Cách đây gần hai năm, vào chiều ngày 10 tháng 7 năm 2023, tôi có cơ hội lần đầu tiên đến Giáo xứ Đức Hòa thuộc tỉnh Long An, Giáo phận Mỹ Tho. Tôi đến để dâng thánh lễ tạ ơn với giáo dân ở đây mừng 50 năm linh mục của cha Phê-rô Kim Long.

Mừng kim khánh, làm phép… kim tĩnh

Đức Hòa trước đây là một giáo xứ nghèo và nhỏ, chỉ có chừng 500 giáo dân. Cha Kim Long cho biết mục đích của cha đến sống ở nơi này là để có cơ hội vừa giúp mục vụ vừa có nhiều giờ để viết thánh ca. Có lẽ thời gian 21 năm làm cha xứ ở đây, cha Kim Long đã có nhiều cảm hứng để viết ra những sáng tác giá trị, đóng góp hữu hiệu cho thánh nhạc Việt nam.

Tưởng cũng nên biết, cho đến lúc này cha đã viết trên sáu ngàn bài thánh ca. Nhiều bài mới cha viết sau này, cha cho in ra từng tập, mỗi tập có trên dưới ba trăm bài với tên gọi Niệm suy lời Chúa. Đây là những bài thánh ca ngắn hầu hết chỉ trong một trang, cha lấy cảm hứng từ lời Chúa, hoặc từ một ý tưởng đạo đức của các thánh hay từ phụng vụ…

Tôi được cha gởi tặng từ cuốn một đến cuốn thứ tám. Được biết cha Kim Long tự viết các bài thánh ca này trên máy vi tính. Ngài thường nói với tôi: “Mình còn có thể làm gì được cho Chúa và Giáo hội thì cứ làm”.

Điều gây ấn tượng vào ngày hôm ấy, đó là cha Kim Long cùng một số người thân trong gia đình và thân hữu từ một vài nơi khác cũng có mặt để làm phép… kim tĩnh, chỗ mà cha chọn làm nơi an nghỉ của mình sau một ngày nào đó “Khi Chúa thương gọi con về”.

Đây quả là tấm gương cho mọi người về đức tin của cha Phê-rô Kim Long. Ngài xác tín vào sự an bài của Chúa, dù sống dù chết, ta luôn ở trong bàn tay “quyền năng và yêu thương của Chúa”.

Hôm ấy, cha Kim Long nói vui thôi, nhưng chắc là đúng như vậy: “Chưa có ai, ngay cả các thánh, làm phép cho chính ngôi mộ hay kim tĩnh của mình, trừ Kim Long: Mừng kim khánh linh mục xong thì đích thân làm phép kim tĩnh và để lại đấy, chờ lệnh của Chúa”.

Mọi người có mặt hôm ấy tin rằng Chúa sẽ thực hiện điều cha Kim Long ước nguyện, qua một tâm tình ngài đã sáng tác và rất thích hát đi hát lại. Cha thường tha thiết cất lên trong các dịp lễ đó đây để nói với Chúa: “Ở lại với con, ở lại với con. Đừng về nữa!”.

Không muốn “nhiễm mùi đời” vào thánh ca

Tưởng cũng nên biết, như cha Kim Long cho biết, từ năm 1957, cha đã viết thánh ca và bài thánh ca đầu tiên ngài viết là bài Con hân hoan bước lên bàn thờ Chúa. Những bài thánh ca của cha Kim Long ngay từ đầu được phổ biến trong tuyển tập với tên là Ca lên đi.

Những tác phẩm này cho đến nay vẫn được các nhà thờ khắp nơi vang lên để cầu nguyện với rất nhiều chủ đề, như: Ca tụng Chúa, Ngợi ca tình yêu, Mùa vọng và Giáng sinh, Mùa chay và Phục sinh, Thiên chức linh mục, Thánh lễ, Thánh Thể, Thánh Tâm, Chúa Thánh Thần, Đức Mẹ, Chư thánh, các Bí tích, Cầu hồn, Sám hối…

Với chủ đề Ca lên đi, cha Kim Long viết mười một bài. Ngài cũng viết nhiều bộ lễ có tên là Ca lên đi. Sau 1975, cha đã cho phát hành khá nhiều tuyển tập Ca lên đi. Trong đó có những ca khúc bình dân và cả những bài hợp xướng.

Vào dịp kỷ niệm kim khánh linh mục 1968-2018, ngoài một trăm bài Ngợi ca tình yêu, cha cũng cho phát hành tuyển tập Ca lên đi với một ngàn bài thánh ca cũ và mới của ngài.

Hầu như mọi giáo dân, đều hát thuộc lòng bài Linh hồn tôi tung hô Chúa. Không chỉ một hay hai, mà nhiều bài cha Kim Long lấy cảm hứng từ lời kinh Magificat của Đức Mẹ.

Từ ngàn xưa cha đã yêu con là bài được hát rất nhiều vào dịp lễ truyền chức linh mục. Mỗi khi có lễ an táng hay lễ giỗ, thường nơi đâu cũng cầu nguyện với bài: Từ vực sâu u tối, Trong gian truân tôi đã kêu cầu, Từ chốn luyện hình, Maria Mẹ ơi…

Bài thánh ca nổi tiếng và bất hủ mà không chỉ người Công giáo, mà cả người không theo đạo Chúa cũng biết đến, đó là bài Kinh Hòa bình. Cha Kim Long cho tôi biết, ngài không muốn để “nhiễm mùi đời” vào những tâm tình của cha nơi những bài thánh ca, nên cha không viết một bản nhạc đời nào cả. Tuy nhiên, với tính nghệ sĩ, nên có những lần trong bữa ăn, cha hay hát vui: “Rượu một bên và bia một bên…”.

Cha vẫn sống mãi trong tâm tình cầu nguyện

Có Chúa luôn ở với ngài, nên nhiều người và chính cha Kim Long tưởng rằng ngài đã có Ngày về với Chúa, nhất là ngay từ năm 1994, nghĩa là hơn ba mươi năm qua, khi ngài phát hiện bệnh ung thư cấp tính. Thế nhưng Chúa muốn cha vẫn tiếp tục còn ở lại giữa cuộc đời, mang niềm vui sống cho nhiều người.

Ai cũng nhận thấy, nhất là vào những năm gần đây, ngài không chỉ đi lại rất khó khăn, mà tỏ ra trên gương mặt những cơn đau về xương khớp. Tôi hay nghe cha nói với nụ cười trên môi: “Tốt thôi! Có dịp để đền tội, hay để thông phần với sự thương khó của Chúa”. Cho đến trưa ngày 17 tháng 6, thông tin cha qua đời được mau chóng loan đi khắp nơi.

Tạ ơn lòng thương xót của Thiên Chúa đã đưa cha Kim Long vào cuộc đời và được sống trên trần gian 84 năm với rất nhiều đóng góp cho nền thánh nhạc Việt Nam. Dù không còn gặp lại cha ở trên cõi tạm này, nhưng chúng ta tin chắc rắng cha vẫn sống mãi nơi những tâm tình cầu nguyện của rất nhiều người tín hữu Công giáo bằng những bài thánh ca mà cha đã để lại.

Tôi có vinh dự là mỗi lần gặp và ngồi với cha, cha cũng thường nhắc đến tâm tình trong một bài thánh ca của tôi: “Cho con sinh ra trong ngàn người, rồi cha khẽ gọi con đi. Cha biết con yếu đuối, xin cho con niềm phó thác và lòng trông cậy”.

Bằng chính tâm tình của cha Kim Long trong một bài Thánh ca của cha, chúng ta cùng với cha cảm mến:

Một triều hồng ân chan chứa

Chúa nhuần thấm cả đời con

Từ trong lòng thân mẫu

Chúa nắn con nên hình nên dạng

Âu yếm dẫn con vào đời…

Chúa không chỉ dẫn cha Kim long vào đời và mời gọi cha nhập Dân Thánh Chúa, mà Chúa thương, khẽ gọi cha về với Người, cho cha được nhập đoàn với những người công chính ở trên Nước Trời. Xin phó thác cha cố Nhạc sĩ Kim Long cho lòng Chúa xót thương. Amen

The post Cha KIM LONG làm phép KIM TĨNH cho chính mình appeared first on Đồng Hành.

Bài thánh ca Con hân hoan (bước lên bàn thờ Chúa) xuất hiện trong danh mục thánh nhạc Việt Nam vào đúng năm tôi chào đời (1957). Lúc đó, chủng sinh Kim Long chưa được ai dạy phải viết thánh ca như thế nào mà chỉ có một may mắn được sống gần người thầy luôn sẵn sàng giúp đỡ, khuyến khích là Linh mục – Nhạc sĩ Ngô Duy Linh. Khi tôi viết những dòng này, bài thánh ca ấy vẫn còn nguyên nét hân hoan của giữa thế kỷ trước.

Tác giả, Linh mục – Nhạc sĩ Kim Long là một trong những cây đại thụ của nền thánh nhạc Việt Nam bên cạnh các cố Linh mục – Nhạc sĩ Tiến Dũng, Hoàng Kim và Đức Giám mục Nguyễn Văn Hòa.

Những bước khởi đầu đến với bình ca và thánh nhạc

Mới 8 tuổi, cậu bé Kim Long đã tham gia ca đoàn nơi mình sinh ra, Giáo xứ Bách Tính, Giáo phận Bùi Chu. Khi ấy cậu hát lễ chỉ bằng tiếng Latin. Hát thuộc lòng tuy không hiểu nhưng những bài bình ca đầu tiên đó đã ảnh hưởng rất nhiều đến tâm thức và ý hướng dấn thân cho thánh ca mà cha Kim Long luôn quý trọng và theo đuổi.

Năm 10 tuổi, cậu Kim Long vào Trường Thử và lớn lên trong tâm tình nơi những bài thánh ca đầu tiên của Nhạc đoàn Lê Bảo Tịnh, Nhạc đoàn Sao Mai, trong đó có bài thánh ca Con sẽ bước lên bàn thờ (lời: Hoàng Ngô – nhạc: Hoàng Phúc).

Vào thời đó, linh mục thường đọc Thánh vịnh trước khi bước lên bàn thờ. Cậu Kim Long thấm đẫm niềm hân hoan từ bài thánh ca này cũng như một số bài tương tự của vài tác giả khác (như Tiến Dũng, Huyền Linh, Hương Phong, Liên Thắng…) với mơ ước sớm đến ngày mình cũng được bước lên bàn thờ. Trong tâm tình này, với nguyện vọng tha thiết nhất của một người đi tu làm linh mục, giai điệu của bài thánh ca Con hân hoan đã bật lên một cách tự nhiên:

Con hân hoan bước lên bàn thờ Chúa,
Chúa là hoan lạc tuổi xuân xanh con.
Con nâng muôn phím tơ ngợi khen Chúa,
tiếng lòng rung nhịp với muôn tâm hồn.

Bài thánh ca này là bước khởi đầu cho “tiếng lòng” của một linh mục – nhạc sĩ mang đầy tâm huyết với thánh ca.

Khi lên đại chủng viện, vào năm 1960 Con hân hoan được ra mắt trong tập bài hát mang tựa đề Suối thiêng (tập 6 của loạt sách bài hát thánh ca Minh nhạc do Đa Minh Thiện Bản phát hành). Cũng trong năm này, bài thánh ca Kinh hòa bình bất hủ đã được khai sinh. Và ngay năm sau, tập thánh ca Ca lên đi đầu tiên (đến nay có 25 tập) ra đời, do Nhà in Nguyễn Bá Tòng thực hiện.

Trong những bước đi ban sơ này, thầy Kim Long còn may mắn khi có được sự đồng cảm, khích lệ của hai người vừa là đàn anh, vừa là thầy mới du học về, đó là Nhạc sĩ Hải Linh và Linh mục Ngô Duy Linh. Tuy nhiên, lúc này việc tu học là quan trọng và thầy Kim Long phải cố gắng dung hòa giữa thánh nhạc với chương trình huấn luyện tại chủng viện.

Mỗi cây đại thụ sáng tác theo mỗi hướng

Sau khi đạt được nguyện vọng tha thiết nhất đời mình là lãnh nhận tác vụ linh mục vào ngày 14 tháng 5 năm 1968, cha Kim Long được cử đi du học tại Giáo hoàng Học viện về Thánh nhạc ở Roma.

“Tôi chọn chuyên ngành Bình ca (và dĩ nhiên còn phải học những môn khác nữa như hòa âm, đối âm, hay là tẩu khúc…) vì nghĩ rằng bình ca thuộc về phụng vụ, có những giá trị đặc biệt đem lại ánh sáng cho việc sáng tác thánh ca của mọi thời đại”, ngài đã chia sẻ như vậy.

Nhiều người cho rằng linh mục trẻ Kim Long đã chọn sai hướng vì từ năm 1965 Công đồng Vaticano II đã khuyến khích việc sử dụng tiếng bản xứ trong phụng vụ. Trong khi đó, bình ca không thể rời khỏi tiếng Latin. Tuy học và tốt nghiệp về bình ca ở bậc Magistero (tương đương với tiến sĩ) nhưng nhạc sĩ Kim Long không bao giờ có ý định sáng tác một bài bình ca nào cả. Ngài chủ trương học lấy tinh thần bình ca như một ngôn ngữ diễn đạt bản văn phụng vụ tiếng Việt chứ không “Việt hóa bình ca” bằng cách dịch ra từ lời ca Latin của các ca khúc Gregoriano như có người đã định hướng sai lầm.

Nếu khi còn bé, vẫn hát được tiếng Latin dù không hiểu thì giờ đây, ngài hiểu hơn ai hết tư tưởng của Đức Giáo hoàng Pi-ô XII rằng, khi được hát lên, nhạc bình ca như một bản dịch giúp chúng ta hiểu được bản văn hơn. Từ đó, Linh mục – Nhạc sĩ Kim Long đã tìm ra một hướng đi rõ rệt cho con đường sáng tác thánh ca của mình: Khảo sát cách hình thành và gắn bó giữa lời và nhạc trong bình ca để tìm cách tốt nhất dùng âm nhạc chuyển đạt ca từ tiếng Việt trong các bài thánh ca. Ngài chọn hướng đi riêng cho mình: Viết thánh ca, nghĩa là nhạc có lời và trong phụng vụ thì lời quan trọng hơn, còn âm nhạc chỉ là phương tiện chắp cánh.

Dù cách biệt tuổi tác, bốn đại thụ của thánh nhạc Việt Nam trên đây vẫn như những đồng nghiệp thân thiết với nhau. Tuy mỗi người có hướng đi riêng nhưng đều chung một mối quan tâm là thánh nhạc Việt Nam như Linh mục – Nhạc sĩ Tiến Dũng đã từng chia sẻ với tác giả của Kinh hòa bình: “Ông Kim Long ơi, tôi với ông tuy có nhiều khác biệt… nhưng phải dẹp đi tất cả để lo cho thánh nhạc Việt Nam”.

Tuy tốt nghiệp về bình ca ở bậc Magistero (tương đương tiến sĩ) nhưng cha Kim Long không bao giờ có ý định sáng tác một bài bình ca nào cả.

Có người thắc mắc, có chăng sự “phân công nội bộ” hay sự thỏa thuận giữa các nhạc sĩ ấy. Thắc mắc ấy cũng dễ hiểu vì từ năm 1992, khi Ủy ban Thánh nhạc Việt Nam được hình thành, trong cương vị Tổng Thư ký, hằng tháng cha Kim Long luôn đến bàn thảo với vị Phó ban là cha Tiến Dũng (Trưởng ban là Đức Giám mục Phao-lô Nguyễn Văn Hòa). Nhưng cha Kim Long cho biết: “Không hề có ‘phân công nội bộ’. Mỗi người một cảm nghiệm, mình cảm nghiệm thế nào thì làm theo cách đó như người nghệ sĩ, không nên gò bó trong một khuôn khổ nào. Phần tôi chọn bình ca để học hồi còn ở Roma, nhưng lại chọn dấn thân cho thánh ca”.

“Chúa chọn con chứ con chẳng có gì”

Trong đêm thánh nhạc mừng kim khánh linh mục của mình tại Trung tâm Mục vụ Sài Gòn trong tháng 4-2018, cha Kim Long đã chia sẻ: “… 50 năm nay tôi luôn suy niệm: “Không phải con chọn Thầy mà chính Thầy đã chọn con”. Chúa chọn con chứ con chẳng có gì cả. Ngay trong gia đình con không ai biết hát. Mẹ con thậm chí còn không biết đọc. Thế mà Chúa đã cho con một chút khả năng để phục vụ…”.

Với tâm tình đó, cha Kim Long muốn trao lại cho các thế hệ nhạc sĩ hai chìa khóa để phục vụ thánh nhạc hiệu quả: Năng khiếu và kỹ thuật.

Năng khiếu là khả năng Chúa ban cho, người năm nén, kẻ một nén. Nhưng có năng khiếu không chưa đủ, Chúa muốn chúng ta phải góp phần của mình vào để sinh lợi từ nén bạc Người trao. Phần đóng góp đó chính là việc học hỏi, trau dồi kỹ thuật để phát triển năng khiếu thêm cho tốt và đúng hướng hơn. Nhiều tác giả viết được vài bài may mắn được nhiều người biết và dùng đến thì dễ ngại học hỏi thêm và tự bằng lòng với kết quả trước mắt. Chân trời âm nhạc vô biên, không nên tự mãn với những thành công nhỏ bé.

Vào ngày 24-6-2006, trước các thử nghiệm những cách thức mới để thu hút nhiều người đến với thánh lễ, khi thấy người ta sử dụng guitar và tambourines trong thánh lễ, nguyên Giáo hoàng Benedict XVI đã nói: “Có thể hiện đại hóa thánh nhạc nhưng không nên đi ngoài truyền thống của ca khúc Gregorian và thánh nhạc hợp xướng đa âm”. Linh mục – Nhạc sĩ Kim Long đã và vẫn đi với ơn Chúa trên con đường xuất phát từ bình ca.

The post Linh mục – Nhạc sĩ Kim Long: Học bình ca, cả đời viết thánh ca appeared first on Đồng Hành.