Thành hôn qua nghi thức Hôn phối

Đối với tín hữu Công giáo, như được ghi trên các tấm thiệp cưới, lễ thành hôn vẫn thường được cử hành tại thánh đường giáo xứ. Đúng vậy, đôi nam nữ người Công giáo thực sự trở thành vợ chồng, nghĩa là đã thành hôn qua nghi thức Hôn phối, nói một cách chính xác, qua bí tích Hôn nhân mà chính họ cùng nhau cử hành trước thừa tác viên của Giáo hội là linh mục hoặc Phó tế và cộng đoàn hiện diện.

Một giáo dân trong trường hợp được ủy quyền cũng có thể chứng hôn (Chỉ dẫn số 25, Nghi thức Cử hành Hôn nhân của Ủy ban Phụng tự).

Sau những lời cam kết “nhận nhau làm vợ, làm chồng” và nghi thức trao nhẫn cưới để diễn nghĩa, hai người nam nữ đã chính thức thành hôn.

Hôm 18-1-2018, Đức Giáo hoàng Phanxicô đã chứng hôn cho ông Carlos 41 tuổi và bà Paula 39 tuổi trên một chuyến bay từ Santiago đến Chi Lê, trước hai nhân chứng. Dù đã có hai con, nhưng họ chưa chính thức thành vợ chồng Công giáo do trận động đất ở Chi Lê vào năm 2010.

Nghi thức Hôn phối có thể được cử hành ngoài thánh lễ, nhưng thường diễn ra trong một thánh lễ. Người ta quen nói: “Đức Thánh cha cử hành lễ cưới, vị linh mục làm lễ cưới”. Thực ra, Đức Thánh cha chỉ xác nhận sự ưng thuận của hai ông bà và chúc lành cho họ.

Linh mục dâng thánh lễ hay cử hành thánh lễ Hôn phối, chứ linh mục không cử hành Bí tích Hôn phối hay làm lễ cưới. Linh mục là người, cùng với cộng đoàn chứng hôn, nghĩa là xác nhận sự thành hôn của đôi hôn phối và là vị chúc phúc lành của Thiên Chúa cho hai người.

Chính đôi bạn mới là người “làm lễ cưới” hay “cử hành bí tích Hôn nhân”. Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo số 1623 giải thích rõ hơn: “… Chính đôi bạn là thừa tác viên ân sủng Đức Kitô; họ ban bí tích Hôn phối cho nhau khi họ tỏ bày sự ưng thuận kết hôn trước mặt Hội Thánh”. Việc cử hành này chính thức và khởi đầu với nghi lễ Hôn phối và sẽ tiếp tục được cử hành bằng việc “yêu thương nên một tâm hồn và cả thân xác” trong suốt cuộc sống tương lai của hai người, “khi thịnh vượng cũng như lúc gian nan, khi khỏe mạnh cũng như khi đau yếu”.

Những tập quán dễ bị ngộ nhận

Nhiều gia đình theo Công giáo, cách riêng tại miền Bắc, do ảnh hưởng bởi những phong tục và cách sử dụng từ ngữ của xã hội ngoài đời, nên đã có sự ngộ nhận rằng con cái của họ chỉ được thành hôn sau khi “lễ cưới” với những thủ tục thường được tổ chức tại tư gia hay nhà hàng.

Chúng tôi được biết, có những đôi nam nữ dù đã “làm phép cưới” tại nhà thờ, nhưng vì chưa có điều kiện “ăn cưới” hay “tổ chức lễ cưới” trong đó có việc “rước dâu”, cho nên phải chờ nhiều ngày, có khi cả một tháng sau, họ mới về sống chung, nghĩa là “được ăn ở với nhau”.

Trên thiệp cưới của người Công giáo nên ghi: “Trân trọng báo tin quyết định sống ơn gọi hôn nhân của con em chúng tôi là…”.

Cũng nên biết thêm, hầu hết các gia đình, cách riêng tại miền Bắc, ngay cả người Công giáo lo việc “lập gia đình” cho con em đã phải chi phí khá nhiều cho những bữa ăn. Nhà gái ngày hôm trước rồi hôm sau đến nhà trai, luôn có bữa tiệc quen gọi là áp rạp (một số nơi ở miền Tây gọi là bữa ăn nhóm họ). Bữa tiệc này cũng có rất nhiều thực khách được mời, phần nhiều là người hàng xóm và bạn bè thân quen của đôi bạn, cách riêng của cô dâu.

Sau khi dùng tiệc, luôn có chương trình văn nghệ bằng những bài hát karaoke, kéo dài đến 10 giờ đêm. Tại nhà gái sau ngày áp rạp là ngày lễ ăn hỏi, còn được gọi là lễ vấn danh: Hai họ giới thiệu và nhận họ của nhau. Sang tối ngày hôm sau tại nhà trai, cũng là bữa tiệc áp rạp rất hoành tráng để chuẩn bị cho ngày chính tiệc cưới vào buổi trưa hôm sau với nghi thức đón dâu.

Trước khi đón cô dâu về nhà trai, tại nhà gái luôn có nghi thức làm lễ gia tiên: Bố cô dâu hay một vị đại diện thắp hương và kính vái. Người Công giáo thường vái bốn vái: Ba vái có ý tôn kính Chúa Ba Ngôi và một vái kính tổ tiên. Rước dâu về đến nhà trai, nghi thức này được làm lại một lần nữa. Sau việc đón dâu về nhà chồng với các nghi lễ như thường làm, đôi bạn mới được mọi người nhìn nhận là thành hôn.

Đúng ra, như nói trên đây, đôi nam nữ người Công giáo đã thực sự thành hôn khi cử hành bí tích Hôn phối với nghi thức Hôn phối. Tiệc cưới hay những “tổ chức hoành tráng” sau đó chỉ với mục đích diễn tả niềm vui lớn lao vì được Thiên Chúa kết hợp hai người bằng giao ước thánh nghĩa là “được Thiên Chúa thánh hiến” qua bí tích Hôn nhân.

Gia đình hai họ, bạn hữu thân thương cũng như chính đôi tân hôn, qua những bữa tiệc mừng, họ chỉ muốn nói lên hạnh phúc tuyệt vời vì hồng ân Thiên Chúa ban, qua đó đôi tân hôn trở thành dấu chỉ tình yêu của Đấng đã trao hiến thân mình cho Hội Thánh và cho cả nhân loại. Đôi bạn trở thành chứng tá cho người khác nhận biết về hạnh phúc của Nước Trời mai sau.

Hôn nhân, một ơn gọi của Thiên Chúa

“Không phải các con đã chọn Thầy, nhưng chính Thầy đã chọn các con…” (Ga 15,16) Những câu Tin Mừng này thường được nghe đọc trong các dịp lễ truyền chức hay khấn dòng. Thế nhưng điều này cũng được công bố trong các thánh lễ hay nghi thức Hôn phối.

Ý thức rằng đời sống Hôn nhân là một “ơn do chính Thiên Chúa chọn gọi”, có những tấm thiệp cưới, thay vì chỉ đơn giản “báo tin Hôn lễ được cử hành” thì được ghi như sau: “Trân trọng báo tin quyết định sống ơn gọi hôn nhân của con em chúng tôi là…”. Thật ý nghĩa và đúng với Thánh ý của Thiên Chúa.

Người chọn một người nữ cho một người nam và người nam cho người nữ để trở thành vợ chồng với những sứ mệnh cao cả mà những lời nguyện cầu trong thánh lễ Hôn phối nêu bật. Qua đời sống Hôn nhân Công giáo, “Thiên Chúa làm nên hai điều kỳ diệu là cho đôi bạn sinh con và cho con cái họ được tái sinh để Hội Thánh ngày thêm đông số” (Kinh Tiền tụng thánh lễ hôn phối).

Các nam nữ tu sĩ khi tuyên khấn dâng cuộc đời cho Chúa, đã ý thức thật rõ tiếng gọi của Thiên Chúa từ muôn thuở và cam kết “mãi mãi chọn Chúa làm gia nghiệp” để yêu thương phục vụ Chúa nơi cộng đoàn và tha nhân. Những đôi bạn kết hôn còn được nhận một trong bảy bí tích Chúa Kitô và Hội Thánh thiết lập. Họ phải ý thức thật rõ tiếng Chúa gọi và cam kết đáp lại bằng cách “mãi mãi chọn Chúa”, chọn Chúa nơi người vợ hay chồng của họ và chỉ có Chúa, nghĩa là chồng hay vợ của họ mà thôi. Như những người sống đời thánh hiến, các đôi hôn phối còn được cắt cử, ra đi, sinh hoa trái… Những hoa trái mà đời sống hôn nhân có được, không chỉ là những đứa con thánh thiện được sinh ra, mà còn là những gương sáng và việc bác ái tỏa lan ra cho người xung quanh cũng như cho cả xã hội mà họ đang sống. Hôn nhân Công giáo, một ơn gọi và sứ mệnh thật cao quý!

LM VINH SƠN NGUYÊN HOÀ, SSS

>> Gia đình bền vững: 13 lời khuyên của Đức Giáo hoàng Phanxicô

The post Khi nào được gọi là “thành hôn”? appeared first on Đồng Hành.

Trong Tông huấn Amoris Laetitia – Niềm vui của tình yêu, Đức Giáo hoàng Phanxicô đã đưa ra 13 lời khuyên dành cho những người đang sống trong đời sống hôn nhân gia đình, cho một cuộc hôn nhân bền vững. Những lời khuyên này được cảm nghiệm từ Bài ca đức mến của thánh Phaolô trong Thư thứ nhất gửi tín hữu Cô-rin-tô.

1. Yêu thương là nhẫn nhục

Nhẫn nhục không có nghĩa là cho phép mình thường xuyên bị xử tệ, hoặc dung túng cho những bạo hành trên thân xác, hay cho phép người khác đối xử với mình như một đồ vật. Vấn đề xảy ra khi chúng ta đòi các mối tương quan phải êm ả hay người ta phải hoàn hảo, hoặc khi chúng ta đặt mình ở trung tâm và mong đợi duy nhất một điều là mọi sự đi theo ý muốn của mình. Nếu chúng ta không vun xới thái độ nhẫn nhục, chúng ta sẽ luôn luôn phải hối tiếc vì cư xử giận dữ và rốt cuộc chúng ta sẽ không thể sống chung với nhau, gia đình sẽ biến thành bãi chiến trường.

Tình yêu luôn luôn bao hàm một ý thức thương cảm sâu xa dẫn tới việc chấp nhận người khác như một phần của thế giới này, ngay cả khi người ấy hành động khác với kỳ vọng của mình.

2. Yêu thương là nhân hậu, là phục vụ

Qua thư của Thánh Phaolô, tình yêu không chỉ là một cảm xúc thuần túy mà đúng hơn nó phải được hiểu theo động từ “yêu” của tiếng Hípri – nghĩa là “làm điều tốt”.

Như thánh Inhaxiô Loyola nói: “Tình yêu phải được thể hiện bằng việc làm nhiều hơn bằng lời nói”. Như thế nó cho thấy tất cả sự phong phú của nó và giúp ta cảm nghiệm niềm hạnh phúc của việc trao ban, sự cao quý và vĩ đại của việc dâng hiến chính mình một cách hào phóng, vô lượng, không đòi được đền đáp, chỉ vui qua trao ban và phục vụ.

3. Yêu thương chữa lành ghen tị

“Tình yêu không có chỗ cho sự khó chịu trước điều may mắn tốt lành của người khác” (Cv 7,9; 17,5). Trong tình yêu không có chỗ cho sự khó chịu trước điều may mắn tốt lành của người khác. Ghen tị là buồn bực trước một điều thiện hảo của người khác, nó chứng tỏ ta không quan tâm đến hạnh phúc của người khác mà chỉ tập chú vào lợi ích của ta.

Tình yêu đích thực thì quý trọng sự thành công của người khác, không xem điều ấy như một sự đe dọa đối với mình, giải thoát ta khỏi vị đắng cay của ghen tị. Nó nhìn nhận mỗi người có những ân ban khác nhau và những lối đường khác nhau trong cuộc sống.

4. Không vênh vang, không tự đắc

Người yêu thương thì không những biết tránh không nói quá nhiều về chính mình, mà hơn nữa, vì tập chú vào người khác, người ấy biết đặt mình vào vị trí của người khác, không đòi làm trung tâm của mọi sự chú ý.

Một số người nghĩ rằng họ cao trọng vì họ hiểu biết hơn những người khác nên ra sức đòi hỏi và khống chế những người khác, trong khi điều thực sự làm ta cao trọng chính là một tình yêu biết cảm thông, quan tâm, nâng đỡ những người yếu đuối.

“Tất cả anh em hãy lấy đức khiêm nhường mà đối xử với nhau, vì Thiên Chúa chống lại kẻ kiêu ngạo, nhưng ban ơn cho kẻ khiêm nhường” (1 Pr 5,5).

5. Không khiếm nhã

Yêu thương cũng có nghĩa là làm cho mình đáng yêu. Rằng tình yêu thì không hành động thô lỗ, khiếm nhã, không cư xử gay gắt.

Yêu thương thì không muốn làm cho người khác đau khổ. Hòa nhã là một trường học dạy sự mẫn cảm và tinh thần vô vị lợi, nó đòi người ta phải vun xới tâm tư và tình cảm của mình, học biết lắng nghe, ăn nói và có những lúc cũng biết thinh lặng.

Để sẵn sàng đón nhận một cuộc gặp gỡ đích thực với người khác, đòi hỏi phải có một cái nhìn nhân hậu đối với người ấy. Ai yêu thương thì có khả năng nói những lời động viên có sức vỗ về, trợ lực, an ủi, khích lệ. Đó không phải là những lời hạ giá người ta, gây buồn phiền, chọc tức hay khinh dễ.

6. Quảng đại, không tìm tư lợi

Bài ca đức mến quả quyết rằng yêu thương thì “không tìm tư lợi”, hoặc “không tìm kiếm điều thuộc về mình”.

Đức ái hệ tại ở ước muốn yêu thương hơn là ước muốn được yêu thương. Tình yêu có thể vượt lên trên sự công bằng và tuôn tràn một cách vô cầu mà không hề hy vọng được đền đáp.

7. Không nóng giận, không nuôi hận thù

Tin Mừng mời gọi chúng ta tốt hơn hết hãy nhìn cái xà trong mắt mình (Mt 7,5) và với tư cách là Kitô hữu chúng ta không thể không biết đến Lời Chúa hằng mời gọi đừng nuôi cơn giận: “Đừng để cho sự ác thắng được mình” (Rm 12,21). “Đừng nản chí vì làm điều thiện” (Gl 6,9).

Nếu chúng ta phải chiến đấu chống lại sự dữ, thì hãy chiến đấu, nhưng chúng ta phải luôn luôn nói không với bạo lực trong gia đình.

8. Yêu thương là dung thứ

Nếu chúng ta cho phép một tâm tình xấu ngấm sâu vào trong lòng mình, tức là chúng ta đã dành chỗ cho sự oán hận làm tổ trong lòng chúng ta. Khi chúng ta bị xúc phạm hay bị lừa dối, thì sự tha thứ là điều có thể và đáng mong ước, nhưng không ai có thể nói đó là điều dễ dàng.

Nếu chúng ta không tha thứ cho người khác ngay cả khi họ cư xử bất công với chúng ta, cuộc sống gia đình chúng ta sẽ không còn là một nơi của cảm thông, đồng hành và khích lệ, thay vào đó sẽ là một nơi thường xuyên căng thẳng và công phạt lẫn nhau.

9. Vui với cái vui của người khác

Chúng ta vui mừng về điều tốt lành của người khác, khi phẩm giá của họ được nhìn nhận, khi các khả năng và các việc tốt của họ được trân trọng.

Đức Giêsu nói: “Cho thì có phúc hơn là nhận” (Cv 20,35). Gia đình phải luôn là nơi mà bất cứ ai ở trong đó làm được điều gì tốt đẹp trong cuộc sống, đều biết rằng ở đó mọi người cũng sẽ mừng về điều ấy với mình.

10. Tha thứ, chịu đựng tất cả

Tình yêu là “tha thứ tất cả”, nghĩa là nó không chấp nhận sự dữ, không nói lời lên án nghiệt ngã và bất nhân: “Đừng xét đoán thì anh em sẽ không bị xét đoán” (Lc 6,37).

Tình yêu sống chung với sự bất toàn, dung thứ tất cả và biết im lặng trước những giới hạn của người mình yêu.

11. Yêu thương là tin tưởng tất cả

Vì sao yêu thương là tin tưởng nhau tất cả? Ta không cần phải kiểm soát người kia, bám theo từng bước chân của người ấy để không cho người ấy thoát khỏi tay ta. Tình yêu thì tin tưởng, để cho nó tự do, từ chối kiểm soát mọi sự, chiếm hữu, thống trị.

Một người mà biết người khác luôn nghi ngờ mình, xét đoán mà không chút cảm thương, không yêu thương mình vô điều kiện, thì người đó sẽ có khuynh hướng giữ kín các bí mật của mình, che giấu các tội lỗi và yếu đuối của mình và sống giả dối.

12. Yêu thương là hy vọng

Tình yêu không thất vọng về tương lai. Ở đây niềm hy vọng đạt mức trọn vẹn nhất của nó, vì nó hiểu chắc chắn về sự sống bên kia cái chết.

Hy vọng là biết chấp nhận rằng, dù mọi sự có thể không xảy ra như ta mong ước, Thiên Chúa vẫn hoàn toàn có thể uốn thẳng những đường cong của người đó và rút ra điều tốt lành nào đó từ sự dữ mà chúng ta phải chịu trong thế giới này. Bởi vì con người được mời gọi đạt đến sự sống viên mãn trên Thiên quốc.

13 . Chịu đựng tất cả

Tình yêu bất chấp tất cả, ngay cả trong những lúc hoàn cảnh lôi kéo sang hướng khác.

Trong đời sống gia đình, cần vun xới sức mạnh của tình yêu này, điều giúp chúng ta chiến đấu chống lại sự dữ đe dọa gia đình. Tình yêu không để mình bị khống chế bởi lòng oán hận, bởi sự coi thường người khác, bởi ước muốn gây tổn thương hoặc trả thù.

Tình bác ái phu phụ vốn vượt qua cảm tính, họ vẫn cố gắng giúp đỡ người bạn đời, dù qua trung gian nhờ một người khác, trong những khi người bạn đời bệnh tật, gặp đau khổ hay hoạn nạn.

XUÂN THÁI

>> Điều giáo dân trông đợi nơi linh mục

The post Gia đình bền vững: 13 lời khuyên của Đức Giáo hoàng Phanxicô appeared first on Đồng Hành.