Đêm mất ngủ gặp vị tu sĩ online

Hôm rồi vào đêm chung kết hoa hậu quá nửa khuya về sáng, giật mình thức giấc rồi chớ hề ngủ lại được. Tôi bèn cầm lấy chiếc smartphone, vào mạng Bigo Live để xem giới trẻ tâm tình qua hình thức video trực tiếp (live stream).

Đang lướt qua “nhà” của những bạn trẻ thức quá khuya trong cơn ghiền chat, tôi giật mình thắng ngay cái két lại trước nhà một vị áo vàng. Ngạc nhiên chưa, một vị tu sĩ đang khai thác ưu thế và sức hấp dẫn của mạng xã hội có hình cục cựa, có tiếng nỉ non này để mà thuyết giảng.

Vị tu sĩ đó say sưa giảng giáo lý, trong khi có những người đang xem phản hồi qua những comment bằng chữ hay những biểu tượng biểu cảm.

Vị tu sĩ này lại làm chuyện “thắp lên ngọn lửa” là tham gia để giảng đạo lý. Và vị tu sĩ này không hề đơn độc. Trên các mạng truyền thông xã hội như Facebook, YouTube, Twitter,… lâu nay vẫn có nhiều vị tu sĩ xuất hiện để hành đạo bên cạnh những tín hữu của mình.

Có những vị linh mục hằng tuần vẫn siêng năng đưa lên trang Facebook của mình những thông tin cập nhật về xứ đạo, giáo phận và cả Giáo hội. Tất nhiên là không thể thiếu những bài đọc, bài giảng lễ.

Mỗi khi có một sự kiện gì đó có liên quan tới Công giáo ở địa phương hay trên thế giới, người ta có thể vào các mạng xã hội để tìm những chia sẻ, những thông tin. Người này chia sẻ cho kẻ khác, cứ vậy thông tin lan tỏa khắp cả thế gian, không phân biệt ngôn ngữ và quốc gia.

Giáo hội luôn đi đầu trong ứng dụng công nghệ

Công giáo vốn là một tôn giáo tiên tiến (chẳng trách mà ngày xưa ở xứ Việt, nó bị gọi là đạo Tây và có biết bao người theo đạo đã bị triều đình bách hại). Vì thế, chẳng có gì phải ngạc nhiên khi từ rất lâu rồi, Giáo hội Công giáo luôn ý thức được sức mạnh của truyền thông đại chúng trong hoạt động tôn giáo của mình.

Nhật báo Mỹ New York Times (3-12-2012) viết như vầy: “Giáo hội Công giáo có lẽ là một trong những cơ cấu thay đổi chậm chạp nhất trên thế giới nhưng khi vào thời thông tin liên lạc với niềm tin của mình, Giáo hội lại tiếp nhận sớm”. Ý muốn nói là tuy bảo thủ siêu cấp độ nhưng cũng cách tân thiên hạ vô đối.

Này nhé. Năm 1896, Đức Giáo hoàng Leo XIII đã trở thành vị giáo hoàng đầu tiên xuất hiện trên phim. Năm 1931, Đài Phát thanh Vatican Radio được thành lập và Đức Giáo hoàng Pius XI là vị giáo hoàng đầu tiên lên sóng phát thanh. Tới năm 1949, Đức Giáo hoàng Pius XII là giáo hoàng đầu tiên xuất hiện trên truyền hình.

Nên nhớ là chỉ sau Chiến tranh thế giới thứ II (1945), những chiếc tivi đen trắng mới bắt đầu xuất hiện nhiều hơn trong các ngôi nhà ở Mỹ và Anh. Và mãi đến những năm 1950, truyền hình mới trở thành một phương tiện truyền thông hàng đầu tạo được ảnh hưởng tới ý kiến công chúng.

Mạng Facebook ra đời năm 2004 và tới năm 2009, Vatican lập website Pope 2 You, đưa ra một ứng dụng gọi là “Đức giáo hoàng gặp gỡ bạn trên Facebook” và một ứng dụng khác cho phép người đọc tải các bài nói chuyện và các thông điệp của đức giáo hoàng về smartphone của họ. Năm 2011, Vatican mở một website tin tức riêng là News.va. Vậy là Giáo hội online toàn tập và multimedia.

Còn nhớ hồi năm 2011, Đức Giáo hoàng Benedicto XVI đã viết rằng: Các mạng xã hội và truyền thông mới đưa ra “một cơ hội vĩ đại” nhưng ngài cũng cảnh báo rằng chúng mang tới nguy cơ “vong thân” (tự đánh mất mình – alienation) và tự buông thả đam mê lạc thú (self-indulgence)”. Hồn ai nấy giữ à nghen.

Các buổi lễ thụ phong, truyền chức từ khấn dòng, thụ phong phó tế, linh mục, cho tới tấn phong giám mục, hồng y và cả giáo hoàng, tất tần tật đều được quay phim và đưa lên mạng YouTube cho cả thế giới cùng xem mọi lúc, mọi nơi.

Nếu không có YouTube, làm sao tôi ngồi ở một góc Chợ Lớn có thể xem được những sự kiện lớn của Giáo hội Công giáo đang diễn ra tận Rome của nước Ý. Thậm chí có những sự kiện được phát sóng trực tiếp và có phiên dịch tiếng Việt hẳn hoi. Tôi đã được dự từ xa như vậy lễ đăng quang của Đức Giáo hoàng Phanxicô, lễ phong thánh, lễ tấn phong các hồng y,… Cảm giác thiệt là phiêu linh, cứ như đang chạm tay tới ngạch cửa Thiên đàng!

Đặc biệt, trong cao điểm mùa dịch Covid 19, khắp nơi trên toàn cầu được theo dõi thánh lễ online của Đức Giáo hoàng Phanxicô từ Vatican. Người trong nước thì tha hồ lựa chọn những thánh lễ online do các giám mục, linh mục mình yêu quý để hiệp thông từ xa.

Có lẽ chưa bao giờ thánh ca lại được quảng bá sâu rộng và không biên giới như ngày nay, với mạng YouTube. Có một ca đoàn ở nhà thờ Sapa tận Lào Cai đã tổ chức ghi hình những bản thánh ca do họ trình diễn rồi phát lên YouTube.

Tôi không thể ngờ được các bạn ở nơi địa đầu đất nước lại có thể thực hiện được những video clip thánh ca chuyên nghiệp đến như vậy. Một buổi chiều, tôi vào mạng tìm kiếm với từ khóa “thánh ca Công giáo” và có được khoảng 143.000 kết quả. Mặc sức mà nghe hết ngày dài tới đêm thâu nhé.

Tương tác với giáo dân

Truyền giáo và sống đạo qua các mạng truyền thông xã hội ư? Sao lại còn hỏi kia chứ, nhào vô trong vòng một nốt nhạc đi mà. Liệu Giáo hội được lợi hay bị hại nếu như vị cha xứ và hội đồng mục vụ giáo dân có tài khoản trên Facebook, Twitter,… để thường xuyên tương tác với các giáo dân.

Hai bên sẽ hiểu nhau hơn và biết được bổn phận của mình hơn. Vào mỗi thứ Bảy, cha và mấy ông trùm đưa lên mạng xã hội những thông tin mà giáo dân cần lưu ý cho ngày Chúa nhật hôm sau. Thánh lễ sẽ đạt hiệu quả cao hơn nếu như giáo dân trước đó đã được đọc qua những bài đọc, Lời Chúa,… và được lưu ý, nhắc nhở phải làm những gì.

Các sinh hoạt và cuộc sống của giáo xứ được chia sẻ (dĩ nhiên những gì có thể chia sẻ công khai) trên các mạng xã hội cũng giúp cộng đồng gắn kết với nhau hơn. Kìa, nhà cụ X đang cần giúp đỡ, cả giáo khu cùng xúm lại nghen. Trưa nay, nhà ông trùm họ có đám giỗ kìa, xách lốc bia lại thôi. Cứ thế mà sống đạo sao vui và sinh động đến thế.

PHẠM HỒNG PHƯỚC

>> Đi lễ thời kỹ thuật số

The post Tông đồ thời Facebook appeared first on Đồng Hành.

Vài năm gần đây, khi đi mua hàng ở siêu thị, người ta phải thêm một nội dung đối thoại “mơi mới và nho nhỏ” vào lúc trả tiền, ít ra trên nước Đức mà đang tạm trú mấy năm trước.

Nụ cười và cái túi nylon

Sau khi đã ghi nhập tất cả món hàng cũng như những điều cần thiết khác, cô mậu dịch viên hỏi tôi câu cuối, với ngữ điệu nhẹ nhàng và hiếu khách: “Anh có cần một cái túi đựng không?”.

Nhớ ban đầu lúc mới sang, khi vốn ngôn ngữ chỉ tàm tạm và nhất là đối diện với một người bán hàng lịch sự như vậy, tôi không ngần ngại trả lời “vâng”. Ngay lập tức, thay vì lấy túi đựng cho tôi ngay, cô bấm máy roèn roẹt và kết quả là tôi phải trả thêm 10 xu cho cái túi và được khuyến mãi một nụ cười!

Những lần sau rút kinh nghiệm, tôi phải tự mang ba lô hoặc túi mua hàng, nếu không muốn tính thêm tiền, còn nụ cười thì vẫn được miễn phí. Thỉnh thoảng, có khi quên mang bao bì theo, tôi đành bấm bụng mua chiếc túi nylon lần nữa. Nhưng lần này, không vì cảm giác bị lừa hay tiếc tiền, chỉ len lén và áy náy nhìn bà cụ người Đức đứng sau lưng, một tay chống gậy, tay kia đã thủ sẵn một cái túi vải.

Chuyện buộc phải bỏ tiền mua túi nylon khi đi chợ hay cái hộp giấy đựng thức ăn nhanh chỉ là một trong nhiều biện pháp mà người ta đang cố gắng cắt giảm những vật liệu không cần thiết trong đời sống hằng ngày. Nó chỉ là một trong chuỗi những nỗ lực để thay đổi lối sống, vốn đã bắt đầu đi vào tầm vóc toàn cầu.

Từ những trạm thu ve chai ở các đầu đường, lịch đổ rác đúng giờ và đúng loại theo kỷ luật bất khoan nhượng của người Đức, cái hộp diêm có hai ngăn để đựng… tàn đóm, đến lưu ý đừng giẫm đạp khăn tắm trong các khách sạn là những sáng kiến, vi mô thôi, để dần dần giúp hình thành thái độ mới trong một tương quan điềm đạm hơn với môi sinh.

Cuộc về nguồn với môi sinh

Sau khi trải nghiệm những điều ấy, trong tôi lại nảy sinh một ý tưởng thoang thoảng mùi tự tôn dân tộc: Ừ nhỉ, hóa ra Tây cũng chật vật không kém ta trong chuyện cải thiện bài toán tập quán và môi trường!

Thông điệp Laudato Sí của Đức Thánh cha Phanxicô về việc chăm sóc ngôi nhà chung Trái đất chắc chắn không là tiếng súng phát động cho những sáng kiến về môi trường. Bởi chuyện cái túi nylon đã có từ lâu.

Chỉ khi bạn để thiên nhiên bọc lấy đức tin và lối nhìn về thế giới của bạn, bạn sẽ không “xả rác” ra môi trường xã hội và Giáo hội bằng những tư tưởng “không thể phân hủy được” của con người ích kỷ của mình.

Không kể đến giá trị có tính định hướng về việc đặt vấn đề, cũng như khai mở các chính sách trên nhiều phương diện, bản văn Laudato Sí mang cung điệu trữ tình thiên nhiên này cũng ngấm ngầm đề nghị xây dựng một lối sống năng động và tươi trẻ, nhờ vào việc xây dựng đời sống xã hội hiện đại như là một cuộc “về nguồn với môi sinh”. Về với thiên nhiên để thấy mình trẻ lại!

Mọi phân tích và đặt vấn đề cho dù triệt để đến đâu cũng sẽ chẳng có giá trị nếu nó không làm dấy lên một nhu cầu phải thay đổi, như số 202 của thông điệp đã trình bày:

“Nhiều điều cần phải được định hướng lại nhưng trước tiên nhân loại phải tự thay đổi. Cần có một ý thức về nguồn gốc chung, một sự thuộc về nhau cách hỗ tương và một tương lai được chia sẻ cho mọi người. Ý thức căn bản này giúp hình thành những xác tín mới, những thái độ và lối sống mới”.

Vì thế, để thay cho cái túi nylon giá 10 xu, các siêu thị đã mở chiến dịch tặng túi vải thân thiện với môi trường cho khách hàng. Và dĩ nhiên họ không quên… in biển quảng cáo của hãng mình trên đó, đến độ bây giờ nhà bếp các gia đình đầy túi vải thay vì túi nylon! Giả như họ, một lần nữa, thay được một phần túi vải ấy bằng một vật liệu tự nhiên hơn nữa thì chắc chắn sẽ hiệu quả hơn.

Nhớ phiến lá chuối xanh mướt quê nhà

Nghĩ đến đấy lòng tôi chợt nhớ đến phiến lá chuối xanh mướt quê nhà! Tôi không phải là người thích hoài cổ, để cổ động cho quá khứ, vì tuổi thơ thời “quá độ” của tôi lúc ấy cực khổ trần ai. Chỉ nhớ mùa lễ Tết mẹ hấp bánh chưng, gói nem bằng lá, rồi lại tẩn mẩn thay bằng đợt lá mới xanh hơn. Những gói xôi bắp gói bằng lá chuối và xúc bằng bẹ dừa, bó rau thơm cuộn lại bằng lá sen và dây chuối phơi khô, cái tụng đệm bằng cói, gáo nước bằng sọ dừa, cục đường gói bằng lá vông…

Những hình ảnh ấy đi vào ký ức đời thường của tôi đến bây giờ và vẫn còn sống động, đậm đà. Nói ký ức vì những kỷ vật tự nhiên kia chẳng ai giữ được bởi đã tiêu tán vào lòng đất từ thuở nào!

Nếu thông điệp của Đức Thánh cha Phanxicô không gì khác hơn là mong cộng đồng Trái đất sống niềm tin của mình trong tương quan mới với Thiên Chúa ngang qua tình yêu với các thụ tạo, thì đức tin ấy, nếu được ví như làm một chiếc bánh, nhất thiết phải được gói bằng lá chuối. Một cái bánh đức tin bọc bằng lá chuối!

Một đức tin như vậy sẽ mang hương vị của tự nhiên của đất trời, cây cỏ, nếu bạn ngại sử dụng những phạm trù “vỡ óc” của triết học và lập luận. Chiếc lá gói đức tin ấy không là những đột phá đầy tham vọng của kỹ thuật hay tính toán riêng nhưng sẽ là sự tinh tế khám phá và cộng tác với những “điều có sẵn” trong đời thường, nếu bạn ngại gọi những điều đó là ân sủng.

Những chiếc bánh đức tin ấy không phải được đóng gói bằng những vật liệu cứng nhắc, đại trà và hàng loạt nhưng mời bạn tự tay gói lấy và trở nên thuần thục với thời gian. Khi cái lớp vỏ bọc của đức tin đã cũ, bạn lại gói bằng một ngôn ngữ tự nhiên mới, nếu bạn ngại gọi chúng là những cuộc “cách mạng” tín lý.

Cuối cùng, nếu bạn không được thuyết phục bởi tất cả những điều trên thì ít ra vẫn còn một điều khiến bạn chắc chắn: Chỉ khi bạn để thiên nhiên bọc lấy đức tin và lối nhìn về thế giới của bạn, bạn sẽ không “xả rác” ra môi trường xã hội và Giáo hội bằng những tư tưởng “không thể phân hủy được” của con người ích kỷ của mình.

LM JOSEPH BÙI QUANG MINH, SJ

>> Khi bục giảng bị sử dụng sai… công năng

The post Tuần lễ Laudato Sí về việc chăm sóc trái đất: Cái bánh đức tin bọc lá chuối appeared first on Đồng Hành.