Một Kitô hữu Việt Nam trong Giáo triều Roma

Sau nhiều biến cố, Đức cha Thuận được phép qua Roma chữa bệnh và ở lại đây tiếp tục làm việc. Tại giáo triều, Ngài được Đức Thánh cha Gioan Phaolô II bổ nhiệm làm Chủ tịch Hội đồng Giáo hoàng về Công lý và Hòa bình.

Tưởng cũng nên biết, vào Mùa Chay của Đại Năm thánh 2000, Đức tổng Phanxicô Nguyễn Văn Thuận đã được mời giúp linh thao cho Đức Giáo hoàng và cả Giáo triều Roma. Những bài giảng tĩnh tâm này đã được in thành cuốn sách có tên là Chứng nhân Hy vọng.

Sau đó một năm, ngài được tuyển chọn vào Hồng y đoàn, cùng đợt với Đức Hồng y Bergoglio, hiện là Đức Giáo hoàng Phanxicô. Thế nhưng, do lâm trọng bệnh, ngài đã từ trần tại Roma vào ngày 16-9-2002, hưởng thọ 74 tuổi và được chôn cất tại nghĩa trang Verano.

Ngày 8-6-2012, sau 10 năm qua đời, thi hài của Đức Hồng y đã được cải táng về thánh đường hiệu tòa của Ngài, đó là nhà thờ Santa Maria della Scala, ở trung tâm Roma. Cũng nên biết, các vị được chọn vào Hồng y đoàn sẽ trở thành công dân Roma và có một thánh đường hiệu tòa ngay tại Roma.

Chỉ năm năm sau, ngày 17-9-2007, Đức Thánh Cha Biển Đức XVI đã thực hiện các tiến trình phong thánh cho Đức Hồng y, đầu tiên ở cấp giáo phận Roma vào ngày 22-10-2010. Trước tiên, Đức Hồng y Phanxicô Xaviê thật xứng đáng với danh hiệu Tôi tớ Chúa.

Xác nhận con người có những nhân đức rất cao quý, ngày 4-5-2017, Đức Thánh cha Phanxicô đã tuyên bố là Ngài là Đấng đáng kính. Đây là một bước quan trọng trong tiến trình phong chân phước và hiển thánh cho ngài, một Kitô hữu người Việt Nam.

Đức Hồng y Phanxicô Xaviê có nhiều nét cao đẹp, không chỉ là những hương thơm thánh thiện, lòng yêu mến chân thành và thẳm sâu đối với Chúa Giêsu và Mẹ Maria… mà ngài còn là một người khôi hài, dễ hòa đồng, rất yêu mến tha nhân cũng như quê hương đất nước Việt Nam.

Một người có tính khôi hài và luôn hòa đồng

Trong tờ Giới thiệu về con người và sự nghiệp của ngài được in bằng nhiều ngôn ngữ Ý, Anh, Pháp, Đức, Tây Ban Nha, Hà Lan và cả tiếng Việt, ở mặt bìa có hàng chữ: “Tính lạc quan, hài hước đã tỏa hương thơm trong đời sống của Ngài” (Good humour was the essence of his life).

“Tính lạc quan, hài hước đã tỏa hương thơm trong đời sống của Ngài”.

Quả thực, ai đã từng tiếp xúc hay nghe Đức Hồng y Thuận nói chuyện đây đó, khi ngài đến thăm các cộng đồng người Việt ở hải ngoại, đều thấy nơi ngài toát ra nét khôi hài giản dị. Vì thế, những người nghe Đức Hồng y Phanxicô nói thường cười vang thoải mái.

Giảng về 10 “khuyết điểm” của Chúa Giêsu, Ngài nói đến những mục rất dí dỏm: “Chúa là người kém trí nhớ, Chúa Giêsu không biết làm toán, hoặc Chúa không sành lý luận, không biết kinh tế tài chánh…”. Ý Ngài muốn nói đến lòng nhân từ thương xót của Chúa, khi nhắc lại một số dụ ngôn trong Tin Mừng.

Vào nhiều dịp họp mặt đông người, Đức Hồng y Phanxicô thường ngồi chung với mọi thành phần già, trẻ, hoặc khác tôn giáo như các sư, ni cô… Ngài cũng không ngại bá vai, bá cổ hay cầm tay nhảy múa với giới trẻ và thiếu nhi trong những buổi sinh hoạt chung.

Một người luôn yêu mến Tổ quốc

Trong các buổi gặp gỡ hay nói chuyện với người Việt đó đây, có cả những người không Công giáo, Đức Hồng y Thuận thường đề cao nét đẹp của quê hương Việt Nam. Khi được trao những trách nhiệm quan trọng tại Giáo triều Roma, ngài thường nhắc đến lòng quý mến của Đức Giáo hoàng Gioan Phao-lô II đối với Giáo hội cũng như người Việt Nam, đồng thời gửi lời thăm hỏi của Đức Thánh Cha đến người dân Việt khắp nơi trên thế giới, người dân Việt nói riêng tại quê nhà. Không những thế, ngài còn mời gọi người Việt hãy làm những việc tốt cho đất nước và Giáo hội Việt Nam.

Đức Hồng y Phanxicô hay chia sẻ với giới trẻ Việt Nam những lời này: “Các bạn hãy là người Công giáo Việt Nam, hãy yêu mến Tổ quốc Việt Nam và hãy hãnh diện vì là người Việt Nam”.

Một bài thơ của ngài có đoạn:

Con có một Tổ quốc Việt Nam,
Quê hương yêu quý ngàn đời.
Con hãnh diện, con vui sướng…
Con yêu non sông gấm vóc,
Con yêu lịch sử vẻ vang,
Con yêu đồng bào cần mẫn…
Là người Công Giáo Việt Nam,
Con phải yêu Tổq uốc gấp bội…

Một con người tỏa sáng niềm hy vọng

Trong mọi hoàn cảnh sống của Đức Hồng y cũng như tại những nơi ngài hiện diện, người ta đều thấy sáng lên niềm tin yêu hy vọng. Chính cuộc sống đầy lạc quan của ngài đã giúp cho nhiều người nhận ra, hay tìm lại niềm vui sống đã mất.

Niềm hy vọng còn được Đức Hồng y viết ra nơi những tác phẩm của ngài. Như chúng ta đã biết, cuốn Chứng nhân hy vọng được ngài viết tại Roma và được Đức Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II nói: “Năm đầu tiên của ngàn năm thứ ba, một người Việt Nam sẽ giảng tuần tĩnh tâm cho giáo triều Roma”.

Vào những năm đầy gian khó của đời mình, Đức Hồng y viết cuốn Đường hy vọng. Sau này trong cuốn Đường hy vọng, dưới ánh sáng lời Chúa và Công đồng Vaticano II, ngài cho rằng Thiên Chúa đã ban cho ngài quãng đời đẹp nhất, chính là thời gian này.

Ngoài những tác phẩm kể trên, Đức Hồng y Thuận còn để lại cuốn Những người lữ hành trên đường hy vọng, Khám phá niềm vui hy vọng. Trong cuốn Niềm vui sống đức tin, ngài viết: “Là một người Việt Nam, tôi phải tự hào vào những người đồng hương và vào chính dân tộc của tôi”.

Đức Thánh Cha Biển Đức XVI đã gọi Đức Hồng y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận là “Sứ giả của niềm hy vọng”. Huy hiệu Hồng y ngài chọn cũng chính là “Vui mừng và Hy vọng” (Gaudium et Spes).

Đây chính là tên gọi của Hiến chế Mục vụ về Giáo hội trong thế giới hôm nay được Công đồng chung Vaticano II ban hành ngày 7-12-1965. Hình ảnh trên huy hiệu này cũng đầy nét Việt Nam như lũy tre làng, biển xanh… nhất là ba ngọn núi biểu tượng cho ba miền Bắc, Trung, Nam.

Cùng với người Kitô hữu trên toàn thế giới, chúng ta được mời gọi thân thưa với Chúa bằng tâm tình của lời kinh: “… Nhờ lời bầu cử của Đức Hồng y Phanxicô Xaviê và theo thánh ý Chúa, xin Chúa ban cho con được ơn đang khẩn cầu, với niềm hy vọng thấy ngài sớm được vinh hiển trên bàn thờ. Amen”.

LM VINH SƠN NGUYÊN HOÀ, SSS

>> Lần theo cuốn sách nổi tiếng của Đức Hồng y Nguyễn Văn Thuận

The post Nhân đức toả sáng nơi Đức Hồng y Nguyễn Văn Thuận appeared first on Đồng Hành.

Chính trong thời gian ở tại Giang Xá, Đức Hồng y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận đã viết hai cuốn sách nổi tiếng là Đường Hy vọng dưới ánh sáng lời Chúa và Công đồng Vaticano II và cuốn Những người lữ hành trên Đường Hy
vọng.

Tôi theo chân ông T.L lên cầu thang gỗ dựng đứng trong căn nhà nhỏ tại phố cổ Hà Nội. Trên những kệ đầy sách, ông rút ra cuốn Đường Hy vọng đã bám màu thời gian, phủ đầy những kỷ niệm về Đức Hồng y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận. Đôi tay hơi run, ông lật giở từng trang để chỉ cho tôi thấy và kể cho tôi nghe những câu chuyện về Đấng Đáng kính.

Đạp xe 20 cây số để gặp Đức Hồng y

Từ năm 1978 đến 1982 Đức Hồng y ở tại nhà thờ Giang Xá thuộc Tổng Giáo phận Hà Nội. “Khi đó ở Hà Nội, một số tín hữu đã bắt gặp được nhiều tư tưởng mới của Ngài về đời sống đức tin dưới ánh sáng Công đồng Vaticano II. Nhóm chúng tôi chừng 4, 5 người thường đạp xe đến Giang Xá, cách trung tâm Hà Nội gần 20 km để có thể gặp gỡ Ngài. Mối thân tình cha con bắt đầu từ đó và càng gần gũi hơn khi Ngài ở tại Tòa Tổng Giám mục Hà Nội những năm 1988 trở đi”, ông T.L kể.

“Ngài bình dị lắm!”, đôi mắt trầm ngâm của ông T.L khép lại để truy hồi về một thời được cận kề bên Đức Hồng y. “Lúc đó, rất ít giáo dân được tiếp xúc với Ngài vì đang trong thời gian quản thúc. Căn phòng nhỏ của Ngài đơn giản hết mức có thể với bộ tràng kỷ cũ, chiếc giường cùng vật dụng cá nhân”.

Về cuốn sách Đường Hy vọng dưới ánh sáng Lời Chúa và Công đồng dày 533 trang, để trong tấm bìa da xanh sẫm, khổ nhỏ bằng n a tờ A4, ông kể: “Hôm đó tôi cùng bà xã qua thăm Đức Hồng y để trò chuyện. Ngài chia sẻ với chúng tôi rất nhiều trăn trở về đời sống đức tin của giáo dân Việt Nam hiện tại.

Sau đó, Ngài lấy ra cuốn sách kèm tập tranh màu nho nhỏ đem từ Roma về. Đó là những bức tranh về các loài hoa kèm những câu trích thiêng liêng bằng tiếng Ý. Do vợ chồng tôi không thông thạo ngoại ngữ nên Ngài vừa dán ảnh vào những khoảng trống ở đầu các chuyên mục vừa ân cần giải nghĩa cho chúng tôi. Ngài còn tự tay viết những câu trích dẫn trong tranh bằng tiếng Việt ngay bên cạnh. Cả thảy có sáu bức như thế!”.

Nhiều người lo ngại vì sức ảnh hưởng của cuốn sách

Lúc đó, điều kiện in ấn hết sức khó khăn. Giấy dùng để in khi ấy là giấy ngả vàng thời bao cấp, số lượng phát hành sách của Đức Hồng y cũng chỉ tới trăm cuốn là cùng.

Vì vậy, những cuốn sách “đời đầu” này cực kỳ hiếm và ít ai có được. “Gia đình tôi thì coi đó như một kỷ vật quý giá, một dấu ấn khó phai với cố Đức Hồng y. Không chỉ thế, nó còn là những tư tưởng, ánh sáng dẫn đường cho đời sống của nhà tôi. Chính vợ tôi đã ghi lại những dòng chữ ở đầu cuốn sách để có thể ngừng lại, ngẫm suy về những điều Đức Hồng y viết”.

Những dòng chữ bà viết lại mờ mờ theo cái lướt đi của thời gian nhưng vẫn còn đậm suy tư: “Những khi quá mất mát đắng cay/ Những lúc gần gục ngã trong cuộc sống/ Con lại đọc sách này/ Để tâm hồn náo nức mê say/ Từng giờ từng phút từng giây”.

Theo ông T.L, cuốn sách Đường Hy vọng làm cho nhiều người lo ngại vì sức ảnh hưởng của nó. Thêm nữa, Tu hội Hy vọng do chính ngài lập ra cũng hoạt động khá mạnh mẽ giữa thời thế nhiều biến đổi. Chính những ý tưởng Hy vọng của Ngài đã làm thức tỉnh, truyền cảm hứng cho giáo dân trong đời sống đức tin cũng như thường nhật. Ba bộ vãn dâng hoa kính Đức Mẹ tại Tổng Giáo phận Hà Nội lần lượt được viết trong thời gian đó cũng đượm tinh thần Hy vọng của Đức Hồng y!

Một tình yêu với Huế qua những điều nhỏ nhặt

“Cha đã đi một quãng đường/ Hân hoan có, gian khổ có nhưng luôn tràn trào hy vọng”. Đó là lời mà Đức Hồng y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận nói về Ngài và quả thực cuộc sống của Ngài đã như những gì Ngài nói.

Ông T.L tiếp tục nhặt nhạnh tiếp trong ký ức của mình về những hình ảnh một người Cha hy vọng luôn luôn trong đời sống vốn nhiều trúc trắc.

“Ngài có một tình yêu đối với Huế của mình qua những điều nhỏ nhặt. Có lần tôi gặp Ngài, Ngài kể nhiều về món tré của người cố đô với tình yêu dung dị”. Trong thời gian Ngài ở gần chỗ Công viên Thống Nhất hiện nay, thấy mấy anh công an canh giữ ngài đang đọc, viết gì đó, Ngài hỏi: “Các anh học gì đấy?”. Họ đáp: “Chúng cháu học ngoại ngữ chuyên ngành”. Khi đấy, Ngài bảo các anh đưa giấy, bút và những từ cần phiên dịch. Ngài đã viết mấy ngàn từ chuyên ngành với nhiều thứ tiếng, từ Việt, Anh, Pháp, Nga.

“Có lẽ kể về Đức Hồng y mãi thì chẳng hết được vì nhiều lắm!”, ông T.L trầm tư. Đức Hồng y bình dị trong những công việc nhỏ bé mà lại có những cái nhìn rất xa cho tương lai Giáo hội. Nhiều lần Ngài chia sẻ tâm nguyện mua một miếng đất bên sông Hồng để xây một ngôi nhà thờ kính các thánh tử đạo Việt Nam.

Những lo lắng của Ngài về chủng sinh, linh mục với trăn trở “khi ở Chủng viện thì các thầy theo luật của Chủng viện, còn khi làm cha rồi thì theo luật của mình”. Ngài còn lo xa cho hàng giáo phẩm tại miền Bắc sau này vì nhân sự còn quá yếu.

“Chấm này nối tiếp chấm kia, ngàn vạn chấm thành một đường dài. Phút này nối tiếp phút kia, muôn triệu phút thành một đời sống. Chấm mỗi chấm cho đúng, đường sẽ đẹp. Sống mỗi phút cho tốt, đời sẽ thánh”. Mượn câu trích trong Đường Hy vọng của cố Đức Hồng y để tạm khép cuốn sách kỷ niệm về Ngài, về những câu chuyện vắn vỏi của Ngài tại Hà Nội.

Những ý tưởng đó sẽ mãi vương vấn, nảy mầm trong mưa hồng ân của Thiên Chúa. Và rồi, mỗi chấm, mỗi phết qua đi trong cuộc đời đều là mỗi phết, mỗi chấm của Hy Vọng.

AN DUYÊN

>> Linh mục Nguyễn Văn Vinh: Người viết hợp xướng và nhạc kịch đầu tiên của Việt Nam

The post Lần theo cuốn sách nổi tiếng của Đức Hồng y Nguyễn Văn Thuận appeared first on Đồng Hành.