MARIA ĐẶNG TƯƠI thực hiện

Tại Trung tâm Mục vụ Sài Gòn, nơi Ngài ở hiện nay, vào tuổi 84, Đức Hồng y Gioan Baotixita vẫn minh mẫn ngồi trò chuyện, dù sức sức khỏe Ngài có yếu đi so với lần được gặp Ngài ba năm trước.

“Ta cũng không thoát khỏi dư luận phũ phàng của người đời”

• Đồng Hành: 25 năm trước Đức Hồng y đã chọn khẩu hiệu Như thầy yêu thương vào ngày được tấn phong giám mục. Vì sao Đức Hồng y chọn câu này?

+ Đức Hồng Y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn: Làm giám mục là để phục vụ, để theo Chúa, phục vụ cho nhiều người hơn, phục vụ trong yêu thương. Chúa đến, Chúa nhập thể làm người và yêu thương tất cả. Làm Giám mục là tiếp tục con đường đi của Chúa, vậy thì phải “Như Thầy yêu thương”.

• Đồng Hành: Trong cuộc đời phục vụ, hẳn Đức Hồng y có nhiều kinh nghiệm gặp Chúa?

+ Đức Hồng Y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn: Đó là thời gian đầu làm Tổng Giám mục Giáo phận Sài Gòn. Sau giờ kinh tối, theo thường lệ, tôi chuẩn bị cho thánh lễ hôm sau. Bỗng nhiên, tôi nghe một tiếng nói hơi lạ: “Có điều gì làm cho người âu lo đến thế?”. Sau giây phút bàng hoàng, tôi nhận ra tiếng Chúa Giê-su nói nên thưa với Người rằng:

– “Lạy Chúa, Chúa biết con quen lối sống bình dị và thinh lặng của nông thôn. Còn nơi mới lạ ở đô thị này thì chuyện gì cũng được đưa lên giấy trắng mực đen, đưa lên Internet, cả chuyện tốt lẫn chuyện xấu, chuyện thật lẫn chuyện ảo, dễ tạo ra dư luận phân rẽ, dễ làm cho khoảng cách giữa người với người thêm sâu xa.

– Ngươi không thấy chính ta cũng không thoát khỏi dư luận phũ phàng của người đời sao? Người không biết hậu quả của dư luận đó đưa ta đến đâu ư? Ngươi không nhớ rằng bước theo ta cũng có nghĩa là đồng hành với ta trên đường thập giá ư?

– Lạy Chúa, thật ra con đã học biết điều đó, thế nhưng Chúa biết khả năng của con là giới hạn.

– Ta hiểu thấu lòng người và đồng cảm với người. Chính vì thế mà ta đã gởi và tiếp tục gỏi Thánh thần mà Chúa Cha đã trao ban cho ta, để Người luôn dẫn dắt người qua từng chặng thử thách cam go. Ngươi có tin vào Người không?

– Thưa Chúa, con tin.

Chợt tỉnh lại, tôi không còn nghe thấy Người nữa nhưng vẫn cảm nhận một thứ ánh sáng và sức mạnh huyền diệu còn lan tỏa…

Con người thường giải quyết vấn đề bằng quyền lực

• Đồng Hành: Câu chuyện của Đức Hồng y cho thấy có nhiều thách thức trong cuộc sống của con người bé mọn…

+ Đức Hồng Y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn: Con người trong gia đình, trong xã hội, trong Giáo hội có nhiều khó khăn, nhiều vấn đề giải quyết. Và thường họ giải quyết bằng sức mạnh của quyền lực, của thế lực, thậm chí cả bạo lực. Người Ki-tô hữu cũng dễ theo thói đời, bỏ quên sức mạnh của tình yêu mà Thiên Chúa đã đổ vào lòng họ. Chúng ta cũng dễ quên rằng Chúa Giê-su yêu thương và hi sinh cho ta được sống dồi dào, là để cho chúng ta cũng biết yêu thương và hi sinh cho nhau như vậy.

Tạ ơn Chúa đã gởi đến một vị chủ chĂn trÀn đây tình yêu thương như khẩu hiệu “Như ThẦy yêu thương”

Đức Giám mục Giuse Đỗ Mạnh Hùng, Giám quản Tông tòa Tổng Giáo phận Sài Gòn

Tôi vẫn thường xuyên cầu nguyện cho người người ghi khắc vào tâm trí: Thiên Chúa là tình thương, đạo Chúa là đạo yêu thương, sống đạo là mến Chúa và yêu người. Mến Chúa đi đôi với yêu người. Mến Chúa còn là thực thi ý Chúa trong đời sống gia đình, cộng đoàn và xã hội.

• Đồng Hành: Đức Hồng y vừa nhắc đến gia đình. Hội đồng Giám mục Việt Nam chọn năm 2018 là năm đồng hành cùng các gia đình trẻ. Đức Hồng y cũng đã từng dịch cuốn sách nhỏ về tâm lý nữ giới đối chiếu với nam giới. Vì sao phải đối chiếu, thưa Đức Hồng y?

+ Đức Hồng Y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn: Đối chiếu để hiểu nhau. Nó soi sáng cho mỗi người đổi mới sự hiểu biết về chiều sâu đời sống con người, nam cũng như nữ, trong gia đình cũng như trong cộng đồng. Đổi mới sự hiểu biết sẽ giúp đổi mới cách giáo dục trong gia đình và trong học đường, đổi mới cách tự rèn luyện bản thân trong trường đời. Đặc biệt đổi mới giúp người trẻ đón nhận gia đình như quà tặng của Đấng Tạo hóa, vì sự sống và sự phát triển của gia đình nhân loại.

• Đồng Hành: Thưa Đức Hồng y, môi trường sống hiện nay khiến mọi người, nhất là các thành viên trong gia đình ít dành thời gian cho nhau…

+ Đức Hồng Y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn: Điều đó rất nguy hại, nhất là cho gia đình và trẻ em. Có một bài thơ của tác giả vô danh mà tôi rất thích:

• Đồng Hành: Dấu nhấn nào với Đức Hồng y khi bước theo Thầy trên đường tình yêu cứu độ?

+ Đức Hồng Y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn: Có bốn dấu nhấn như sau:

– Một là chiêm ngắm Chúa Giê-su yêu thương nhập thể làm người và bước theo Chúa hòa nhập vào đời sống nhân loại.

– Hai là chiêm ngắm Chúa Giê-su yêu thương phục vụ cho sự sống con người và bước theo Chúa dấn thân phục vụ đời sống nhân loại.

– Ba là chiêm ngắm Chúa Giê-su yêu thương hi sinh đến cùng và bước theo Chúa hiến thân cùng hiến mạng sống mình vì sự sống của nhân loại.

– Bốn là chiêm ngắm Chúa Giê-su yêu thương đổi mới sự sống con người và bước theo Chúa mở rộng nước Chúa cho nhân loại.

• Đồng Hành: Xin cảm ơn Đức Hồng y!

The post Đức Hồng y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn: 25 năm đi cùng khẩu hiệu ‘Như Thầy yêu thương’ appeared first on Đồng Hành.

Phong trào rời bỏ chức linh mục và đời tu

Ngày trước ranh giới giữa cảnh tu và cõi tục khá rõ rệt khiến người ta dễ nhận ra ngay ai là người đi tu, ai là người ở đời. Bây giờ ranh giới ấy vẫn còn nhưng không nổi bật qua những dấu hiệu bên ngoài như áo dòng hay tóc tai…

Ngày nay linh mục, tu sĩ khi ra đường nhiều khi cũng ăn mặc như người ta, không có dấu hiệu gì bên ngoài phân biệt, ngoại trừ dáng vẻ hiền lành, cách ăn nói có phần lịch sự. Tuy vậy, cũng có những người ăn mặc và nói năng hơi “ngầu” khiến người ta không nhận ra đó là người nhà tu. Nhưng điều cốt yếu hệ tại tinh thần tu ở bên trong phát ra bên ngoài, qua cách sống và lối hành xử.

Các tu sĩ nam nữ thuộc nhiều hội dòng khác nhau trong xã hội, phần đông đều không giống các tín hữu. Dù muốn dù không, họ vẫn có cái gì khác biệt khiến vô hình trung họ trở nên tách biệt.

Ở Tây phương, sự khác biệt này làm cho người đương thời thấy kỳ và nhiều tu sĩ cảm thấy ngột ngạt, tìm cách giống như mọi người nên những người ấy, nếu không hoàn tục thì cũng tự thế tục hóa trong tâm tưởng và lối sống.

Đó là điều đã xảy ra vào sau thời Công đồng hồi những năm 1970. Bấy giờ có phong trào rời bỏ chức linh mục và đời tu hàng loạt, tạo nên một cơn khủng hoảng ghê gớm. Trước tình cảnh này, hai trong bảy nhà thần học nổi tiếng nhất thế kỷ XX – Linh mục Henri de Lubac, Dòng Tên và Linh mục Yves Congar, Dòng Đa Minh (sau cả hai vị đều là hồng y), đã phải lên tiếng trong hai tác phẩm Une Eglise cassée (Một Hội thánh bị bẻ nát) và Au milieu de l’orage (Giữa cơn bão táp) để báo động.

Ở Việt Nam chưa đến nỗi như vậy nhưng đã có những dấu hiệu biến chất về đời tu. Tại đất nước này, đời tu còn được kính nể và trọng vọng, giáo dân Việt Nam phần đông đều rất tốt đối với linh mục, tu sĩ nam nữ nên người ta còn đi tu nhiều. Nhưng khi xã hội thay đổi, đời sống vật chất và văn hóa của dân chúng được nâng cao, không chắc tình trạng này có còn mãi như thế.

Dù phong trào tục hóa khởi phát từ Âu châu và đang lan rộng khắp nơi nhưng vẫn không thể chối bỏ là phải có một hình thức làm cho tu sĩ khác với người đời, tuy vẫn phải ở đời hơn nhưng lại ít thuộc về đời hơn (Yves Congar).

Mọi người ai cũng được kêu mời nên thánh. Vì thế tu sĩ không phải là những người nắm độc quyền về phương diện này. Nhưng họ vẫn là những người theo đuổi và tuân giữ các lời khuyên Phúc âm (LG 39) và noi gương bắt chước Chúa Giêsu cách gần hơn (Ánh sáng muôn dân số 45). Sự khác biệt căn bản giữa tu sĩ và giáo dân xuất phát từ Đức Kitô qua lối sống của Người và các tông đồ.

Tu sĩ thuê nhà ở giữa dân chúng

Trước Công đồng, sự tách biệt giữa cảnh tu và cõi tục rất lớn. Vì quá tách biệt như vậy nên vào thời sau Công đồng, nhiều thành phần trong giới tu sĩ ở Âu châu phản ứng lại cách mạnh mẽ và đòi giảm thiểu hình thức cách biệt và tách biệt này, để tu sĩ trở nên gần gũi và đỡ xa lạ với người đời hơn.

Đó cũng là một trong các lý do góp phần vào việc hình thành Sắc lệnh Perfectae Caritatis (Đức ái hoàn hảo). Cũng vì thế vào những năm 1970, do sáng kiến của Dòng Tên ở Fourvières (Lyon), một số tu sĩ các hội dòng tổ chức các cộng đoàn nhỏ chừng vài ba người, gọi là “Antennes” (Cột thu âm), thuê nhà ở giữa dân chúng, làm ăn và chia sẻ nếp sống như họ cho gần gũi.

Thí nghiệm này chỉ kéo dài được ít lâu và sau đó bị coi như thất bại. Các tu sĩ lại trở về hình thức cũ nhưng với ý thức sống đơn giản và có trách nhiệm hơn. Những người chủ trương phá bỏ sự ngăn cách lý luận rằng:

– Thời đại bây giờ đòi phải có tình huynh đệ, đối xử với nhau một cách thân tình. Theo họ, phải phá đổ bức tường ngăn cách. Một trong những cơ may của Kitô giáo là tính đại đồng của nó. Thế mà xem ra lại có những phe phái, đẳng cấp trong đó. Như thế chẳng phải là điều trầm trọng hay sao? Phari-siêu chẳng phải là loại người tách biệt đã bị Chúa Giêsu cảnh cáo đó ư?

– Tách biệt như vậy đưa tới kiêu ngạo, giả hình, tự phụ, cho rằng mình chẳng phải như những người khác (Lc 15,11). Từ bao đời nay, tu sĩ vẫn được coi như thuộc hạng người khá đặc biệt và thường làm cho người ta có cảm giác như thế. Một lý do khác nữa khiến nhiều tu sĩ trẻ thế hệ mới chống lại hình thức tách biệt là ý thức về mầu nhiệm nhập thể. Chúa Giêsu đã xuống thế làm người để chia sẻ thân phận con người và thăng tiến nó như thánh Irênê viết: “Vinh quang của Thiên Chúa là con người sống động”.

Vì thế, nhiệm vụ của Kitô hữu là đi theo con đường nhập thể, nghĩa là làm cho mình hóa ra không như Chúa Cứu Thế (Pl 2, 7): đơn sơ, bé nhỏ ở giữa mọi người.

Xét cho cùng, lập luận này đúng nhưng đi quá xa trong những áp dụng mà thôi. Chúa Giêsu có làm cho mình hóa ra không thật nhưng Người vẫn là Chúa chứ không phải chỉ là người thôi đâu.

Việt Nam: Giới tu trì còn được quý mến

Ở Việt Nam, hoàn cảnh xã hội khác nên phong trào tục hóa chưa mạnh và giới tu trì trong các tôn giáo còn được quý mến, nể trọng khiến hiện tượng trên chưa thấy bộc phát. Nhưng có lẽ tình trạng này không kéo dài mãi như trên đã nói và đến một lúc nào đó xã hội sẽ thế tục hóa đời tu.

Riêng đối với các tu sĩ nam nữ trẻ hiện nay, cơn cám dỗ theo đuổi công trình của Chúa trên trần gian có phần mạnh mẽ, lôi cuốn hơn công việc theo Chúa. Người ta theo ai và theo đuổi cái gì. Cái khác là ở đối tượng mình theo. Theo người thì khác và theo đuổi công kia việc nọ thì khác. Theo và theo đuổi lại cũng có thể hiểu về sự vật như theo ơn gọi, theo chí hướng, theo đuổi mục đích, theo đuổi sự nghiệp, theo đuổi công trình…

Vì quá nhấn mạnh đến sự theo đuổi công trình của Chúa hơn là theo chính Người nên nhiều tu sĩ làm lệch cán cân thăng bằng, nghĩa là quá thiên về hoạt động cho những công việc đời mà lơ là công việc đi theo Chúa.

Nói tóm lại, đi tu là vì Nước Trời. Nước ấy thuộc thời cánh chung nhưng đã bắt đầu ngay ở trần gian này. Cái nhìn mang tính cánh chung về Nước Trời là cái nhìn bình thản và phấn khởi, vì tin rằng thời thịnh trị của Trời Mới, Đất Mới sẽ xuất hiện trong tương lai và cuộc đời của mình bây giờ là một hành trình, một cuộc chuẩn bị tiến tới con đường đó.

Bởi vậy đời tu chỉ có nghĩa khi tu sĩ hướng lòng về Đức Kitô và theo đuổi công trình của Người ở trần gian này, để góp phần thực hiện và sở đắc thời cánh chung. Điểm khác biệt giữa cảnh tu và cõi tục là ở chỗ theo Đức Kitô một cách triệt để hơn, như các tông đồ đã theo Người.

Những định hướng phát xuất từ ba lời khuyên Phúc Âm
Con người có ba nhu cầu về tình cảm, tiền bạc và tự do trong các lựa chọn và quyết định của mình. Ba lời khuyên Phúc Âm như đi ngược lại với các nhu cầu đó. 
Tu sĩ chọn sống ba lời khuyên Phúc Âm không phải vì không biết hay khinh chê những nhu cầu đó nhưng vì muốn vượt lên trên những thứ đó để lòng được tự do, thanh thản đi theo Chúa. 
Quả thật, trải qua lịch sử, các lời khuyên này được coi như những phương thế hiệu nghiệm để đi theo Chúa một cách triệt để. Ngay từ đầu, trong cảnh sống thân mật với Đức Kitô, các tông đồ đã khám phá và nếm cảm được sự cần thiết và hiệu lực của các lời khuyên ấy. Tiếp đến thời Thượng cổ, các nhà ẩn tu, các vị đan sĩ lừng danh cũng đều căn cứ vào đó mà sống và xây dựng giáo thuyết về con đường theo Chúa của mình. Tuy vậy, mãi đến thế kỷ XII, các lời khuyên mới thành lời khấn công khai và trọng thể. 
Ngày nay cả bên Thệ Phản cũng công nhận các lời khuyên Phúc Âm là hữu ích và cần thiết để theo Chúa, điều mà trước kia họ phủ nhận. Có những tu hội Thệ Phản cũng giữ nghiêm chỉnh các lời khuyên này như tu hội Taizé chẳng hạn. 

LM ANRÊ ĐỖ XUÂN QUẾ, OP

>> Lần theo cuốn sách nổi tiếng của Đức Hồng y Nguyễn Văn Thuận

The post Cảnh tu và cõi tục appeared first on Đồng Hành.

Cha nhà giàu

Cha chánh xứ S. tâm sự: “Mấy anh chị nhà em đều ở nước ngoài, nhà có cửa hàng vật liệu xây dựng do cô em gái út quản lý. Ông bà cụ nhà em cũng đóng góp cho việc xây nhà thờ khá nhiều. Giờ lại thuyết phục em sắm cái xe để đi lại cho tiện, đỡ mưa gió, ít rủi ro, lại có điều kiện giúp đỡ các cha xung quanh, các tu sĩ và cả giáo dân lúc ngặt nghèo”.

“Từ hồi sắm tới giờ, có ai mượn xe cha không?”. “Thật ra thì… em chỉ có chở các cha lân cận đi tĩnh tâm hoặc lễ này, lễ nọ. Còn tu sĩ và giáo dân thì… hình như họ ngại mượn, lỡ gặp trục trặc gì. Bữa nay, xe dịch vụ cũng nhiều nên họ mướn tiện hơn…”.

Cha T. hiện là giáo sư chủng viện có vẻ tích cực hơn: “Mình chỉ lãnh lương giáo sư nên đâu có nhiều, nhưng mình cố vận động gia đình giúp cho một chiếc vừa phải để mấy anh em đi chung cho vui. Mình không rượu bia gì nên thủ vô lăng, để anh em uống 1-2 chai khỏi phải lo lắng”.

Cha P. thì vô tư: “Không sắm thì thôi, sắm thì phải sắm xe xịn luôn. Đi đâu cũng tới, không lo “pan” dọc đường. Đến nơi, vô dâng lễ ngay cũng thoải mái”.

Cha xứ nghèo

Ông anh con cậu của tôi lại là cha xứ nghèo, xứ anh tới cả tám giáo họ ở rải rác trên một địa bàn mấy trăm cây số vuông.

Ước gì giáo dân nhận thấy khuôn mặt Đức Kitô nơi quý cha chứ không cần phải… lấy đức tin bù lại khi giác quan không cảm thấy sự gì!

Đức Giám mục Cosma Hoàng Văn Đạt

Dạo đó, anh cũng ráng kiếm một chiếc 4D mà tôi hay nhạo là “đi đâu đẩy đó”. Tuy nhiên, nó cũng giúp cho công việc mục vụ của anh khá nhiều.

Nhờ nó mà anh có thể bôn ba đi xin tiền xây thêm được cái nhà thờ vừa vừa. Sau này, khi về xứ mới, dòng đời phát triển, anh cũng phải đổi xe tuy không phải bôn ba nhiều như trước. Lý do đơn giản của anh là: “Lâu rồi không đi xe máy, bây giờ lớn tuổi rồi ngồi lên xe máy lại… lạng quạng!”.

Cha M. lại là người may mắn: “Em có anh bạn học thời cấp 3, nay là chủ một doanh nghiệp gỗ đang ăn nên làm ra. Ảnh muốn đổi xe nhưng bán rẻ lại chiếc này thì tiếc, thế là ảnh cho em luôn. Em nhận nhưng không sang tên, để rủi em có bề gì thì xe lại trở về nguyên chủ, khỏi sợ tranh chấp. Vì vậy mà xe em vẫn mang bảng số tỉnh khác”.

“Ảnh có giúp các bạn bè khác không?”. Cha M. cười: “Em không biết nhưng chắc chắn ảnh cho em chiếc xe này vì em là… linh mục!”. “Vậy là người ta kỳ vọng nơi cha nhiều lắm đó. Áp lực không nhỏ đâu!”.

Nhu cầu thực hay ảo?

Một hôm, cha P. gọi tôi: “Có đi dự lễ đặt viên đá đầu tiên ở xứ… không? Đi với mình cho vui!”. Hai cha con chễm chệ trên chiếc Fortuner 7 chỗ cùng với tài xế, tôi hỏi: “Còn đón ai nữa không cha?”. “Chỉ có hai anh em mình thôi! Không có chiếc bốn chỗ nên họ chạy chiếc này”.

“Vậy là sang quá hén!”. Cha cười: “Anh thử làm một phép tính coi. Nếu mình có 800 triệu bỏ ngân hàng, một tháng lãi được mấy triệu? Mua chiếc xe về, tiền bảo hiểm, đăng kiểm, lệ phí… mỗi tháng ngót nghét chục triệu. Rồi còn phải chăm sóc, tu bổ… Một thời gian sau hao mòn, trượt giá… Đi đâu cũng phải nắm tay lái, lại thêm lắm điều thị phi. Mỗi tháng mình đi xa chừng ba, bốn chuyến, a lô một phát có người đến đón có phải sướng hơn không. Muốn đi đông thì gọi xe lớn, đi ít thì xe nhỏ: Năm chỗ, bảy chỗ và thậm chí 16 chỗ cũng không chênh lệch bao nhiêu”.

Chừng hai chục năm về trước, các cha sắm chiếc Dream Thái cũng nghe lắm chuyện xầm xì như thế. Rồi xã hội đi lên, chiếc Dream Thái giờ thuộc loại dành cho “cha nghèo”. Nhưng cũng có người bảo: “Không có lửa sao có khói?”.

Ừ thì cũng có cha “chạy đua vũ trang” như một kiểu thời thượng. Thậm chí, có cha còn chơi chiếc Jeep mui trần có cần ăng-ten hẳn hoi. Sắm xe có giá trị lớn thì càng phải o bế, chăm sóc nhiều hơn. Từ ngày cha D. sắm xe, nhà xứ vắng vẻ dần. Các chú giúp lễ hay vào chơi bóng thường bị cha la do để bóng đập vào xe cha nên… lẳng lặng rút lui.

***

Của cải các ngươi ở đâu thì lòng các ngươi ở đó (Mt. 6,21). Cách đây gần 800 năm, Thánh Phanxicô khó khăn đã không cho anh em trong dòng sở hữu thứ gì riêng tư kể cả một quyển Kinh Thánh. Ngày nay, Giáo hội Công giáo cũng có một vị Giáo hoàng mang tên và tinh thần của Thánh Phanxicô. Ngài không hề có xe riêng nhưng vẫn chu toàn sứ vụ cho đến khi đắc cử Giáo hoàng.

Chắc chắn ngài có ơn riêng mới thực hiện được việc này nên chúng ta không thể đánh đồng với các linh mục, giám mục khác. Nhưng có lẽ các ngài nhận thấy nguy cơ của những tài sản riêng trong đời tận hiến.

Ở một vài trường hợp, nó có thể khiến khoảng cách giữa chủ chăn và đàn chiên tăng lên. Tôi còn nhớ cách đây vài năm, trong một lễ phong chức linh mục tại Dòng Chúa Cứu Thế Sài Gòn, Đức cha Cosma Hoàng Văn Đạt đã gửi gắm đến các tân chức: “Ước gì giáo dân nhận thấy khuôn mặt Đức Kitô nơi quý cha chứ không cần phải… lấy đức tin bù lại khi giác quan không cảm thấy sự gì!”.

Là một giáo dân, tôi cũng từng nghe chia sẻ của một vị niên trưởng: “Ngày nay, chúng ta rất dễ dàng phê phán các linh mục, nhưng đã mấy ai thực sự cầu nguyện cho các linh mục chưa?”.

Vâng, các ngài rất cần lời cầu nguyện của chúng ta!

LÊ HỒNG BẢO

>> Mùa phong chức nghĩ về thân phận linh mục

The post Chuyện xe pháo của các cha appeared first on Đồng Hành.

Vùng đất sinh nhiều ơn gọi

Hằng năm, nhất là những năm gần đây, vào dịp giỗ, có hàng ngàn lượt người từ khắp nơi đổ về vùng đất quê hương cha Trương Bửu Diệp để hành hương kính viếng.

Bà Maria Lê Thị Mẫu Đơn, năm nay 67 tuổi, tự hào là có quan hệ với Cha Diệp. Bà giải thích rằng ông nội của bà chính là bõ (cha) đỡ đầu rửa tội cho Ông Hai. Bà cũng thuộc dòng họ với cố Giám mục Emmanuel Lê Phong Thuận. Gia đình bà Đơn cũng dâng cho Chúa hai nữ tu, một đang ở Mến Thánh Giá Sóc Trăng và một ở Dòng Kín (Bỉ).

Bà Đơn cho biết, họ đạo nhỏ bé quê hương của cha Diệp, tính đến nay đã trổ sinh rất nhiều ơn gọi. Ngoài Đức Giám mục Emmanuel Lê Phong Thuận, cố Giám mục Giáo phận Cần Thơ, còn có gần 20 linh mục, hơn 100 tu sĩ nam nữ. Con số này có thể còn nhiều hơn, nếu như sau năm 1975 một số tu sĩ không thể tiếp tục ơn gọi vì nhiều lý do.

Ngôi nhà cha Diệp sinh ra và lớn lên thời thơ ấu trước khi vào Chủng viện Cù Lao Giêng vẫn còn khá nguyên vẹn. Nhà của cha chỉ cách xa nhà thờ Cồn Phước hiện nay hơn 100 m, cách nhà bõ đỡ đầu đúng hai căn. Mộ phần thân sinh của cha cũng ngay trong Đất Thánh cạnh khuôn viên nhà thờ.

Trước đây, nhà cha được mấy người cháu ở lại trông nom. Trong đó có ông Tám Tùng, sống bằng nghề nông và buổi sáng bán bánh mì trước sân nhà. Nay vì sinh kế, ông ít có mặt ở quê. Bà con lối xóm cho hay đồ đạc trong nhà hầu hết không thay đổi gì, cũng đơn sơ giản dị.

Vật đáng quý nhất, có lẽ là cái tủ gỗ, được gia đình nhiều đời làm bàn thờ. Mấy năm trước, có Hội Cha Diệp ở bên Mỹ về mượn. Sau đó họ đã mang trả lại cho con cháu của cha. Tiếc là chúng tôi không gặp được cha Giuse Nguyễn Hùng Sơn, Chánh xứ Cồn Phước, để xác minh xem có phải chiếc bàn ấy giờ được đặt làm bàn thờ cha Diệp phía tiền sảnh nhà thờ hay là một bản “phục chế” khác.

Hao mòn dấu tích của Cha Diệp

Ngôi nhà thờ nơi cha được rửa tội xây dựng năm 1890. Do trải qua bao năm tháng, lại ở giữa vùng thường xuyên ngập lụt nên đã xuống cấp và phải trùng tu nhiều lần. Vì vậy nó cũng ít nhiều mất đi dấu ấn của Cha. Mộ phần cụ thân sinh Cha nay đã khang trang kiên cố nhưng cây thánh giá bằng đá được cất giữ ở đâu thì không ai biết. Nhà cha có được trùng tu sửa chữa phần nào chắc cũng là do con cháu…

Vào dịp giỗ Ông Hai, hàng ngàn lượt khách từ khắp nơi đổ về hành hương kính viếng. Đài cha Trương Bửu Diệp tại Giáo xứ Cồn Phước.

Liệu có cách nào để giữ gìn như một thánh tích hay không? Tôi cứ băn khoăn, nhất là khi nghĩ tới một ngày gần đây cha sẽ được Giáo hội vinh danh.

Cồn Phước, theo lưu truyền được mang tên của cụ Lê Văn Phước. Cụ là người đầu tiên đến khai hoang, lập nghiệp cho nên được cư dân nhắc đến với lòng biết ơn. Xứ sở này được bồi đắp bởi phù sa sông Tiền với diện tích chỉ hơn 125 ha, mang hình hài một trái bí đao.

Khách hành hương đến đây bằng nhiều ngả đường. Thuận tiện nhất, có lẽ từ TP Long Xuyên, với lộ trình chỉ non 20 km, qua phà An Hòa, theo các tỉnh lộ 944, 942.

PHÙNG NGHỊ

>> Linh mục Nguyễn Văn Vinh: Người viết hợp xướng và nhạc kịch đầu tiên của Việt Nam

The post Dấu tích ngôi nhà Cha Trương Bửu Diệp chào đời appeared first on Đồng Hành.

Không có được số liệu thống kê chính thức, nhưng chắc rằng trong tổng số hàng ngàn linh mục gốc Việt đang phục vụ tại các quốc gia từ Mỹ, Pháp, Đức, Ý, Úc, Mỹ Latin, có đến hơn 3⁄4 là những linh mục còn tương đối trẻ, được tu học và nhận sứ vụ tại xứ người.

Ở đâu cũng có linh mục, tu sĩ Việt Nam

Ở Hoa Kỳ, người ta còn nhớ, từ rất sớm sau năm 1975, Đức Hồng y Tổng Giám mục Giáo phận Boston đã mở cửa đón nhận gần như trọn vẹn mấy chục linh mục và tu sĩ Dòng Đồng Công (nay là Dòng Mẹ Chúa Cứu Chuộc) từ Việt Nam sang.

Nhiều tu sĩ còn đang dang dở ơn gọi tại các đại chủng viện, học viện các dòng khác, vì nhiều lý do và những con đường khác nhau tới được hải ngoại cũng may mắn được tiếp nhận vào các nhà dòng, chủng viện tiếp tục con đường ơn gọi. Trong số này có thể nhắc đến Giám mục Phụ tá Giáo phận Orange County là Giuse Nguyễn Thái Thành. Ngài nguyên là tu sĩ ở Dòng Thánh Giuse Nha Trang.

Số người như Đức cha Nguyễn Thái Thành, cha Giuse Phạm Ngọc Tuấn (Chánh xứ Saint Barbara) có lẽ không nhiều bằng những linh mục mà khi đặt chân đến đất Mỹ khi còn là thiếu nhi, chưa có một ngày “ăn cơm nhà Đức Chúa Trời”, nghĩa là chưa một ngày sống đời tu.

Họ sang Mỹ cùng với gia đình và nhiều năm sau đã chọn đường đi tu. Chúng tôi đã gặp lại những em Thiếu nhi Thánh thể ngày nào còn sinh hoạt ở xứ đoàn Hòa Hưng, An Phú (Tổng Giáo phận Sài Gòn) nay đã là linh mục như các Cha Trịnh Hoàng, Trịnh Thái. Hoặc cha Vũ Hải Đăng, năm 1993 còn đang là ca viên ở Giáo xứ Đắc Lộ (Tân Bình) cùng nhiều người khác.

Cũng có thể dễ dàng gặp gỡ không ít các linh mục trẻ mà cha mẹ là người Việt thuần gốc, nhưng các vị nói tiếng Việt nhiều lúc khó nghe, vì sinh ra và lớn lên ở Hoa Kỳ. Đáng trân trọng là các linh mục này đã chọn đường tu sau khi hoàn thành bậc đại học, nhiều người là kỹ sư, bác sĩ, luật sư… có đủ điều kiện để thành công trong cuộc sống.

Nhiều người cũng ngạc nhiên là đã có hai du học sinh Việt Nam, một ở Hà Nội, một ở Sài Gòn cách nay 10 năm sang New Orleans Hoa Kỳ học tập bằng nguồn kinh phí của gia đình và nỗ lực của mình, sau khi tốt nghiệp đại học đã không trở về đất nước mà xin gia nhập Chủng viện Notre Dame vừa trở thành linh mục trong lễ phong chức vào ngày 2-6-2018.

Số linh mục Việt Nam ở Hoa Kỳ đang hoạt động trên nhiều lĩnh vực, phần lớn là các giáo xứ đa sắc dân (Mỹ, Mexico, Việt Nam), tuyên úy các đại học, truyền thông, nghiên cứu (cả tôn giáo, khoa học kỹ thuật), phát triển các hội dòng ở những vùng sa mạc hoang vu như các cha, các thầy thuộc Đan viện Xi-tô Thánh Giuse ở Lucerner Valley, California.

Hầu hết các linh mục giáo phận đã gia nhập vào cộng đoàn giáo phận địa phương. Riêng các nhà dòng cả nam và nữ phần lớn vẫn còn là các tu viện trực thuộc các tỉnh dòng trong nước. Cũng đã có một vài trường hợp sau một thời gian dài phục vụ tại Hoa Kỳ, các linh mục Việt Nam đã được sự chấp thuận của các vị giám mục trở về phục vụ tại địa phận gốc ở quê nhà.

Những hỗ trợ cho ơn gọi trong nước

Những ngày cuối tháng 5, đầu tháng 6 hằng năm, tại Hoa Kỳ đã diễn ra nhiều lễ phong chức linh mục ở khắp các giáo phận. Ở đâu cũng xuất hiện các tân chức là người gốc Việt. Có nhiều tân chức là người của các giáo phận trong nước được cử sang tu học.

Những ngày cuối tháng 5, đầu tháng 6 hằng năm, tại Hoa Kỳ đã diễn ra nhiều lễ phong chức linh mục. Ở đâu cũng xuất hiện các tân chức là người gốc Việt.

Như ngày 27-5-2018 tại Tổng Giáo phận Louisville, Bang Kentucky đã có hai tân chức thuộc Giáo phận Vinh. Trước đó, vào ngày 20-5 tại Tổng Giáo phận Boston cũng có hai tân chức thuộc Giáo phận Thanh Hóa được nhận sứ vụ. Năm nay, bị ảnh hưởng dịch cúm, nhiều giáo phận cả hải ngoại lẫn hải nội đã lên danh sách các tiến chức, nhưng ngày lễ truyền chức thì các đức giám mục vẫn chưa quyết định được. Có lẽ phải đợi dịch bệnh lắng xuống, chứ truyền chức mà chỉ tham dự thánh lễ online thì thật buồn!

Có thể nói, không thể thống kê đầy đủ số linh mục, tu sĩ từ Việt Nam đã được các giáo phận Hoa Kỳ tiếp nhận, nâng đỡ, tạo điều kiện tu học suốt từ những năm 2000 trở lại đây. Còn nhớ, cách đây hai năm, có bốn thầy thuộc Giáo phận Bùi Chu đã được vào tu học tại Đại Chủng viện Denver (Colorado) với học bổng toàn phần của Giáo phận Colorado.

Thầy Hiến, một trong số bốn thầy mới từ Bùi Chu đến Mỹ đã bày tỏ tâm tình tri ân các giáo phận Mỹ đã rộng rãi đón tiếp các chủng sinh từ Việt Nam sang tu học. Theo thầy Hiến, niềm vui và an ủi, khích lệ đáng được nhắc đến là sự nâng đỡ, giúp đỡ thiết thực và đầy yêu thương của các bà mẹ, bà chị là giáo dân ở các cộng đoàn dân Chúa Việt Nam hải ngoại luôn dành cho các tu sĩ từ Việt Nam sang.

Nhiều tổ chức, quỹ bảo trợ ơn gọi cho các giáo phận, hội dòng trong nước đã được hình thành từ nhiều năm qua, vẫn đang được duy trì phát triển dưới nhiều hình thức. Bên cạnh đó là những hỗ trợ âm thầm nhưng cũng đầy hiệu quả của các cá nhân, các hội đồng hương khác.

Tất cả là hồng ân chư thánh tử đạo Việt Nam

Trung tâm Công giáo Việt Nam tại Orange County, mang thánh hiệu là Các Thánh Tử Đạo Việt Nam, có lẽ là Trung tâm Công giáo Việt Nam đầu tiên được hình thành tại Hoa Kỳ cũng như tại hải ngoại. Trung tâm được thành lập do cố Linh mục Thomas Đỗ Thanh Hà (gốc giáo phận Long Xuyên, qua đời cuối năm 2017). Ngài nguyên là cha giáo ở Tiểu Chủng viện Long Xuyên, với cả trăm môn sinh đã trở thành linh mục đang phục vụ trong nước và hải ngoại, trong số có nhiều giám mục khả kính đang ở Việt Nam.

Linh mục Giuse Nguyễn Văn Luân, Chánh xứ La Vang (Giáo phận Orange County) là một trong số năm nghĩa tử cận kề của Linh mục Thomas Đỗ Thanh Hà, thổ lộ: Chính cha cố đã gieo mầm và làm triển nở, trổ sinh nhiều hoa trái linh mục ở trong nước trước đây và sau này khi Ngài sống và làm việc ở nước ngoài. Tất cả đều tin rằng, số ơn gọi được phát triển sâu rộng ở các nơi trên toàn cõi Hoa Kỳ hay nói chung ở nhiều nước khác, cũng như ở Việt Nam mặc dù có những khó khăn và hạn chế nhiều mặt, đó là nhờ hồng ân của các thánh tử đạo Việt Nam.

Riêng ở Hoa Kỳ, không ít gia đình linh mục, tu sĩ gốc Việt Nam thừa nhận có một nguyên nhân hữu hình khác. Đó là có nhiều cộng đoàn giáo hữu Việt Nam sống tập trung, nhiều nề nếp sinh hoạt sống đạo truyền thống còn được duy trì.

Trong đó điều đáng nói là việc luôn đề cao ơn gọi trong các gia đình, trong các đoàn thể giáo dân của mọi giáo xứ. Nhiều linh mục, tu sĩ là hậu duệ của các thánh tử đạo, có truyền thống gia đình nhiều ơn gọi và được khích lệ của các bậc đã dâng hiến đời mình cho Chúa trước và vẫn bền đỗ đến cùng.

PHẠM HÙNG NGHỊ, từ Hoa Kỳ

>> Tu sĩ đi tu nghiệp

The post Ơn gọi ở hải ngoại nhìn từ Hoa Kỳ appeared first on Đồng Hành.

Hơn 2.000 nữ tu trên đất Mỹ

Một số dòng như Mến Thánh Giá Thủ Thiêm, Mân Côi Chí Hòa và Đa Minh… đã làm công việc này từ nhiều năm nay. Còn lại, phần chính yếu là các giáo phận cũng như dòng tu gửi tu sĩ đi học…

Theo một bài báo trên Vietcatholic vào dịp Đại hội Tu sĩ Việt Nam ở Mỹ, hiện nay có chừng 2.000 nữ tu thuộc nhiều dòng tại Việt Nam đang làm việc và du học tại đây. Ấy là chưa kể con số các linh mục và tu sĩ. Như vậy, đủ chứng tỏ hiện tượng tu sĩ xuất ngoại hiện nay là một thực tại.

Điều này là một sự kiện đáng mừng cho Hội Thánh tại Việt Nam. Nó chứng tỏ sinh lực của giới tu sĩ và mối bận tâm của các vị có trách nhiệm muốn chuẩn bị cho Giáo hội những giáo sư chuyên nghiệp, để giảng dạy trong các chủng viện và học viện, đồng thời tạo được những nhà chuyên môn có phẩm chất để làm việc trong nhiều địa hạt khác nhau. Thành quả của mối bận tâm đó là một số vị được tấn phong giám mục mới đây, đều là những du học sinh ở nước ngoài về.

Tuy nhiên, vấn đề không hẳn đơn giản và dễ dàng, vì muốn gửi đi thì không phải lúc nào và ai cũng được, mà phải chuẩn bị: Chuẩn bị tài chánh nếu không tìm được học bổng, chọn người có đủ diều kiện và chú tâm làm công việc được giao phó.

Ở xứ người có nhiều điều hay và cảnh lạ, nhưng cũng không thiếu các trở ngại, như ngôn ngữ, khí hậu, phong tục, thực phẩm, học vấn… Người được đi du học thường dễ bị cám dỗ coi mình thuộc thành phần ưu tuyển. Có thể là như thế.

Thế nhưng thiết tưởng nên dẹp bỏ thái độ này. Người khiêm nhường sẽ được quí mến và nể trọng hơn. Ngoài ra, trong thời gian học tập sẽ phải vất vả với việc tiếp thu kiến thức và vật lộn với những cuộc thi cử.

Vì những nỗi “éo le” này mà có người không chịu nổi, đành phải “bán đồ nhi phế”. Rút kinh nghiệm này, những ai sắp được đi du học nên kiểm nghiệm xem mình có đủ sức chịu thử thách về nhiều phương diện trong thời gian này không.

Nếu không bổ nhiệm đúng chuyên môn thì thật là lãng phí

Còn một vấn đề nữa là khi du học về, có người được bổ nhiệm vào những công việc phù hợp với môn mình đã học, có người lại được đặt vào những chỗ không thích hợp, hay được giao cho những công việc không ăn nhập gì với ngành mình đã học.

Đối với các nam tu sĩ hay linh mục thì đỡ hơn, còn đối với nữ tu thì nhiều khi có vấn đề. Vấn đề ở chỗ các chị em học chuyên môn một ngành nào đó, khi về nước lại được chỉ định làm một việc không liên quan gì đến ngành đã học. Chẳng hạn, có người tốt nghiệp về tâm lý, khi về lại được giao cho chức vụ Giám đốc Nhà trẻ. Thật là đáng tiếc!

Có người tốt nghiệp về tâm lý, khi về lại được giao cho chức vụ Giám đốc Nhà trẻ. Thật là đáng tiếc!

Điều đáng mừng nữa là hiện nay có chừng gần 1.000 linh mục dòng, triều đang sinh sống và làm việc tại Mỹ. Trong số này, nhiều người có bằng cấp và chuyên môn cao. Những vị này có thể về nước giúp, khi hoàn cảnh cho phép.

Chúng tôi được biết có hai vị làm vẻ vang cho giới linh mục và tu sĩ Việt Nam. Đó là Linh mục Phan Đình Cho, một nhà thần học người Việt, đã có thời làm Khoa trưởng Phân khoa Thần học tại một trường đại học ở Mỹ. Người thứ hai là Linh mục Lê Minh Thông, nay là Giáo sư Trường Kinh Thánh Giêrusalem. Trường này rất danh tiếng, ai xuất thân tại đây chỉ cần đề trên danh thếp: Cựu sinh viên Trường Kinh Thánh Giêrusalem là đủ rồi. Như thế, là giáo sư thì lại càng vẻ vang hơn.

Cuối cùng, tu sĩ xuất ngoại là một cơ hội tốt. Thiết tưởng quí vị hữu trách trong vấn đề này nên biến thành một chính sách từ đầu đến cuối, nghĩa là từ việc tìm người để cử đi, tìm nơi để cử đến, hướng dẫn môn học và liên lạc thường xuyên với họ trong thời gian du học, nhằm nâng đỡ khuyến khích thiện chí.

Sau khi du học về thì bổ nhiệm vào những công việc tương xứng và phù hợp với khả năng và ngành học đã theo đuổi. Như vậy sẽ tránh được sự lãng phí, vì dùng người không đúng chỗ và đúng việc, lại vô hình trung, làm giảm hiệu năng của người được bổ nhiệm.

LM ANRÊ ĐỖ XUÂN QUẾ, OP

>> Xuất khẩu… ơn gọi

The post Tu sĩ đi tu nghiệp appeared first on Đồng Hành.

Bài 1: Cậu bé hát hay, giỏi Pháp văn

Vốn tính lanh lẹ, thông minh, vui tươi, cậu Gioan Lasan Nguyễn Văn Vinh biết vẽ, có khiếu nhạc, có khiếu thơ. Dễ tiếp xúc với mọi người, cậu giỏi hát, lại hát hay.

Trong các môn chơi như thả diều, đá bóng, nhất là chơi bi, cậu luôn ăn đứt bạn bè. Ngày ngày cậu sang sân nhà xứ chơi. Cha xứ đã để mắt tới cậu.

“Bé nào muốn đi tu?”

Một hôm thấy cậu đang chơi bi trong sân nhà thờ với bạn, cha xứ bảo: “Bé nào hát giỏi, hát cố nghe!”. Cậu bé Vinh nhanh nhẹn hát liền, hát hay và truyền cảm. Cha khen và hỏi tiếp: “Bé nào muốn đi tu?”. Người bạn chưa kịp thưa thì bé Vinh đã mau miệng đáp: “Thưa con ạ!”.

Từ cái buổi “thiên định” đó, cuộc đời cậu bé Làng Chủ đã bắt đầu một khúc ngoặt. Cậu được gửi học tại Hà Nội để chuẩn bị bước vào Tiểu Chủng viện.

Ngọc Lũ cách Hà Nội độ 50 km. Hệ thống giao thông thời đó thật gay go. Rời miền quê lên chốn kinh kỳ còn khó khăn hơn nữa. Lạ cảnh, lạ nước, lạ người, lạ đủ chuyện. Thế mà cậu bé Làng Chủ đã thích nghi một cách mau chóng. Vốn tính dễ thương, dễ mến, vui vẻ, cởi mở, lại hát hay và hay hát, đi tới đâu cũng chiếm được cảm tình của thầy, của bạn.

Nhờ được cha xứ giúp đỡ tận tình, cậu đã được nhận vào học Trường Puiginier ở Hà Nội.

Phải nói rằng đây là cơ hội bằng vàng được học trường Tây và học tiếng Tây. Vào thời đó, học tiếng Tây là một ngoại lệ cho người nước thuộc địa. Lại càng đặc biệt hơn nữa đối với người muốn đi tu. Biết nói tiếng Tây là cách kiếm việc, kiếm tiền và kiếm địa vị xã hội bảo đảm, lại nhanh chóng. Đời sống vật chất lên như diều.

Cậu học chăm, học giỏi. Cậu đã dành được những kết quả tốt đẹp, Ngày 19-8-1927, cậu đậu bằng Primaires élémentaires Sơ cấp yếu lược. Qua năm sau, ngày 20-5, cậu lại giật được mảnh bằng Primaires Franco-Indigènes bằng Tiểu học Pháp-Bản xứ. Liền sau đó, cậu được tuyển vào học Tiểu chủng viện Hoàng Nguyên.

Đi du học Pháp khi cao trào Tây học đang dâng cao

Ngay sau khi tốt nghiếp cấp Tiểu học, cậu GB Nguyễn Văn Vinh được tuyển chọn và gửi về học Tiểu chủng viện Hoàng Nguyên, nơi đào tạo chủng sinh của Địa phận Hà Nội. Cậu vào Tràng 6, niên khóa 1927-1928, tương đương lớp 6 ngày nay. Tới năm 1930, hết Tràng Tư cậu được chọn gửi đi du học bên Pháp đúng vào lúc cao trào Tây học cũng như Đông học đang dâng cao.

Nhờ nét mặt vui tươi, nói tiếng Pháp hay, giọng hát quyến rũ, lại giỏi đàn, nên cậu Vinh đã chiếm cảm tình của thầy cũng như bạn dễ như chơi.

Một phần do tình hình quốc tế bắt đầu có nhiều thay đổi, nhất là sau khi kết thúc Thế chiến lần thứ I (1914-1918) và cuộc Cách mạng tháng 10 thành công bên nước Nga vào ngày 7-11-1917.

Trong nước, các lực lượng yêu nước ráo riết tìm cách đấu tranh giành lại độc lập cho đất nước. Đây đó đã nổ ra những cuộc nổi dậy. Bầu khí chính trị xã hội sôi sục. Trong xã hội, các nhà cách mạng đặc biệt quan tâm gửi thanh niên ra nước ngoài để được đào tạo trở về đấu tranh giành độc lập, đưa quê hương đất nước đi kịp đà tiến cùng với bầu bạn năm châu.

Gương vùng lên của nước Nhật đã có sức thuyết phục mạnh mẽ. Phong trào Đông du do các cụ Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh lãnh đạo, chủ yếu là gửi các thanh niên Việt Nam qua học bên Nhật Bản.

Còn trong nhà đạo có phong trào Tây du. Nhiều linh mục coi xứ đã có sáng kiến mua ruộng lấy thóc hỗ trợ cho việc học và du học của du học sinh. Chương trình này đã không được lâu dài.

Chân ướt chân ráo tới đất khách, có sự dìu dắt của hai đức giám mục, các du học sinh Việt Nam tích cực chuẩn bị bước vào năm học mới. Chú GB Nguyễn Văn Vinh có thể nói đã thích nghi một cách nhanh chóng hơn các bạn. Nhờ nét mặt vui tươi, nói tiếng Pháp hay, giọng hát quyến rũ, lại giỏi đàn, nên đã chiếm cảm tình của thầy cũng như bạn dễ như chơi.

Khi còn ở Hoàng Nguyên, chú cũng được chỉ định đánh harmonium trong nhà nguyện thay cho Thầy Hương. Tinh thần lại lên cao hơn nữa, khi có Cố Dépaulis Hương, Cha xứ Ngọc Lũ, tới St Pol de Lé-on thăm khích lệ. Tất nhiên, đứa con của đất Làng Chủ cũng được Cố “chăm sóc” kỹ hơn.

Trong dịp thăm này, Cố thấy các học sinh đều đeo một phù hiệu giống nhau. Dò hỏi, các chủng sinh Việt Nam trình bày. Và Cố đã treo giải thưởng cho các du học sinh Việt Nam biết bài về phong trào Nghĩa binh Thánh Giá. Chú GB Vinh không đoạt giải mà là Chú Mt Trần Trinh Khiết. Dẫu vậy, Chú chủng sinh làng Ngọc Lũ vẫn là năm-bờ-oăn trước con mắt của Cha xứ.

Thời học tại đây, chú GB Vinh cũng đã tận hiến dâng mình cho Đức Mẹ trong Hiệp hội Đức Bà Krèsker ngày 14-6-1931.

Tốt nghiệp Trung học Kresisker năm 1934, thầy GB Vinh cùng với thầy Mt Trần Trinh Khiết lên học tại Paris và đậu Tú tài Pháp khóa 29-6-1935. Kết quả học tập của thầy cũng như của các bạn du học sinh Việt Nam không thua kém các bạn đồng trang lứa người Pháp hay người các nước khác.

Giờ đây thầy GB Vinh chú tâm vào các môn học chuyên, chuẩn bị cho đời sống linh mục mai sau. Thầy được gửi vào học Đại Chủng viện Xuân Bích, tại Issy-les- Moulineaux, Paris.

Lãnh nhận các tiểu chức và chức linh mục

Tại đây, thầy đã lần lượt lãnh nhận các chức bậc tiến tới thiên chức linh mục theo phẩm hàm Melkisêđê.

Ngày 21-5-1937, thầy cúi đầu dâng hiến một nhúm tóc như một biểu thức dâng hiến cuộc đời cho Thiên Chúa để phục vụ tha nhân.

Thầy cũng mau chóng lãnh nhận các chức Giữ cửa và Đọc sách, chức vụ Trừ quỷ và Giúp lễ, chức Phó tế. Lúc này, châu Âu đang sôi sục mùi thuốc súng. A.Hitler đã không ngừng đưa ra những lời tuyên bố hung hãn và đe dọa. Người người nơm nớp lo sợ. Các nhà ngoại giao, các nhà chính trị bi quan hơn ai hết.

Hình ảnh tang thương khốn khổ của những năm tháng Thế chiến thứ I (1914-1918) lại một lần nữa hiển hiện trước mắt mọi người. Đúng vậy, ngày 1-9-1939 năm đó, cả thế giới đã bàng hoàng khi hay tin Hitler vừa xua quân tiến đánh nước Ba Lan mở đầu cho cuộc chiến tranh thế giới lần thứ II.

Tình hình sinh hoạt hết sức bấp bênh. Việc học của sinh viên học sinh cũng thất thường và nhiều dang dở. Bên ngoài việc điều quân, việc động viên tới tấp, bên trong các tiểu chủng viện, tu viện cũng bị ảnh hưởng.

Sức tiến quân của Đức như vũ bão, lần lượt các nước rơi vào tay quân Đức. Phía Nam có đội quân B.Mussolini liên minh. Bên Á có đoàn quân phát xít Nhật cũng đang mở các mặt trận tiến chiếm các nước Trung Hoa, Mãn Châu… Nước Pháp bị sức ép tứ phía. Liên minh với nước Anh, quân đội Pháp và Anh cũng lần lượt phải rút.

Và thủ đô Paris đã bị đe dọa trực tiếp. Dân chúng nháo nhác chạy loạn. Đại Chủng viện Xuân Bích cũng phải chuyển xuống Limosges, cách Paris 375 km về hướng Nam.

Ở đây, thầy GB Nguyễn Văn Vinh đã thụ phong linh mục vào ngày 20-6-1940. Lễ phong chức được đặt trong tình trạng báo động hoàn toàn.

GM MICAE HOÀNG ĐỨC OANH

> Bài 2: Đau đáu nỗi đau người thuộc địa (opens in a new tab)”>>> Bài 2: Đau đáu nỗi đau người thuộc địa

The post Cuộc đời Cha chính Vinh appeared first on Đồng Hành.

Khi về mục vụ giáo xứ mới giáp ranh Sài Gòn tớ mấy bận điện mời QX quá độ tớ chơi, nhâm nhi tí… Mấy lần hẹn, giờ anh mới thu xếp ghé được.

2. Hành trình ơn gọi của QX có lẽ hơi bấp bênh! Giờ vẫn chưa hết lận đận…

Thời thông báo chịu chức phó tế, những ngày sắp hết hạn, chuẩn bị lên gặp riêng Đức cha Giáo phận để trao đổi về việc chịu chức thánh phó tế, thì đùng một cái anh có đơn tố…

Theo nguyên tắc, anh phải chững lại một nhịp để điều tra, xác minh. Thực tế, có nhiều vụ khi xác minh, chẳng có gì hay vấn đề không nghiêm trọng như đơn tố…

Với anh, vốn đẹp trai, khéo nói nên tớ liều nghĩ chắc cô nào đó có cảm tình, yêu thầm nên tố đơn cản trở, nghĩa là mọi chuyện rồi sẽ sớm kết thúc tốt đẹp.

Không hiểu sao, đang trong thời gian đợi điều tra, lại đùng một cái nghe tin anh xin chuyển giáo phận khác vùng Cao Nguyên, tu tiếp. Ở trên giáo phận vùng cao ít lâu thì Đức cha đến tuổi về hưu. Đức cha mới chủ chương siết chặt ơn gọi. Anh và hai thầy nữa được xét thấy không phù hợp với giáo phận. Anh lại trôi về Sài Gòn, tiếp tục ơn gọi…

Hiện anh đang tìm hiểu một nhà dòng nước ngoài mới xuất hiện ở Việt Nam.

3. Anh về tớ chơi, rủ thêm một thầy cùng dòng, đồng cảnh ngộ. Cuộc gặp thật vui, thật ấm áp. Trong chỗ thân quen, không khách sáo, nói về thăng trầm hành trình dâng hiến, suýt nữa tớ buột miệng: Nếu thấy mình không hợp đường tu thì ra… lấy vợ có sao đâu, đều là ơn gọi nên thánh, tốt đẹp cả. Mình còn trẻ, không quyết định dứt khoát, cứ chần chừ mai mốt có tuổi mệt đấy…

May quá tớ ngăn được ngôn phát ác khẩu này. Bởi, xét về tuổi, anh và tớ đã bước vào U50, cũng qua nửa đời người rồi. Thời gian chẳng bao lâu nữa bước đến ngưỡng U già U60…

Đấy là không nói nghề nghiệp chưa ổn định. Trình độ ông cử như anh, như tớ giờ khối tân cử thất nghiệp, không làm được chuyên ngành được đào tạo.

Ở cái tuổi này mà xúi lấy vợ thì thật là nghiệt ngã, thật là ác khẩu! Đấy là chưa kể, một thực tế phũ phàng khác: Khi còn khoác áo nhà tu thì lắm cô còn yêu, còn đeo, còn mê. Song khi cởi bỏ áo nhà tu, hồi tục thì trái ngược hẳn.

Thôi thì nói chung chung: Cầu nguyện để nhận rõ ý Chúa hơn và can đảm đón nhận ý Chúa. Nếu đúng ý Chúa, ra đời có thất thập cổ lai hy vẫn làm nên sự nghiệp hoành tráng…

LM ĐA MINH HƯƠNG QUẤT

>> Người tu xuất trong hành trình tìm kiếm ơn gọi khác

The post Suýt lỡ lời xúi thầy dòng về lấy vợ! appeared first on Đồng Hành.

Có lẽ vì ông hồi tục một cách chính danh, được chuẩn thuận bởi Đức Giáo hoàng. Sau đó ông lập gia đình cũng có bí tích hôn phối cử hành tại một thánh đường khác.

Thế nhưng vẫn có những thắc mắc là tại sao phải làm lễ cưới ở nơi khác. Phải chăng ông hay nhà dòng chưa thể vượt thoát được não trạng sợ giáo hữu dị nghị, coi như “gương mù gương xấu” cho anh em (!?).

Chúa không đòi món nợ “ăn cơm nhà Chúa”

Bố tôi gọi cụ K. là cậu ruột. Tôi cũng được sống gần cụ một thời gian ngắn. Nghe nói, năm 1950 cụ học ở “trường lý đoán” (đại chủng viện), chỉ 1-2 năm nữa là được chịu chức linh mục.

Đùng một cái, cụ phải lòng một ca viên nhà thờ. Xuất tu, cụ lập gia đình rồi hạ sinh được hai người con gái mà tôi gọi là cô. Ngày di cư, ra tới Hải Phòng thì vợ cụ dắt cô lớn bỏ trốn, mình cụ mang theo cô bé vào Nam.

Ở giáo xứ di cư, cụ sáng tối đi lễ, vẫn chỉnh chu sơ mi trắng bỏ áo trong quần, mang giày da. Cụ kiếm sống bằng nghề dịch sách, dạy ngoại ngữ vì cụ thông thạo năm ngoại ngữ, không kể Latin và Hy Lạp.

Cha xứ rất quý trọng cụ vì từng chung trường lý đoán nhiều năm. Vậy mà khi cha xứ mở trường tư thục đầu tiên của cả vùng, cụ không được mời dạy. Chú tôi có dịp hỏi thì được cha xứ trả lời đại ý là: Mấy ông như cụ vốn đã ăn cơm nhà Đức Chúa Trời, giờ bỏ ra ngoài nặng nợ lắm, vợ con không ra làm sao, cháu chắt sau này cũng thế, cuộc sống bấp bênh, không nên để tham gia vào bất cứ chuyện gì.

Cụ biết chuyện, buồn lắm. Một ngày, cụ lặng lẽ đưa con đi biệt tích. Ông bà, cha mẹ tôi không một ai hay biết tông tích gì của cụ suốt hơn chục năm. Gần đây mới biết cụ đã mất sau mấy năm thui thủi một mình ở Viện dưỡng lão Thị Nghè.

Người con gái lấy chồng cũng cơ cực, nghèo nàn… Riêng mấy người cháu ngoại của cụ thì đã thành danh lớn tại nhiều trung tâm nghiên cứu khoa học ở Mỹ.

Thời gian đó, cũng gần nhà thờ xứ, cách nhà tôi khoảng dăm chục mét có một gia đình mà tôi không nhớ tên ông chủ. Tôi chỉ nhớ ông cũng từng tu xuất, gia đình di cư sống bằng nghề thợ mộc. Ông thường đánh đàn trong nhà thờ, dạy hát cho các ca viên, trong đó có chị tôi.

Một ngày kia, con trai lớn ông phát chứng bệnh phong. Cha xứ biết, đòi ông phải đưa cả nhà lên khu Bến Sắn. Từ đó nhà thờ không còn tiếng đàn của ông. Tôi cũng không còn được nghe những bài hát lễ tiếng Latin do ông lĩnh xướng. Nhiều người trong giáo xứ lại xôn xao: “Đấy rành rành năm mươi rõ mười. Chúa phạt người tu xuất!”.

Khoảng những năm đầu 1980, có một người chạy xe lam tuyến Ngã tư Bảy Hiền – Bến Thành rất dễ thương, hiền lành, được nhiều người thương quý. Sau mọi người mới biết ông nguyên là linh mục phục vụ ở một giáo phận miền Trung đã xuất tu. Ông mang theo vợ con vào Sài Gòn kiếm sống. Thế là người nọ truyền tai người kia, họ tẩy chay không thèm đi xe ông nữa. Chẳng biết cuộc sống ông sau này ra sao?

Chỉ có nợ miệng thế gian!

Tưởng chỉ có ở Việt Nam dư luận mới khắc nghiệt, thế nhưng những người Việt sống tại Mỹ cũng không gột bỏ được não trạng kết tội người khác. Gia đình tôi khá thân thiết với ông bà cố của ông M., một linh mục chịu chức hơn 10 năm và có tiếng hiền lành, đức độ. Cách đây khoảng năm năm, ông M. bất ngờ bỏ xứ đạo khá lớn ở vùng California.

Ông đưa một cô gái đi sang tận Hawaii sống bằng nghề cắt cỏ và bán nhà hàng, cuộc sống khá chật vật. Ông bà cố vẫn thường xuyên chu cấp, tất nhiên là vì thương con nhưng buồn lắm.

Bà cố bảo từ ngày ông bỏ xứ, ông bà cố không còn dám đi lễ ở nhà thờ trước, dù đây chẳng dính dáng gì tới xứ đạo ông M. từng coi sóc. Hầu hết mọi người đều nhìn ông bà với ánh mắt khinh thường, cứ như ông bà là tòng phạm.

Thậm chí ngày tang lễ của cha cố nghĩa phụ của ông M., cũng là người thân của gia đình, ông bà cũng gọi nói con đừng về. Trước đó cả tuần lễ, các cha linh tông hoặc gốc địa phận đã bắn tiếng rằng nếu ông M. mà về thì tang lễ sẽ mất sự trang trọng, thậm chí làm cha cố buồn. Lý do là vì ông M. là người được cha già cố tin yêu và nhiều kỳ vọng trong việc phục vụ cộng đoàn và cả trong học thuật.

PHẠM HÙNG NGHỊ

>> Tu xuất: Những tấm gương toả sáng giữa đời

The post Người tu xuất vẫn bị hắt hủi, miệt thị appeared first on Đồng Hành.

Những người không tiếp tục đường tu, hầu hết vẫn nhận được sự chia sẻ, cảm thông của các cộng đoàn đã từng gắn bó. Họ được cộng đoàn giáo xứ đón nhận, tạo điều kiện tham gia tích cực các sinh hoạt đoàn thể, đóng góp khả năng từng được đào tạo vào việc chung.

Mỗi người mỗi cảnh chia tay đời tu

Cách đây ngần chục năm, anh Q. đang ở Đại chủng viện Thánh Giuse (Tổng Giáo phận Sài Gòn) bỗng nhiên bị chứng bệnh tim khá nặng, sức khỏe cạn kiệt nhanh sau cuộc đại phẫu. Anh đành chia tay với các cha giáo, các thầy cùng khóa.

Mấy năm sau anh lấy vợ. Anh về nhập xứ nhà vợ ở quận 3, giúp cha xứ là vai cha – anh linh tông đang làm quản xứ tại đây, cùng với các huynh trưởng lo cho đoàn Thiếu nhi Thánh thể.

Cũng vì lý do sức khỏe, anh L. nguyên là chủng sinh ở Huế, bị bệnh chữa chạy lâu không dứt đã xin về nhà rồi lập gia đình. Hai vợ chồng vào Tây Nguyên nuôi bò, làm rẫy. Nhiều năm qua anh luôn là một giáo lý viên năng động, giúp cha xứ lo mấy họ giáo đông người sắc tộc trong vùng Cưm M’gar, Đắk Lắk thuộc Giáo phận Ban Mê Thuột.

Có nhiều cựu tu sĩ làm việc trong các bộ máy, cơ quan công quyền, phát huy được năng lực chuyên môn và thể hiện cách sống, lối sống mẫu mực, không tham ô, tư lợi…

Với vốn học từ chủng viện, trang Facebook của anh trở thành một trang Lời Chúa sống động, giúp nhiều bạn trẻ hiểu biết thêm về Kinh Thánh và Giáo hội.

Chuyện của ông T. xuất tu mang nhiều nét bí hiểm. Trước năm 1975 ông là chủng sinh Giáo hoàng Học viện. Đến khi chuẩn bị lãnh chức phó tế thì bất ngờ ông xin về. Các cha, các thầy và nhất là gia đình ông vô cùng ngạc nhiên về quyết định đầy bất ngờ này. Ông hoàn toàn im lặng trước mọi thắc mắc, nghi ngờ của những người xung quanh.

Hơn chục năm sau khi lập gia đình ông mới thổ lộ với mẹ mình rằng: “Những ngày tĩnh tâm trước khi nhận chức vụ phó tế, con nhận thấy mình bất xứng vì động cơ đi tu của con ngày đó là chỉ muốn được ăn sung mặc sướng, người đời ca tụng”.

Ông làm thợ nhuộm cho một cơ sở dệt nhuộm tư nhân ở Tân Bình, sau đó qua Mỹ định cư tới ngày già và mất. Dịp đám tang ông, nhiều người mới vỡ lẽ thêm rằng từ ngày hồi tục cho tới lúc nhắm mắt qua đời, ông đã âm thầm giúp đỡ nhiều tu sĩ nam, nữ theo đuổi ơn gọi.

Ra đời vẫn giữ vững phẩm chất linh mục

Trong số những người tu xuất có cả những vị đã làm linh mục 5-10 năm. Mà đâu chỉ vài ba người, có trường hợp như cha Ng., Dòng Chúa Cứu Thế, hồi tục với phép chuẩn của Đức Giáo hoàng Phao-lô VI. Về sau, từ thời Đức Gioan Phao- lô II không còn chấp thuận nào nữa thì nhiều vị tự “xé rào”. Đáng chú ý là có những vị là bậc thức giả trong Giáo hội cũng trở về đời sống giáo dân.

Họ âm thầm sống đạo, tiếp tục hoạt động trong các lĩnh vực chuyên môn của mình như nghiên cứu, viết sách về triết học, tham gia viết trên các báo, tạp chí. Nhiều công trình nghiên cứu, tác phẩm của họ được in ấn, phổ biến rộng rãi trong Giáo hội, xã hội, tất cả đều có giá trị.

Có nhiều người làm việc trong các bộ máy, cơ quan công quyền, phát huy được năng lực chuyên môn và thể hiện cách sống, lối sống mẫu mực, không tham ô, tư lợi…

Có những trường hợp khi chia tay đời sống linh mục gặp không ít khó khăn nhưng vẫn kiên trung với đức tin và cuộc sống mẫu mực. Chẳng hạn như trường hợp cựu linh mục M. Vị này đang là cha quản nhiệm một cộng đoàn Việt Nam ở Mỹ. Sau khi hồi tục, cuộc sống cựu linh mục M. vô vàn khó khăn.

Một giáo phái Tin Lành biết ông từng là linh mục có tài giảng thuyết liền có lời mời. Họ sẵn sàng tiếp nhận ông vào hàng ngũ mục sư với lương bổng cao và cấp nhà cửa để vợ chồng ông chung sống yên ổn. Thế nhưng ông đã nhất mực từ chối, quyết sống trọn đời với đức tin Công giáo.

Mới đây nhất, cuối tháng 6-2016, chính tôi được mời dự lễ và tiệc cưới của một đồng nghiệp Việt Nam tổ chức tại Westminster, California. Vợ anh lại là chỗ có liên hệ gia đình với tôi, là một nữ tu đã khấn trọn thuộc Dòng Mân Côi ở Hoa Kỳ. Chị được nhà dòng cử sang Thái Lan làm việc và nghiên cứu về giáo dục. Chị gặp anh ở Thái Lan và quyết định đi tới hôn nhân.

Với đôi này thì chẳng biết ai “dụ” ai. Tôi cũng nhiều lần thắc mắc, đùa vui với họ như vậy. Mẹ anh cho biết gia đình anh cũng là đạo gốc nhưng chính chị đã mang lại niềm vui sống đạo hơn cho anh cũng như hầu hết các thành viên khác trong gia đình.

Qua cung cách khiêm nhu, đơn sơ và vâng phục của một cựu nữ tu, chị vẫn tỏa sáng giữa mọi người. Chắc chắn con cái anh chị, cháu nội của bà sẽ được hưởng một nền giáo dục đạo đức và nhân bản.

PHẠM HÙNG NGHỊ

>> Người tu xuất vẫn bị hắt hủi, miệt thị

The post Tu xuất: Những tấm gương toả sáng giữa đời appeared first on Đồng Hành.