.

Thư 1994 của Bộ Bí tích và Phụng tự nhắc nhở: “Luôn luôn rất thích hợp là theo truyền thống cao thượng dùng con trai giúp lễ. Điều này dẫn tới việc bảo đảm phát triển các ơn gọi linh mục”.

LM Edward McNamara, Giáo sư Phụng vụ tại Đại học Giáo hoàng Regina Apostolorum

Nhưng các anh này vẫn ở độ tuổi thanh niên, tuổi teen dễ “nổi loạn”, tâm lý không ổn định, nên kéo theo văn hóa nhóm giúp lễ không duy trì được cung cách nghiêm trang, không toát lên vẻ đẹp của những con người gần cung thánh, gần bàn thờ nhất.

Vị trí trưởng nhóm giúp lễ nên trao cho một thanh niên đang theo ơn gọi, hoặc một tu sĩ nam hoặc nữ đang hoạt động thường trực ở giáo xứ, hoặc một người lớn tuổi có kinh nghiệm về giáo dục để hướng dẫn cung cách đi đứng, ứng xử cho các em.

Những buổi họp nhóm mỗi tuần không chỉ có phân công giúp lễ cho các em mà còn thêm nhiều phút rút kinh nghiệm từ những thiếu sót, những sự cố ngoài ý muốn trên cung thánh, hay học hỏi từ những bạn có biểu hiện tốt lành như đi lễ sớm vào nhà thờ cầu nguyện, không phản ứng gây chia trí khi có ruồi bu muỗi đậu…

Với những điều mong muốn như trên, tôi mong rằng các nhà thờ sẽ có nhóm giúp lễ thành thục các nghi thức phụng vụ, toát lên vẻ thánh thiện để cộng đoàn dâng lễ sốt sắng hơn, bình an hơn.

LINH TRIỀU

>> Bảo tồn văn hoá Công giáo – Bài 1: Xây cho “nở mặt nở mày” với thiên hạ

The post Nuôi dưỡng ơn gọi trong môi trường giúp lễ appeared first on Đồng Hành.

Phong trào rời bỏ chức linh mục và đời tu

Ngày trước ranh giới giữa cảnh tu và cõi tục khá rõ rệt khiến người ta dễ nhận ra ngay ai là người đi tu, ai là người ở đời. Bây giờ ranh giới ấy vẫn còn nhưng không nổi bật qua những dấu hiệu bên ngoài như áo dòng hay tóc tai…

Ngày nay linh mục, tu sĩ khi ra đường nhiều khi cũng ăn mặc như người ta, không có dấu hiệu gì bên ngoài phân biệt, ngoại trừ dáng vẻ hiền lành, cách ăn nói có phần lịch sự. Tuy vậy, cũng có những người ăn mặc và nói năng hơi “ngầu” khiến người ta không nhận ra đó là người nhà tu. Nhưng điều cốt yếu hệ tại tinh thần tu ở bên trong phát ra bên ngoài, qua cách sống và lối hành xử.

Các tu sĩ nam nữ thuộc nhiều hội dòng khác nhau trong xã hội, phần đông đều không giống các tín hữu. Dù muốn dù không, họ vẫn có cái gì khác biệt khiến vô hình trung họ trở nên tách biệt.

Ở Tây phương, sự khác biệt này làm cho người đương thời thấy kỳ và nhiều tu sĩ cảm thấy ngột ngạt, tìm cách giống như mọi người nên những người ấy, nếu không hoàn tục thì cũng tự thế tục hóa trong tâm tưởng và lối sống.

Đó là điều đã xảy ra vào sau thời Công đồng hồi những năm 1970. Bấy giờ có phong trào rời bỏ chức linh mục và đời tu hàng loạt, tạo nên một cơn khủng hoảng ghê gớm. Trước tình cảnh này, hai trong bảy nhà thần học nổi tiếng nhất thế kỷ XX – Linh mục Henri de Lubac, Dòng Tên và Linh mục Yves Congar, Dòng Đa Minh (sau cả hai vị đều là hồng y), đã phải lên tiếng trong hai tác phẩm Une Eglise cassée (Một Hội thánh bị bẻ nát) và Au milieu de l’orage (Giữa cơn bão táp) để báo động.

Ở Việt Nam chưa đến nỗi như vậy nhưng đã có những dấu hiệu biến chất về đời tu. Tại đất nước này, đời tu còn được kính nể và trọng vọng, giáo dân Việt Nam phần đông đều rất tốt đối với linh mục, tu sĩ nam nữ nên người ta còn đi tu nhiều. Nhưng khi xã hội thay đổi, đời sống vật chất và văn hóa của dân chúng được nâng cao, không chắc tình trạng này có còn mãi như thế.

Dù phong trào tục hóa khởi phát từ Âu châu và đang lan rộng khắp nơi nhưng vẫn không thể chối bỏ là phải có một hình thức làm cho tu sĩ khác với người đời, tuy vẫn phải ở đời hơn nhưng lại ít thuộc về đời hơn (Yves Congar).

Mọi người ai cũng được kêu mời nên thánh. Vì thế tu sĩ không phải là những người nắm độc quyền về phương diện này. Nhưng họ vẫn là những người theo đuổi và tuân giữ các lời khuyên Phúc âm (LG 39) và noi gương bắt chước Chúa Giêsu cách gần hơn (Ánh sáng muôn dân số 45). Sự khác biệt căn bản giữa tu sĩ và giáo dân xuất phát từ Đức Kitô qua lối sống của Người và các tông đồ.

Tu sĩ thuê nhà ở giữa dân chúng

Trước Công đồng, sự tách biệt giữa cảnh tu và cõi tục rất lớn. Vì quá tách biệt như vậy nên vào thời sau Công đồng, nhiều thành phần trong giới tu sĩ ở Âu châu phản ứng lại cách mạnh mẽ và đòi giảm thiểu hình thức cách biệt và tách biệt này, để tu sĩ trở nên gần gũi và đỡ xa lạ với người đời hơn.

Đó cũng là một trong các lý do góp phần vào việc hình thành Sắc lệnh Perfectae Caritatis (Đức ái hoàn hảo). Cũng vì thế vào những năm 1970, do sáng kiến của Dòng Tên ở Fourvières (Lyon), một số tu sĩ các hội dòng tổ chức các cộng đoàn nhỏ chừng vài ba người, gọi là “Antennes” (Cột thu âm), thuê nhà ở giữa dân chúng, làm ăn và chia sẻ nếp sống như họ cho gần gũi.

Thí nghiệm này chỉ kéo dài được ít lâu và sau đó bị coi như thất bại. Các tu sĩ lại trở về hình thức cũ nhưng với ý thức sống đơn giản và có trách nhiệm hơn. Những người chủ trương phá bỏ sự ngăn cách lý luận rằng:

– Thời đại bây giờ đòi phải có tình huynh đệ, đối xử với nhau một cách thân tình. Theo họ, phải phá đổ bức tường ngăn cách. Một trong những cơ may của Kitô giáo là tính đại đồng của nó. Thế mà xem ra lại có những phe phái, đẳng cấp trong đó. Như thế chẳng phải là điều trầm trọng hay sao? Phari-siêu chẳng phải là loại người tách biệt đã bị Chúa Giêsu cảnh cáo đó ư?

– Tách biệt như vậy đưa tới kiêu ngạo, giả hình, tự phụ, cho rằng mình chẳng phải như những người khác (Lc 15,11). Từ bao đời nay, tu sĩ vẫn được coi như thuộc hạng người khá đặc biệt và thường làm cho người ta có cảm giác như thế. Một lý do khác nữa khiến nhiều tu sĩ trẻ thế hệ mới chống lại hình thức tách biệt là ý thức về mầu nhiệm nhập thể. Chúa Giêsu đã xuống thế làm người để chia sẻ thân phận con người và thăng tiến nó như thánh Irênê viết: “Vinh quang của Thiên Chúa là con người sống động”.

Vì thế, nhiệm vụ của Kitô hữu là đi theo con đường nhập thể, nghĩa là làm cho mình hóa ra không như Chúa Cứu Thế (Pl 2, 7): đơn sơ, bé nhỏ ở giữa mọi người.

Xét cho cùng, lập luận này đúng nhưng đi quá xa trong những áp dụng mà thôi. Chúa Giêsu có làm cho mình hóa ra không thật nhưng Người vẫn là Chúa chứ không phải chỉ là người thôi đâu.

Việt Nam: Giới tu trì còn được quý mến

Ở Việt Nam, hoàn cảnh xã hội khác nên phong trào tục hóa chưa mạnh và giới tu trì trong các tôn giáo còn được quý mến, nể trọng khiến hiện tượng trên chưa thấy bộc phát. Nhưng có lẽ tình trạng này không kéo dài mãi như trên đã nói và đến một lúc nào đó xã hội sẽ thế tục hóa đời tu.

Riêng đối với các tu sĩ nam nữ trẻ hiện nay, cơn cám dỗ theo đuổi công trình của Chúa trên trần gian có phần mạnh mẽ, lôi cuốn hơn công việc theo Chúa. Người ta theo ai và theo đuổi cái gì. Cái khác là ở đối tượng mình theo. Theo người thì khác và theo đuổi công kia việc nọ thì khác. Theo và theo đuổi lại cũng có thể hiểu về sự vật như theo ơn gọi, theo chí hướng, theo đuổi mục đích, theo đuổi sự nghiệp, theo đuổi công trình…

Vì quá nhấn mạnh đến sự theo đuổi công trình của Chúa hơn là theo chính Người nên nhiều tu sĩ làm lệch cán cân thăng bằng, nghĩa là quá thiên về hoạt động cho những công việc đời mà lơ là công việc đi theo Chúa.

Nói tóm lại, đi tu là vì Nước Trời. Nước ấy thuộc thời cánh chung nhưng đã bắt đầu ngay ở trần gian này. Cái nhìn mang tính cánh chung về Nước Trời là cái nhìn bình thản và phấn khởi, vì tin rằng thời thịnh trị của Trời Mới, Đất Mới sẽ xuất hiện trong tương lai và cuộc đời của mình bây giờ là một hành trình, một cuộc chuẩn bị tiến tới con đường đó.

Bởi vậy đời tu chỉ có nghĩa khi tu sĩ hướng lòng về Đức Kitô và theo đuổi công trình của Người ở trần gian này, để góp phần thực hiện và sở đắc thời cánh chung. Điểm khác biệt giữa cảnh tu và cõi tục là ở chỗ theo Đức Kitô một cách triệt để hơn, như các tông đồ đã theo Người.

Những định hướng phát xuất từ ba lời khuyên Phúc Âm
Con người có ba nhu cầu về tình cảm, tiền bạc và tự do trong các lựa chọn và quyết định của mình. Ba lời khuyên Phúc Âm như đi ngược lại với các nhu cầu đó. 
Tu sĩ chọn sống ba lời khuyên Phúc Âm không phải vì không biết hay khinh chê những nhu cầu đó nhưng vì muốn vượt lên trên những thứ đó để lòng được tự do, thanh thản đi theo Chúa. 
Quả thật, trải qua lịch sử, các lời khuyên này được coi như những phương thế hiệu nghiệm để đi theo Chúa một cách triệt để. Ngay từ đầu, trong cảnh sống thân mật với Đức Kitô, các tông đồ đã khám phá và nếm cảm được sự cần thiết và hiệu lực của các lời khuyên ấy. Tiếp đến thời Thượng cổ, các nhà ẩn tu, các vị đan sĩ lừng danh cũng đều căn cứ vào đó mà sống và xây dựng giáo thuyết về con đường theo Chúa của mình. Tuy vậy, mãi đến thế kỷ XII, các lời khuyên mới thành lời khấn công khai và trọng thể. 
Ngày nay cả bên Thệ Phản cũng công nhận các lời khuyên Phúc Âm là hữu ích và cần thiết để theo Chúa, điều mà trước kia họ phủ nhận. Có những tu hội Thệ Phản cũng giữ nghiêm chỉnh các lời khuyên này như tu hội Taizé chẳng hạn. 

LM ANRÊ ĐỖ XUÂN QUẾ, OP

>> Lần theo cuốn sách nổi tiếng của Đức Hồng y Nguyễn Văn Thuận

The post Cảnh tu và cõi tục appeared first on Đồng Hành.

Cha nhà giàu

Cha chánh xứ S. tâm sự: “Mấy anh chị nhà em đều ở nước ngoài, nhà có cửa hàng vật liệu xây dựng do cô em gái út quản lý. Ông bà cụ nhà em cũng đóng góp cho việc xây nhà thờ khá nhiều. Giờ lại thuyết phục em sắm cái xe để đi lại cho tiện, đỡ mưa gió, ít rủi ro, lại có điều kiện giúp đỡ các cha xung quanh, các tu sĩ và cả giáo dân lúc ngặt nghèo”.

“Từ hồi sắm tới giờ, có ai mượn xe cha không?”. “Thật ra thì… em chỉ có chở các cha lân cận đi tĩnh tâm hoặc lễ này, lễ nọ. Còn tu sĩ và giáo dân thì… hình như họ ngại mượn, lỡ gặp trục trặc gì. Bữa nay, xe dịch vụ cũng nhiều nên họ mướn tiện hơn…”.

Cha T. hiện là giáo sư chủng viện có vẻ tích cực hơn: “Mình chỉ lãnh lương giáo sư nên đâu có nhiều, nhưng mình cố vận động gia đình giúp cho một chiếc vừa phải để mấy anh em đi chung cho vui. Mình không rượu bia gì nên thủ vô lăng, để anh em uống 1-2 chai khỏi phải lo lắng”.

Cha P. thì vô tư: “Không sắm thì thôi, sắm thì phải sắm xe xịn luôn. Đi đâu cũng tới, không lo “pan” dọc đường. Đến nơi, vô dâng lễ ngay cũng thoải mái”.

Cha xứ nghèo

Ông anh con cậu của tôi lại là cha xứ nghèo, xứ anh tới cả tám giáo họ ở rải rác trên một địa bàn mấy trăm cây số vuông.

Ước gì giáo dân nhận thấy khuôn mặt Đức Kitô nơi quý cha chứ không cần phải… lấy đức tin bù lại khi giác quan không cảm thấy sự gì!

Đức Giám mục Cosma Hoàng Văn Đạt

Dạo đó, anh cũng ráng kiếm một chiếc 4D mà tôi hay nhạo là “đi đâu đẩy đó”. Tuy nhiên, nó cũng giúp cho công việc mục vụ của anh khá nhiều.

Nhờ nó mà anh có thể bôn ba đi xin tiền xây thêm được cái nhà thờ vừa vừa. Sau này, khi về xứ mới, dòng đời phát triển, anh cũng phải đổi xe tuy không phải bôn ba nhiều như trước. Lý do đơn giản của anh là: “Lâu rồi không đi xe máy, bây giờ lớn tuổi rồi ngồi lên xe máy lại… lạng quạng!”.

Cha M. lại là người may mắn: “Em có anh bạn học thời cấp 3, nay là chủ một doanh nghiệp gỗ đang ăn nên làm ra. Ảnh muốn đổi xe nhưng bán rẻ lại chiếc này thì tiếc, thế là ảnh cho em luôn. Em nhận nhưng không sang tên, để rủi em có bề gì thì xe lại trở về nguyên chủ, khỏi sợ tranh chấp. Vì vậy mà xe em vẫn mang bảng số tỉnh khác”.

“Ảnh có giúp các bạn bè khác không?”. Cha M. cười: “Em không biết nhưng chắc chắn ảnh cho em chiếc xe này vì em là… linh mục!”. “Vậy là người ta kỳ vọng nơi cha nhiều lắm đó. Áp lực không nhỏ đâu!”.

Nhu cầu thực hay ảo?

Một hôm, cha P. gọi tôi: “Có đi dự lễ đặt viên đá đầu tiên ở xứ… không? Đi với mình cho vui!”. Hai cha con chễm chệ trên chiếc Fortuner 7 chỗ cùng với tài xế, tôi hỏi: “Còn đón ai nữa không cha?”. “Chỉ có hai anh em mình thôi! Không có chiếc bốn chỗ nên họ chạy chiếc này”.

“Vậy là sang quá hén!”. Cha cười: “Anh thử làm một phép tính coi. Nếu mình có 800 triệu bỏ ngân hàng, một tháng lãi được mấy triệu? Mua chiếc xe về, tiền bảo hiểm, đăng kiểm, lệ phí… mỗi tháng ngót nghét chục triệu. Rồi còn phải chăm sóc, tu bổ… Một thời gian sau hao mòn, trượt giá… Đi đâu cũng phải nắm tay lái, lại thêm lắm điều thị phi. Mỗi tháng mình đi xa chừng ba, bốn chuyến, a lô một phát có người đến đón có phải sướng hơn không. Muốn đi đông thì gọi xe lớn, đi ít thì xe nhỏ: Năm chỗ, bảy chỗ và thậm chí 16 chỗ cũng không chênh lệch bao nhiêu”.

Chừng hai chục năm về trước, các cha sắm chiếc Dream Thái cũng nghe lắm chuyện xầm xì như thế. Rồi xã hội đi lên, chiếc Dream Thái giờ thuộc loại dành cho “cha nghèo”. Nhưng cũng có người bảo: “Không có lửa sao có khói?”.

Ừ thì cũng có cha “chạy đua vũ trang” như một kiểu thời thượng. Thậm chí, có cha còn chơi chiếc Jeep mui trần có cần ăng-ten hẳn hoi. Sắm xe có giá trị lớn thì càng phải o bế, chăm sóc nhiều hơn. Từ ngày cha D. sắm xe, nhà xứ vắng vẻ dần. Các chú giúp lễ hay vào chơi bóng thường bị cha la do để bóng đập vào xe cha nên… lẳng lặng rút lui.

***

Của cải các ngươi ở đâu thì lòng các ngươi ở đó (Mt. 6,21). Cách đây gần 800 năm, Thánh Phanxicô khó khăn đã không cho anh em trong dòng sở hữu thứ gì riêng tư kể cả một quyển Kinh Thánh. Ngày nay, Giáo hội Công giáo cũng có một vị Giáo hoàng mang tên và tinh thần của Thánh Phanxicô. Ngài không hề có xe riêng nhưng vẫn chu toàn sứ vụ cho đến khi đắc cử Giáo hoàng.

Chắc chắn ngài có ơn riêng mới thực hiện được việc này nên chúng ta không thể đánh đồng với các linh mục, giám mục khác. Nhưng có lẽ các ngài nhận thấy nguy cơ của những tài sản riêng trong đời tận hiến.

Ở một vài trường hợp, nó có thể khiến khoảng cách giữa chủ chăn và đàn chiên tăng lên. Tôi còn nhớ cách đây vài năm, trong một lễ phong chức linh mục tại Dòng Chúa Cứu Thế Sài Gòn, Đức cha Cosma Hoàng Văn Đạt đã gửi gắm đến các tân chức: “Ước gì giáo dân nhận thấy khuôn mặt Đức Kitô nơi quý cha chứ không cần phải… lấy đức tin bù lại khi giác quan không cảm thấy sự gì!”.

Là một giáo dân, tôi cũng từng nghe chia sẻ của một vị niên trưởng: “Ngày nay, chúng ta rất dễ dàng phê phán các linh mục, nhưng đã mấy ai thực sự cầu nguyện cho các linh mục chưa?”.

Vâng, các ngài rất cần lời cầu nguyện của chúng ta!

LÊ HỒNG BẢO

>> Mùa phong chức nghĩ về thân phận linh mục

The post Chuyện xe pháo của các cha appeared first on Đồng Hành.

Đêm mất ngủ gặp vị tu sĩ online

Hôm rồi vào đêm chung kết hoa hậu quá nửa khuya về sáng, giật mình thức giấc rồi chớ hề ngủ lại được. Tôi bèn cầm lấy chiếc smartphone, vào mạng Bigo Live để xem giới trẻ tâm tình qua hình thức video trực tiếp (live stream).

Đang lướt qua “nhà” của những bạn trẻ thức quá khuya trong cơn ghiền chat, tôi giật mình thắng ngay cái két lại trước nhà một vị áo vàng. Ngạc nhiên chưa, một vị tu sĩ đang khai thác ưu thế và sức hấp dẫn của mạng xã hội có hình cục cựa, có tiếng nỉ non này để mà thuyết giảng.

Vị tu sĩ đó say sưa giảng giáo lý, trong khi có những người đang xem phản hồi qua những comment bằng chữ hay những biểu tượng biểu cảm.

Vị tu sĩ này lại làm chuyện “thắp lên ngọn lửa” là tham gia để giảng đạo lý. Và vị tu sĩ này không hề đơn độc. Trên các mạng truyền thông xã hội như Facebook, YouTube, Twitter,… lâu nay vẫn có nhiều vị tu sĩ xuất hiện để hành đạo bên cạnh những tín hữu của mình.

Có những vị linh mục hằng tuần vẫn siêng năng đưa lên trang Facebook của mình những thông tin cập nhật về xứ đạo, giáo phận và cả Giáo hội. Tất nhiên là không thể thiếu những bài đọc, bài giảng lễ.

Mỗi khi có một sự kiện gì đó có liên quan tới Công giáo ở địa phương hay trên thế giới, người ta có thể vào các mạng xã hội để tìm những chia sẻ, những thông tin. Người này chia sẻ cho kẻ khác, cứ vậy thông tin lan tỏa khắp cả thế gian, không phân biệt ngôn ngữ và quốc gia.

Giáo hội luôn đi đầu trong ứng dụng công nghệ

Công giáo vốn là một tôn giáo tiên tiến (chẳng trách mà ngày xưa ở xứ Việt, nó bị gọi là đạo Tây và có biết bao người theo đạo đã bị triều đình bách hại). Vì thế, chẳng có gì phải ngạc nhiên khi từ rất lâu rồi, Giáo hội Công giáo luôn ý thức được sức mạnh của truyền thông đại chúng trong hoạt động tôn giáo của mình.

Nhật báo Mỹ New York Times (3-12-2012) viết như vầy: “Giáo hội Công giáo có lẽ là một trong những cơ cấu thay đổi chậm chạp nhất trên thế giới nhưng khi vào thời thông tin liên lạc với niềm tin của mình, Giáo hội lại tiếp nhận sớm”. Ý muốn nói là tuy bảo thủ siêu cấp độ nhưng cũng cách tân thiên hạ vô đối.

Này nhé. Năm 1896, Đức Giáo hoàng Leo XIII đã trở thành vị giáo hoàng đầu tiên xuất hiện trên phim. Năm 1931, Đài Phát thanh Vatican Radio được thành lập và Đức Giáo hoàng Pius XI là vị giáo hoàng đầu tiên lên sóng phát thanh. Tới năm 1949, Đức Giáo hoàng Pius XII là giáo hoàng đầu tiên xuất hiện trên truyền hình.

Nên nhớ là chỉ sau Chiến tranh thế giới thứ II (1945), những chiếc tivi đen trắng mới bắt đầu xuất hiện nhiều hơn trong các ngôi nhà ở Mỹ và Anh. Và mãi đến những năm 1950, truyền hình mới trở thành một phương tiện truyền thông hàng đầu tạo được ảnh hưởng tới ý kiến công chúng.

Mạng Facebook ra đời năm 2004 và tới năm 2009, Vatican lập website Pope 2 You, đưa ra một ứng dụng gọi là “Đức giáo hoàng gặp gỡ bạn trên Facebook” và một ứng dụng khác cho phép người đọc tải các bài nói chuyện và các thông điệp của đức giáo hoàng về smartphone của họ. Năm 2011, Vatican mở một website tin tức riêng là News.va. Vậy là Giáo hội online toàn tập và multimedia.

Còn nhớ hồi năm 2011, Đức Giáo hoàng Benedicto XVI đã viết rằng: Các mạng xã hội và truyền thông mới đưa ra “một cơ hội vĩ đại” nhưng ngài cũng cảnh báo rằng chúng mang tới nguy cơ “vong thân” (tự đánh mất mình – alienation) và tự buông thả đam mê lạc thú (self-indulgence)”. Hồn ai nấy giữ à nghen.

Các buổi lễ thụ phong, truyền chức từ khấn dòng, thụ phong phó tế, linh mục, cho tới tấn phong giám mục, hồng y và cả giáo hoàng, tất tần tật đều được quay phim và đưa lên mạng YouTube cho cả thế giới cùng xem mọi lúc, mọi nơi.

Nếu không có YouTube, làm sao tôi ngồi ở một góc Chợ Lớn có thể xem được những sự kiện lớn của Giáo hội Công giáo đang diễn ra tận Rome của nước Ý. Thậm chí có những sự kiện được phát sóng trực tiếp và có phiên dịch tiếng Việt hẳn hoi. Tôi đã được dự từ xa như vậy lễ đăng quang của Đức Giáo hoàng Phanxicô, lễ phong thánh, lễ tấn phong các hồng y,… Cảm giác thiệt là phiêu linh, cứ như đang chạm tay tới ngạch cửa Thiên đàng!

Đặc biệt, trong cao điểm mùa dịch Covid 19, khắp nơi trên toàn cầu được theo dõi thánh lễ online của Đức Giáo hoàng Phanxicô từ Vatican. Người trong nước thì tha hồ lựa chọn những thánh lễ online do các giám mục, linh mục mình yêu quý để hiệp thông từ xa.

Có lẽ chưa bao giờ thánh ca lại được quảng bá sâu rộng và không biên giới như ngày nay, với mạng YouTube. Có một ca đoàn ở nhà thờ Sapa tận Lào Cai đã tổ chức ghi hình những bản thánh ca do họ trình diễn rồi phát lên YouTube.

Tôi không thể ngờ được các bạn ở nơi địa đầu đất nước lại có thể thực hiện được những video clip thánh ca chuyên nghiệp đến như vậy. Một buổi chiều, tôi vào mạng tìm kiếm với từ khóa “thánh ca Công giáo” và có được khoảng 143.000 kết quả. Mặc sức mà nghe hết ngày dài tới đêm thâu nhé.

Tương tác với giáo dân

Truyền giáo và sống đạo qua các mạng truyền thông xã hội ư? Sao lại còn hỏi kia chứ, nhào vô trong vòng một nốt nhạc đi mà. Liệu Giáo hội được lợi hay bị hại nếu như vị cha xứ và hội đồng mục vụ giáo dân có tài khoản trên Facebook, Twitter,… để thường xuyên tương tác với các giáo dân.

Hai bên sẽ hiểu nhau hơn và biết được bổn phận của mình hơn. Vào mỗi thứ Bảy, cha và mấy ông trùm đưa lên mạng xã hội những thông tin mà giáo dân cần lưu ý cho ngày Chúa nhật hôm sau. Thánh lễ sẽ đạt hiệu quả cao hơn nếu như giáo dân trước đó đã được đọc qua những bài đọc, Lời Chúa,… và được lưu ý, nhắc nhở phải làm những gì.

Các sinh hoạt và cuộc sống của giáo xứ được chia sẻ (dĩ nhiên những gì có thể chia sẻ công khai) trên các mạng xã hội cũng giúp cộng đồng gắn kết với nhau hơn. Kìa, nhà cụ X đang cần giúp đỡ, cả giáo khu cùng xúm lại nghen. Trưa nay, nhà ông trùm họ có đám giỗ kìa, xách lốc bia lại thôi. Cứ thế mà sống đạo sao vui và sinh động đến thế.

PHẠM HỒNG PHƯỚC

>> Đi lễ thời kỹ thuật số

The post Tông đồ thời Facebook appeared first on Đồng Hành.

Đậu hủ giúp trang trải 1/3 nhu cầu của cộng đoàn

Một trăm bao đậu nành chất cao đến trần nhà trong căn phòng. Tuy không cao lắm, nhưng Linh mục Martin Tuấn vác một bao 25 kg đậu nành trên vai mà không gặp khó khăn gì. Cha Tuấn làm quen rồi, mặc dù đã 63 tuổi nhưng dường như ngài chẳng thấy mệt mỏi.

“Mỗi năm, chúng tôi mua 10 tấn đậu nành trong một siêu thị lớn ở Valais. Hạt giống hữu cơ đấy!”, cha Tuấn hãnh diện nói. Đậu nành được dùng để chế biến sản phẩm hàng đầu của tu viện: Đậu hủ.

Đây là một trường hợp độc đáo ở Thụy Sĩ, ở ngay trong Đan viện Đức Mẹ Fatima thuộc làng Orsonnens. Nơi đây ban đầu có 18 tu sĩ Việt Nam tuổi từ 30 đến 73 sinh sống. Việc bán đậu hủ giúp các linh mục trang trải một phần ba nhu cầu của cộng đoàn. Phần còn lại được tài trợ bởi dịch vụ cho thuê phòng trọ, đóng sách, in ấn và quyên góp.

Vào năm 1918, nhà truyền giáo người Pháp Benoît Thuận đã thành lập tu viện Xitô đầu tiên ở Huế, Việt Nam. Cha Gioan Baotixita Chuyên, 67 tuổi, bề trên hiện nay của tu viện, cho biết mình đã rời khỏi Việt Nam sau năm 1975. Cha đã đi học tại tu viện Hauterive nổi tiếng và cùng với ba cha khác thành lập tu viện Đức Mẹ Fatima vào năm 1979.

Mỗi tuần sản xuất 300 kg đậu hủ

Ý tưởng làm đậu hủ đến với các cha hơi muộn. Cha Gioan Baotixita Chuyên vừa cười vừa nói thân thiện: “Ban đầu, chúng tôi sản xuất đậu hủ chỉ để dùng cho cộng đoàn, nhưng sau đó những người đồng hương đã hưởng ứng ngay. Một cặp vợ chồng người Việt sống ở vùng Thụy Sĩ nói tiếng Đức đã dạy chúng tôi mọi bí quyết sản xuất”. Vậy mà đã hơn hai mươi năm rồi. Từ đó đến nay, cơ cấu hoạt động cũng được phát triển tốt hơn.

Các cha, các thầy làm việc ở tầng trệt của tu viện. Hôm nay là ngày thứ Hai như mọi ngày đầu tuần khác, đó là buổi sáng làm đậu hủ. Phòng thí nghiệm sản xuất trông thật tương phản qua hình ảnh thiết bị hết sức tối tân so với phần còn lại của các phòng trong tòa nhà.

Sự tương phản còn được thấy ở các cha: Các ngài thay đổi trang phục làm việc cho phù hợp, đeo găng tay cao su màu và đầu đội mũ. Tổng cộng có sáu cha, thầy làm việc chung với nhau trong thinh lặng, bởi theo phương châm của tu viện, “Làm việc cũng là cầu nguyện”.

Thầy Emmanuel Khánh thức dậy lúc 4 giờ 30 sáng để bắt tay làm việc, thầy chịu trách nhiệm sản xuất đậu hủ: Xay 5 kg đậu nành vàng đã ngâm trong nước cả đêm. Đến 7 giờ 30, các cha khác đến tham gia với thầy Emmanuel Khánh.

“Sau đó là công việc của dây chuyền sản xuất”, cha Martin Tuấn mỉm cười nói. Khi chiết xuất, sữa đậu nành được đun sôi ở 95 độ trong 45 phút. Sữa nóng được đổ vào thùng, sau đó đổ thêm muối và hỗn hợp nước giấm vào. Khi dung dịch này đã nguội, bột nhão được đổ vào khuôn để qua khâu chính là ép đậu.

Hai cha cẩn thận cắt những khối đậu cho vuông thành, sắc cạnh. Cứ hai ký được phân thành bốn khối 500 g, đặt trên một khay để dễ di chuyển, ngâm nước lạnh trong 30 phút. Hàng tuần, tu viện sản xuất cả thảy 300 kg đậu hủ.

“Chúng tôi không phải nhân viên nhà máy”

Cứ đến thứ Ba và thứ Tư, các tu sĩ lại tự lái xe giao đậu hủ cho khách hàng giữa Fribourg, Bern và Lausanne. Cha Gioan Baotixita Chuyên cho biết đây là những nhà hàng và cửa hàng châu Á. Các cha còn bán cả chả giò tự làm và giá đậu xanh được trồng ở Orsonnens.

Việc sản xuất đậu hủ không nhất thiết phải phát triển dù cho nhu cầu có cao. Cha Gioan Baotixita Chuyên vừa mỉm cười vừa nhấn mạnh: “Làm việc là cần thiết nhưng chúng tôi vẫn là tu sĩ, chứ không phải nhân viên nhà máy”. Không có gì được phép “qua mặt” việc phục vụ Đức Chúa Trời!

LM TRẦN VĂN LONG, O.CIST

>> Xuất khẩu… ơn gọi

The post Lò đậu hủ của các linh mục Việt Nam tại Thuỵ sĩ appeared first on Đồng Hành.

Không có được số liệu thống kê chính thức, nhưng chắc rằng trong tổng số hàng ngàn linh mục gốc Việt đang phục vụ tại các quốc gia từ Mỹ, Pháp, Đức, Ý, Úc, Mỹ Latin, có đến hơn 3⁄4 là những linh mục còn tương đối trẻ, được tu học và nhận sứ vụ tại xứ người.

Ở đâu cũng có linh mục, tu sĩ Việt Nam

Ở Hoa Kỳ, người ta còn nhớ, từ rất sớm sau năm 1975, Đức Hồng y Tổng Giám mục Giáo phận Boston đã mở cửa đón nhận gần như trọn vẹn mấy chục linh mục và tu sĩ Dòng Đồng Công (nay là Dòng Mẹ Chúa Cứu Chuộc) từ Việt Nam sang.

Nhiều tu sĩ còn đang dang dở ơn gọi tại các đại chủng viện, học viện các dòng khác, vì nhiều lý do và những con đường khác nhau tới được hải ngoại cũng may mắn được tiếp nhận vào các nhà dòng, chủng viện tiếp tục con đường ơn gọi. Trong số này có thể nhắc đến Giám mục Phụ tá Giáo phận Orange County là Giuse Nguyễn Thái Thành. Ngài nguyên là tu sĩ ở Dòng Thánh Giuse Nha Trang.

Số người như Đức cha Nguyễn Thái Thành, cha Giuse Phạm Ngọc Tuấn (Chánh xứ Saint Barbara) có lẽ không nhiều bằng những linh mục mà khi đặt chân đến đất Mỹ khi còn là thiếu nhi, chưa có một ngày “ăn cơm nhà Đức Chúa Trời”, nghĩa là chưa một ngày sống đời tu.

Họ sang Mỹ cùng với gia đình và nhiều năm sau đã chọn đường đi tu. Chúng tôi đã gặp lại những em Thiếu nhi Thánh thể ngày nào còn sinh hoạt ở xứ đoàn Hòa Hưng, An Phú (Tổng Giáo phận Sài Gòn) nay đã là linh mục như các Cha Trịnh Hoàng, Trịnh Thái. Hoặc cha Vũ Hải Đăng, năm 1993 còn đang là ca viên ở Giáo xứ Đắc Lộ (Tân Bình) cùng nhiều người khác.

Cũng có thể dễ dàng gặp gỡ không ít các linh mục trẻ mà cha mẹ là người Việt thuần gốc, nhưng các vị nói tiếng Việt nhiều lúc khó nghe, vì sinh ra và lớn lên ở Hoa Kỳ. Đáng trân trọng là các linh mục này đã chọn đường tu sau khi hoàn thành bậc đại học, nhiều người là kỹ sư, bác sĩ, luật sư… có đủ điều kiện để thành công trong cuộc sống.

Nhiều người cũng ngạc nhiên là đã có hai du học sinh Việt Nam, một ở Hà Nội, một ở Sài Gòn cách nay 10 năm sang New Orleans Hoa Kỳ học tập bằng nguồn kinh phí của gia đình và nỗ lực của mình, sau khi tốt nghiệp đại học đã không trở về đất nước mà xin gia nhập Chủng viện Notre Dame vừa trở thành linh mục trong lễ phong chức vào ngày 2-6-2018.

Số linh mục Việt Nam ở Hoa Kỳ đang hoạt động trên nhiều lĩnh vực, phần lớn là các giáo xứ đa sắc dân (Mỹ, Mexico, Việt Nam), tuyên úy các đại học, truyền thông, nghiên cứu (cả tôn giáo, khoa học kỹ thuật), phát triển các hội dòng ở những vùng sa mạc hoang vu như các cha, các thầy thuộc Đan viện Xi-tô Thánh Giuse ở Lucerner Valley, California.

Hầu hết các linh mục giáo phận đã gia nhập vào cộng đoàn giáo phận địa phương. Riêng các nhà dòng cả nam và nữ phần lớn vẫn còn là các tu viện trực thuộc các tỉnh dòng trong nước. Cũng đã có một vài trường hợp sau một thời gian dài phục vụ tại Hoa Kỳ, các linh mục Việt Nam đã được sự chấp thuận của các vị giám mục trở về phục vụ tại địa phận gốc ở quê nhà.

Những hỗ trợ cho ơn gọi trong nước

Những ngày cuối tháng 5, đầu tháng 6 hằng năm, tại Hoa Kỳ đã diễn ra nhiều lễ phong chức linh mục ở khắp các giáo phận. Ở đâu cũng xuất hiện các tân chức là người gốc Việt. Có nhiều tân chức là người của các giáo phận trong nước được cử sang tu học.

Những ngày cuối tháng 5, đầu tháng 6 hằng năm, tại Hoa Kỳ đã diễn ra nhiều lễ phong chức linh mục. Ở đâu cũng xuất hiện các tân chức là người gốc Việt.

Như ngày 27-5-2018 tại Tổng Giáo phận Louisville, Bang Kentucky đã có hai tân chức thuộc Giáo phận Vinh. Trước đó, vào ngày 20-5 tại Tổng Giáo phận Boston cũng có hai tân chức thuộc Giáo phận Thanh Hóa được nhận sứ vụ. Năm nay, bị ảnh hưởng dịch cúm, nhiều giáo phận cả hải ngoại lẫn hải nội đã lên danh sách các tiến chức, nhưng ngày lễ truyền chức thì các đức giám mục vẫn chưa quyết định được. Có lẽ phải đợi dịch bệnh lắng xuống, chứ truyền chức mà chỉ tham dự thánh lễ online thì thật buồn!

Có thể nói, không thể thống kê đầy đủ số linh mục, tu sĩ từ Việt Nam đã được các giáo phận Hoa Kỳ tiếp nhận, nâng đỡ, tạo điều kiện tu học suốt từ những năm 2000 trở lại đây. Còn nhớ, cách đây hai năm, có bốn thầy thuộc Giáo phận Bùi Chu đã được vào tu học tại Đại Chủng viện Denver (Colorado) với học bổng toàn phần của Giáo phận Colorado.

Thầy Hiến, một trong số bốn thầy mới từ Bùi Chu đến Mỹ đã bày tỏ tâm tình tri ân các giáo phận Mỹ đã rộng rãi đón tiếp các chủng sinh từ Việt Nam sang tu học. Theo thầy Hiến, niềm vui và an ủi, khích lệ đáng được nhắc đến là sự nâng đỡ, giúp đỡ thiết thực và đầy yêu thương của các bà mẹ, bà chị là giáo dân ở các cộng đoàn dân Chúa Việt Nam hải ngoại luôn dành cho các tu sĩ từ Việt Nam sang.

Nhiều tổ chức, quỹ bảo trợ ơn gọi cho các giáo phận, hội dòng trong nước đã được hình thành từ nhiều năm qua, vẫn đang được duy trì phát triển dưới nhiều hình thức. Bên cạnh đó là những hỗ trợ âm thầm nhưng cũng đầy hiệu quả của các cá nhân, các hội đồng hương khác.

Tất cả là hồng ân chư thánh tử đạo Việt Nam

Trung tâm Công giáo Việt Nam tại Orange County, mang thánh hiệu là Các Thánh Tử Đạo Việt Nam, có lẽ là Trung tâm Công giáo Việt Nam đầu tiên được hình thành tại Hoa Kỳ cũng như tại hải ngoại. Trung tâm được thành lập do cố Linh mục Thomas Đỗ Thanh Hà (gốc giáo phận Long Xuyên, qua đời cuối năm 2017). Ngài nguyên là cha giáo ở Tiểu Chủng viện Long Xuyên, với cả trăm môn sinh đã trở thành linh mục đang phục vụ trong nước và hải ngoại, trong số có nhiều giám mục khả kính đang ở Việt Nam.

Linh mục Giuse Nguyễn Văn Luân, Chánh xứ La Vang (Giáo phận Orange County) là một trong số năm nghĩa tử cận kề của Linh mục Thomas Đỗ Thanh Hà, thổ lộ: Chính cha cố đã gieo mầm và làm triển nở, trổ sinh nhiều hoa trái linh mục ở trong nước trước đây và sau này khi Ngài sống và làm việc ở nước ngoài. Tất cả đều tin rằng, số ơn gọi được phát triển sâu rộng ở các nơi trên toàn cõi Hoa Kỳ hay nói chung ở nhiều nước khác, cũng như ở Việt Nam mặc dù có những khó khăn và hạn chế nhiều mặt, đó là nhờ hồng ân của các thánh tử đạo Việt Nam.

Riêng ở Hoa Kỳ, không ít gia đình linh mục, tu sĩ gốc Việt Nam thừa nhận có một nguyên nhân hữu hình khác. Đó là có nhiều cộng đoàn giáo hữu Việt Nam sống tập trung, nhiều nề nếp sinh hoạt sống đạo truyền thống còn được duy trì.

Trong đó điều đáng nói là việc luôn đề cao ơn gọi trong các gia đình, trong các đoàn thể giáo dân của mọi giáo xứ. Nhiều linh mục, tu sĩ là hậu duệ của các thánh tử đạo, có truyền thống gia đình nhiều ơn gọi và được khích lệ của các bậc đã dâng hiến đời mình cho Chúa trước và vẫn bền đỗ đến cùng.

PHẠM HÙNG NGHỊ, từ Hoa Kỳ

>> Tu sĩ đi tu nghiệp

The post Ơn gọi ở hải ngoại nhìn từ Hoa Kỳ appeared first on Đồng Hành.